VOV4.M’nông – Tơm prăk nkrem ê nkra tay dơi ntru\nh đah nklăp 6,3% prăk ndâk njêng bôk năp. Tơm prăk aơ dơi an tơm prăk mât do\ng xă gay [ư trong kan ê nkra tay, gay mât njrăng, uănh rong, mât dơi n’hâm soan pah kan nâm ơm bah ăp ndơ [ư jêh rnôk lôch ntuh kơl n’hanh dơi pă an ăp ndơ [ư bah xă, mô knu\ng êng bôk nău kan 135 ndâk njêng. Yơn lah, n’hêl na nê|, trong kan ê nkra tay dơi mbơh [ư du\t êng êng ta ăp n’gor, ăp nkuăl, t^ng tâm trong wât bah ăp ntu\k. Nău rgop wa Nguyễn Văn Tân, Groi Chánh văn phòng UBDT ri geh ntu\k lo\ do\ng gay nkra ntop tay, mô lah [ư mhe: “Geh n’gor rgum tơm prăk gay rdâk [ư mhe du ndơ do\ng mô lah nkra ntop tay ndơ do\ng. Nt^t nsa, jay ntu\k pah lan xă dôl lah neh xi măng, ri pơng ntru\t đă pơng hao n’hanh rgâl đah neh gạch lu\ nkao. Mô lah du đêt n’gor ntơm [ư mhe le\ rngôch tay. Na nê| nău aơ he wât tih đah nău r[o\ng bah nău ê nkra tay lah he knu\ng geh hăn uănh nđôi [a [ơ, uănh lah, m^n an tay ndơ [ư bah he jêh ntuh kơl an do\ng m’hâm, khuch djơh mô an nkra n’hanh hôm e do\ng bah pơng gay pơng mât ueh pơng. Hôm ăp nău nkra du\t jêt dơm ri he mơ nkra tơm prăk aơ. Yơn ăp ntu\k êng wât tih jêng âk tơ\ hôm [ư nău mbơh wa\ng sa kỹ thuật [ư t^ng kơt ndâk njêng ntuh kơl bôk năp n’hanh trok prăk t^ng nău ntuh kơl ndâk njêng bôk”.

Bôk nău kan 135 hăn lor tâm nău pă gưl an gưl xă geh tơm prăk nkrem ê nkra tay, geh nău ntru\nh tâm ton nsum mpôl jêng lah tâm ton ndơ [ư jao an nu\ih [on lan [ư. Bôl ndr^, t^ng wa Trần Tú Uyên, Ntoh măt nău nchrăp [ư PRPP n’gor Hà Giang ri gưl xă ta âk ntu\k nu nău aơ mô ho\ dơi geh [ư n’hêl na nê|.  “ Tă bah uănh nđôi a[aơ gưl xă mô ho\ dơi [ư tơm ntuh kơl đah ăp ndơ [ư ndâk njêng n’hanh ê nkra tay ăp năm. Nsum mpôl ri mô ho\ dơi mbơh [ư t^ng ăp gưl tâm pă nău kan ma khân pơng to\ng n’hâm soan gay khân pơng [ư ê nkra tay aơ. Tal 3, ăp nu\ih dơi pă an gưl xă n’hanh thôn t^ng nău ntru\nh an a[aơ dôl rlu tay ta gưl nkuăl dơm mô ho\ dơi gưl xă lơn đo\ng lah đah nsum mpôl ăp thôn [on”.

N’hêl na nê|, xă knu\ng dơi mbơh ding le\ rnoh prăk ntuh kơl ê nkra tay, nkre geh t^ng trong nt^m [ư âk ndơ do\ng, n’hanh rnoh an ding âk prăk mô dơi jao an êng tâm tơm prăk do\ng bah xă ăp năm, dơi an ntru\nh ntuh kơl moh nău [ư, do\ng ding âk prăk, săch nu\ih [ư mô lah săch nu\ih uănh nđôi n’hanh so\k an do\ng ndơ. Nău rgop bah wa Mùa A Tú, Kruanh UBND nkuăl Tủa Chùa, n’gor Điện Biên: “An ndơ\ tơm prăk ê nkra tay an xă ri mơ dơi [ư. A[aơ mhe knu\ng geh ta nkuăl. Xă [ư tơm ntuh kơl ri jêng njuăl le\ rngôch tơm prăk aơ an xă m^n [ư n’hanh geh trong nchrăp na nê| ri pơng mbra [ư ueh lơn, mô di njuăl an xă ri xă mô dơi m^n [ư. Nău sam [u\t sam tra na nê| ta nău aơ. Mô knu\ng tơm prăk 135 ma ăp tơm prăk êng ndr^ đo\ng, prăk gu\ ta nkuăl da dê, njuăl an xă ri uănh nđôi m’hâm an do\ng ri an geh ăp trong nt^m kloh rah wah. Xă dơi geh ăp nău dơi ntru\nh bah A tât Z, mô di bah n’gor bah nkuăl, ri nău aơ du\t mbrơi n’hanh xă mô m^n êng. {ư an nu\ih [on lan, bu geh nău trok uănh le\, ndơ [ư bah bu, bu do\ng, m’hâm bu [ư an ueh gay bu dơi do\ng ri jao an bu dơi geh nău rjăp ri mơ dơi m^n [ư êng”

Nău êng, a[aơ, prăk ê nkra tay dôl dơi an t^ng gưl trong tơm prăk ntuh kơl rdâk [ư, aơ lah nkô| nău jêng tât [on lan jêr dơi râng [ư ê nkra tay. Wa Đỗ Duy Sâm, Kruanh jrô kan nău kơl rnoi mpôl đêt n’gor Hoà Bình an g^t: “A[aơ trong mât uănh tơm prăk aơ dơi mât uănh t^ng trong [ư mât uănh ntuh kơl. Trong [ư mât uănh ntuh kơl du\t jêr jêng tât nău g^t tât bah ăp xă kơt rmôt nsum mpôl tât đah tơm prăk aơ n’hanh m^n [ư t^ng tơm prăk aơ lah mô geh. N’hanh bơi mô dơi [ư t^ng”

Mô knu\ng ndr^, prăk bah bôk nău kan 135 mpeh ê nkra tay way tât mbrơi, mô ngăch n’hanh yor nê jêng way geh mbơi khay. Rnôk u\ch ê nkra tay dak bât ri mô geh prăk, rnôk yan khay tât geh prăk ri mô dơi ntơm ê nkra. Wa Bạch Tiến Sỹ, Kruanh UBND xă Hợp Đồng, nkuăl Kim Bôi, n’gor Hoà Bình nkoch du nău ngăn ta ntu\k nơm: “Tâm jêr jo\t ne\ ri ntơm tâm bôk năm prăk way ê nkra way jao an du\t năm, mpôl hên mô ngăch ty tât khay 11 mơ geh prăk. Jêh, tâm 1 khay mpôl hên an mbơh [ư dil. Ma tâm 25 rkeh prăk 6 ntil sam [u\t sam tra, an hăn mâp jrô kan Công thương, hăn jrô kan êng tay, njuăl prăk du\t jêr. Tơm prăk 25 rkeh ne\ âk năm bah năp, gưl xă mpôl hên pă mât uănh, dơi [ư tơm ntuh kơl. Yơn lah ngăn ri, mpôl hên an manh nu\ih ôp mbơh, le\ rngôch ăp ntil ma mpôl hên [ư hôm, geh tơ\ mô di to\ng ding ne\, geh rnôk pơng rlău yơn ê nkra ding e\ dơm, an geh n’hâm soan pah kan bah nu\ih [on lan bah 10-15% tay.

Trok le\ n’hanh uănh tay tâm ban kơt ndâk njêng bôk năp, mô kloh rah wah, đêt đo\ng nkôp đah nău ntru\nh Kho bạc ngih dak lah du nău têh [ư nking n’gang an nău nsum mpôl tât râng tâm rnôk ê nkra tay. Wa Sâm nkoch nău nt^t nsa, kho bạc ngih dak knu\ng uănh năl ăp nău do\ng rlău 20 rkeh prăk. Lah ndơ [ư [on lan [ư knu\ng nchih mbơh do\ng prăk, geh kruanh thôn n’hanh xă kơp dơn lah dơi trok le\. Yơn nău aơ tât a[aơ mô ho\ dơi [ư./.

            Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja