VOV4.M’nông: T^ng Groi giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, Uỷ viên Hội đồng drăp ndơ ơm yău ntlơi an gưl ngih dak nu^h râng [ư hồ sơ Nghi lễ n’hanh ndơ pâl Kêk rse way ơm hao mbơh UNESCO ri Kêk rse lah ndơ pâl geh lam ăp ntu\k tăm ba, rgum du\t âk ta Đông n’hanh Đông Nam Á, đah mpo\ng u\ch mih lăng prăng ue\h, mbo ba ju\r geh, bol ma ndơ pâl dja geh âk trong [ư êng êng, nkoch ăp nău nt^t êng mpeh gu\ rêh, lịch sử, văn hoá bah ăp rnoi nu^h, ăp dak lăp kan nsum:

            Đah Hàn Quốc khân păng [ư du\t na nê|, khân păng le\ ntrôl Kêk rse bah khân păng jêng nghệ thuật n’hanh wa\ch rgum du\t âk nu^h tât râng, hôm Kêk rse bah Campuchia ri nha mât dơi kơt ơm kơt he de đo\ng, păng nha gu\ tâm [on lan kơt he. Yơn lah bol ma leo [ư êng êng yơn săk tơm păng nha lah 2 mpôl nu^h têk đo\ng. Nê lah nuih n’hâm tơm bah Kêk rse ăp dak.

            Ta Campuchia, nău pâl Kêk rse dơi [ư mbro đah pe mpôl gu\ rêh wa\r n’glău dak têh (Great Lake) bah Biển Hồ Tonle Sap- ntu\k dăch đah nkual drăp ndơ ơm yău Angkor. Ta Philippine, Kêk rse dơi [ư ta Hungduan lah du nkual [on têh bah Ifugao dơi g^t tât đah ăp dâng sre têh hvi. Ta Hàn Quốc, nău pâl rlưn dja dơi [ư ta âk n’gor. Ta Việt Nam, Kêk rse way [ư mbro ta ăp n’gor Lào Cai, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh n’hanh nkual [on têh Hà Nội. Aơ lah du ndơ pâl rlưn way ơm, du môn thể thao mpôl n’hanh way wa\ch rgum âk nu^h tât râng.

            Nău way [ư Kêk rse ăp nkual du trong [ư êng. Êng Hà Nội, geh nău pâl Kêk rse gu\ [ư tâm rnôk hội đền Trấn Vũ nar 3 khay 3 âm lịch ăp năm, ta thôn Ngọc Trì, phường Thạch Bàn, quận Long Biên. Wa Lê Văn Cự, thủ từ đền Trấn Vũ, [on Ngọc Trì, an g^t: ntơm bah kăl e, Kêk rse gu\ le\ lah duh nău rêh văn hoá mô dơi lah mô geh bah [on lan rnôk ăp tơ\ Tết tât, năm mhe s^t. Kêk rse mô dơn lah ndơ pâl rlưn năm mhe ma hôm mpơl du nuih n’hâm bah nu^h [on lan, dăn brah yang kơl an rnăk wâl, [on lan đo\ng. Tăng lư Kêk rse dơi mpư rnê lah drăp ndơ ơm yău ntlơi an văn hoá lam ntu\r neh, wa Cự n’hanh âk nu^h [on lan ta aơ rhơn:

            Oh nô mpôl hên mhe tăng lư ôi aơ du\t rhơn, ăp nu^h saơ n’hao êng săk da dê mpeh nău way ơm Kêk rse gu\ bah ntơm tât a[aơ lah ăp u che ntlơi an. Ntơm bah kăl e tât a[aơ [on lan Kêk rse ta nkual nghề Đàng Đông geh tâm pă [ư mạn Đường, mạn Chợ n’hanh mạn Đìa, lor rnôk [ư Kêk rse mpôl hên geh [ư lễ n’hanh lôch rnôk jêh Kêk rse mpôl hên [ư brah đo\ng.

            Hôm wa Nguyễn Như Luận, du hê nu^h [on lan Ngọc Trì, phường Thạch Bàn rhơn tâm ban kơt nê đo\ng:

            Rhơn ngăn ntơm bah a[aơ tât Tết năm aơ mbra pơk rgum pâl têh tât [on lan ta ntu\k wơt bằng kơp dơn bah UNESCO.

            Nău way [ư brah Kêk rse gay ma nkah tay du ntil ndơ ơm kăl e. Nê lah rnôk [on Ngọc Trì duh phang, 12 ntu dak ri suăt le\ 11 ntu, dơn hôm du ntu nha geh dak dơm. Klach [on êng [a [a\ tât bâk dak, jêng nu^h [on bah meng geh ntu nsrôih mât. Bar ding bu tâm pit ma he, klach hu\k roh dak jêng ăp nu^h gu\ ta neh ut le\ ma thu\ng dak. Bah kơi nơh nkah tay nău nkoch nê, ăp bu ranh m^n luh nău pâl Kêk rse gu\ gay ma [ư. Tâm rnôk ta Vĩnh Phúc, nu^h Kêk rse ân gu\ bah meng bâr ntu ơm ku^h, so\k rse gay ma têk. Ta Sóc Sơn ri do\ng rse ngâr nkar, ri nău pâl Kêk rse gu\ ta Long Biên, nu^h bah kơi ut nguang bu\t nu^h bah năp, njêng jêng bar rse nu^h bar ding ma têk. T^ng ăp nu^h gu\ m^n ri nkô| khlay jru ngai bah nău way [ư dja lah mpo\ng u\ch mih lăng prăng ue\h, mbo ba ju\r geh. PGS TS Nguyễn Văn Huy nkoch:

            Dăp jru văn hoá mô mpơl săk Kêk rse nê lah nău ma bu u\ch ro\ng, mpo\ng an nău rêh let năp aơ tay bah săk nơm n’hanh [on lan. Jêng ăp nu^h râng Kêk rse dja tâm ban kơt nu^h [on lan khân păng du\t rhơn nđơr đo\ng. Nău dăng mô bah khân păng kơt lah mô geh nkô| khlay lah khân păng dơi râng n’hanh nău nkoch dja. Le\ rngôch nău nê njêng luh du ntil văn hoá bah kônh wa ta aơ. Gâp m^n yor kơt nê| ma rnoh khlay văn hoá mô mpơl săk bah Kêk rse dơi mpư ryơk.

            Đah ăp rnoh khlay ue\h nê, nău way [ư brah n’hanh pâl rlưn Kêk rse le\ dơi UNESCO tâm rơh họp kêng măng ntri ta Namibia mpư rnê lah Drăp ndơ ơm yău ntlơi an văn hoá mô mpơl săk bah kon nu^h năm 2015, n’hanh lah Drăp ndơ ơm yău ntlơi an văn hoá lam ntu\r neh tâl 10 bah Việt Nam./.

Nu^h rblang: Điểu Thân