VOV4.M’nông: Ăp nar rlău aơ, rnoh khlay tiêu ta Gia Lai ju\r thuk dơn hôm 130 rbăn prăk/kg dơm, hu\ch nklăp 40 rbăn prăk/kg rđ^l đah ndrel khay dja năm e nơh. Rnoh khlay tiêu ju\r thuk [ư nău kan tăch rgâl ndơ dja rngot rngăt.

            Rlău 1 tấn tiêu mhe klêh le\ rănh, mbra dơi tăch, yơn nô Nguyễn Đức ta thôn Phú Vinh, xã Ia Băng, nkuâl Chư Prông, n’gor Gia Lai dôl manh prăk bah dih gay trong rnon manh ngân hàng 400 rkeh prăk. Nô Đức an g^t, rnôk dja năm e nơh, tiêu geh rnoh khlay bah 170 tât 175 rbăn prăk/kg, yơn a[aơ hôm 130 rbăn prăk/kg dơm.

             “Rnoh khlay ju\r thuk, nu^h [on lan kơt mpôl hên du\t w^ we\. Mpôl hên mô g^t phâm [ư gay ma trok ngân hàng. Mpôl hên lah [on lan kan lo\ mir, dơn geh manh prăk ngân hàng s^t ntuh kơl dơm. Gay [ư tơm tiêu, tơm cà phê. Yơn i ngăn, klêh hu\ch du rnoh du\t đêt d^l. A[aơ, gâp dăn trok gay manh tay dơm, lah hôm tâm ri mô dơi tâm le\.”

            Rnoh khlay tiêu ju\r hu\ch mbro, [on lan tăm tiêu du rơh rlu tăch rvăt, [ư nău kan tăch rgâl ndơ dja rngot rngăt đo\ng. wa Phạm Thị Minh Phương ta Bình Dương way hao Gia Lai rvăt tiêu gay pă an ntu\k tăch rgâl nkual [on têh Hồ Chí Minh n’hanh n’gor Bình Phước le\ gu\ njong tay âk nar ta ntu\k tăm âk tiêu nkuâl Chư Sê gay rgum an to\ng rnoh t^êu t^ng nău ton, yơn du\t jêr jo\t.

             “Gâp ký hợp đồng 130 rbăn prăk ri ntôn ta aơ dơi tăch, yơn le\ rngôch mô geh du hê nu^h tăch. Mô dơi tăch pha lah ma rlu, yơn ma rnôk ký hợp đồng hôm ri ndơ nê lah roh dơm. Nău kan tăch rvăt tiêu dja păng rgoh n’gơ ngăn, mô geh nu^h g^t năl lor. A[aơ ký đo\ng lah roh dơm tay đo\ng, mô geh nu^h tăch ôh”.

            Wa Trương Thanh Cao- Giám đốc Công ty TNHH MTV Thanh Cao ta thị trấn Chư Sê an g^t, rnôk dja năm e nơh công ty le\ rvăt geh nklăp 100 tấn tiêu, yơn a[aơ dơn geh rvăt du\t đêt dơm. Du gâl lah tă bah rnoh khlay thuk, [on lan mô tăch, du gâl êng đo\ng lah doanh nghiệp mô nănh rvăt âk đo\ng, klach mâp rmoh rman lah rnoh khlay tiêu ju\r thuk tay. Wa Trương Thanh Cao lah:

             “Bah năp nê, gâp le\ nchroh Tết păng mbra ju\r hu\ch du đêt, lôch tết păng plơ\ hao tay du đêt. Yơn năm aơ nchroh mô di, he mô nănh rvăt âk, n’hanh bôk khay klêh he mô nănh rvoan rvăt âk đo\ng. Lah kơt rnoh khlay nar ntri tât a[aơ lah geh nu^h dơm hôm, ju\t tât 172 rbăn/kg, bu tăch âk, lah hao tay ri roh dơm.”

            T^ng nău rblang bah ăp nu^h rnâng kan tuch tăm, tă bah rnoh khlay tăch rgâl bah play tiêu way ta rnoh du\t khlay đah ăp ntil ndơ tuch tăm êng [a [a\ (Geh rnôk hao tât 230 rbăn prăk/kg), jêng rgoh n’gơ mpeh rnoh khlay hô kơt a[aơ ru\ hôch âk nău tât rmoh rman. Wa Phan Trọng Đỏ, Giám đốc Công ty TNHH Trọng Phát ta thị trấn Chư Sê, nkuâl Chư Sê an g^t:

             “Ntu\k tăch rgâl tiêu rmoh rman âk lơn yor nău tât rgoh n’gơ rnoh khlay du\t têh. Kơt lah mô geh hợp đồng trong luh tăch ri uănh nsum trong rvăt lăp mô geh nu^h năch. Ăp đại lý, ăp công ty mô geh nu^h năch rvăt gay an tâm kho. Uănh nsum bu u\ch geh prăk ri bu tăch, yơn rnoh du\t đêt. Kơt lah nar ntri bu rlu tăch d^l. Geh rnôk bu rlu tay gay djăt djăt nău lư. Ăp đại lý ri bu tăch rvăt tâm nar dơm, geh hợp đồng ri bu mơ nănh rvăt.”

            T^ng Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê, năm 2015- 2016, rnoh âk tiêu bah n’gor Gia Lai nchroh geh nklăp rlău 50 rbăn tấn, hao âk rlău bar tơ\ rđ^l đah năm 2012. Rnoh âk tơm ndơ tăch hao ndal lah ngoăy tâm ăp nkô| [ư jêng tât rnoh khlay tiêu hu\ch mbro. Yơn lah, t^ng wa Hoàng Phước Bính, Groi kruanh Hiệp hội hồ tiêu Chư Sê, đah rnoh khlay a[aơ, nu^h tăm tiêu nha geh sa đo\ng, jêng mô đal tăch.

             “Gâp u\ch rgop đah nu^h tăm, lơi đal tăch. Lah u\ch geh prăk trok nar loh kan mô lah geh ăp prăk do\ng khlay êng [a [a\ ri tăch du đêt ho\, rnoh hôm [a [a\ ân ntêm mât tay mbrơi mbrơi tăch. Yor t^ng uănh năl bah mpôl hên, nklăp rnoh khlay mbra mô hôm hu\ch tay đo\ng ôh. Lah geh hu\ch ri dơn geh du [lât dơm, rnoh khlay păng mbra hao ue\h lơn rđ^l đah a[aơ.”/.

Nu^h rblang: Điểu Thân