VOV4.M’Nông : Văn Lem lah xă ơm [ư mir bah nkuăl Đắc Tô, n’gor Kon Tum. Le\ xă geh rlău 2.000 nu\ih [on lan, du\t âk lah rnoi mpôl đêt Sêđăng. Nău nt^m nti nău kan an nu\ih [on lan t^ng nău ntru\nh 1956 bah chính phủ dơi n’gâng kan xă mpo\ng mbra trong kơl nu\ih [on lan n’hu\ch ach o.

2 năm 2010 n’hanh 2011, Ntu\k nt^m nău kan Đắc Tô, mpeh tâm N’gâng kan Lao động Thương binh n’hanh xã hội n’gor Kon Tum le\ [ư 2 jrô nt^m nău kan. Jrô tăm tuch tăm đah 39 nu\ih nti n’hanh jrô ka choh kho ao geh 28 nu\ih nti. Yơn lah, rnôk jêh nt^m nti nău kan, mô ho\ saơ geh nău rgâl tâm pah kan jan sa bah kônh wa. Yuh Y Hiền, Kruanh Chi hội bu ur [on Đắc Xanh, xă Văn Lem an g^t: Mô geh oh nur rêh đah nău kan ka choh kho ao. Tâm 15 nu\ih dơi nt^m nti nău kan, a[aơ knu\ng geh 3 yuh lah Y Nga, Y Thuý n’hanh Y Phiên jo\ jo\ hôm ka choh tâm rnăk wâl. Yuh Y Hiền rblang  [on nơm mô kâp geh âk nu\ih ka choh kho ao kơt ne\, n’hanh ăp [on êng kơt ne\ đo\ng.

“Jêh nti ri oh nur mpo\ng dơi ka choh an pơng geh nău kan đăp mpăn an oh nur [ư. Jêh nti đă nai joi ntu\k kan an ăp oh [ư đăp mpăn mbơh an mpôl oh gay dơi hăn kan ma âk năm hôm mô saơ nai mbơh tay. Tât a[aơ oh nur gu\ tâm wâl, gu\ dơm kơt aơ”.

Jêh uănh nđôi mhe aơ bah Hội đồng [on lan n’gor Kon Tum an saơ du nău ngăn dôl m^n rvê, ne\ lah rnoh nu\ih pah kan jêh nti nău kan, mô kơt t^ng nău nti an do\ng pah kan jan sa, tăch rgâl. Na nê| kơt ta xă Ngọc Réo, nkuăl Đắc Hà, jêh 3 năm [ư jrô nti xây n’hanh mât su\r an âk nu\ih pah kan, knu\ng geh du rnăk dơm dơi mât 2 mlâm su\r. Yor nê, t^ng wa Lê Văn Tuấn, Kruanh Ban kinh tế-Ngân sách Hội đồng [on lan n’gor Kon Tum, rnoh pah kan mât ueh săk rnglay jêh nt^m nti du\t đêt.

Băng: “Gâp an lah 45% ne\ lah gâp nchih tâm sam [u\t dơm. Rlău na nê| gâp klach 5% mô tât lơi lah tât 10%. Ăp ngih pah kan dơi kan an m^n uănh tay, nt^m nti moh ndơ [ư ? mô di nt^m nti gay so\k prăk”.

Ndrel đah ăp nău mô tâm di dôl geh tâm nău săch nău kan, tâm nău ueh nt^m nti, uănh saơ mpu\ng lir âk nău ntuh kơl ndâk njêng ngih wâl ndoh ndơ an ăp ntu\k nt^m nău ta ntu\k aơ. Tât a[aơ n’gor Kon Tum geh 11 ntu\k nt^m nti nău kan t^ng Đề án 1956, hao 8 ntu\k nkôp đah năm 2010. ăp ntu\k nt^m nău kan gưl nkuăl bah nkuăl geh ndoh ndơ đêt ngăn bah 9 rmen n’gul let lơ.

Geh nkuăl kơt Đắc Hà hôm ntuh kơl tay rlău n’gul rnoh prăk gay “Ntop ueh” bah ăp: Xưởng thực hành nghề Điện-Điện tử: Xưởng thực hành nghề Cơ khí-Động Lực: xưởng thực hành nkra njêng si công nghệ cao… jêh ne\ til mpông an dơm. Nkô| nău bôk năp [ư ăp ntu\k nt^m nău kan geh tâm nău mô saơ nu\ih nti, T^ng wa Phạm Lạnh, Groi kruanh Ntu\k nt^m nău kan nkuăl Ngọc Hồi lah yor nău kan nt^m nti du\t âk lah nău kan lo\ mir, nău [ư jrô nti ta xă, nkuăl nơih lơn an nu\ih nti nkôp đah [ư ta n’gor:

“T^ng ua\nh lah bah ntu\k nt^m nti ri nti nău kan ta [on lan bôk năp đêt hoach mông nar bah nu\ih hăn nti nău kan. Tal 2 tâm di đah nău trôk nar bah nu\ih dăn nti. Tal 3 lah rnoh ntuh kơl bah Ngih dak nt^t nsa 15.000 prăk du nar đah du hê hăn nti bu luh, bu lăp du\t roh mông nar. Ntu\k nt^m nti kơt [ư jrô nti ta ăp xă, nkuăl du\t âk lah ta ăp Ntu\k nti [on lan bah xă. Hôm [a [a\ [ư ta ăp jay nhih văn hoá ta ăp thôn”.

Nău lah ta aơ, bôl mô geh nău u\ch đah jay xưởng, ndoh ndơ do\ng nt^m nti nău kan, yơn âk ntu\k ta Kon Tum hôm e du\t n’hâm rgo\ jă gay dơi ntuh kơl ơm. Năm 2010, Ntu\k nt^m nău kan Măng Đen, nkuăl Kon Plông dơi ntuh kơl ntop tay 28 rmen prăk gay nkra tay n’hanh pơk hvi jêng 2 ntu\k. Jêh ntuh kơl ndâk nkra, jay xưởng bah Ntu\k aơ kơt lah an dơm, ăp ndoh ndơ do\ng nt^m nău kan, ka choh kho ao, điện, tin học khlay bơi 2 rmen prăk ntlơi dơm đo\ng. Ndrel rnôk ne\, ta xă Đắc Ruồng, nkuăl Kon Rẫy êp nkuăl Kon Plông, du ntu\k nt^m nău kan tay đah nău kan tâm ban ne\ dơi ntuh kơl tay rdâk [ư.

Knu\ng 3 năm bah năp, Kon Tum le\ ndăn mbơh rblang ntu\k nt^m nău kan ta ăp nkuăl: Ngọc Hồi, Sa Thầy, Đắc Glei… Yor [ư rwan, [ư ndăn, [ư dơi so\k, jêng n’gâng kan dơi kan n’gor Kon Tum le\ do\ng tih nău mpo\ng rlău 73 rmen prăk bah ăp tơm prăk êng êng gay ntuh kơl ndâk [ư ntu\k nt^m nău kan ta ăp nkuăl. Yor nu\ih tâm trôm lah wa Hà Văn Cường-Groi kruanh ntu\k nt^m nău kan nkuăl Đắc Hà djôt dơn ntuh kơl kơt ne\ lah mô tâm di, lah mô u\ch lah yor mpu\ng lir ir.

“Le\ rngôch ăp ntu\k nt^m nău kan uănh nsum lah ndoh ndơ têh hvi. Ăp xưởng nkret njêng, ăp xưởng thực hành du\t têh đo\ng. nău ndâk [ư gay nt^m nti đah nu\ih pah kan [on lan rnôk aơ mô ho\ tâm di ngăn yơn t^ng gâpo ri năm bah kơi, jêh nău wât bah nu\ih [on lan kơt wa\ng sa bah Việt Nam hun hao lơn, ăp doanh nghiệp âk lơn ri nt^m nti nău kan rgum ta ăp ntu\k aơ mbra du\t ueh lơn”.

Nt^m nti nău kan an nu\ih [on lan lah du na\u ntru\nh têh bah Đảng, ngih dak đah âk nău r[o\ng na nê| gay nta nău kan, rgâl nău kan, n’hao nău geh n’hanh n’hao ueh nău rêh an nu\ih [on lan…. Yơn lah, jêh rlău 5 năm n’gor Kon Tum [ư t^ng nău ntru\nh 1956, ndrel đah nău dơi geh du\t đêt, saơ đo\ng ăp nău mô tâm di n’hanh mpu\ng lir an geh nău rgâl ơm gay nău ntru\nh aơ mât ueh tam geh săk rnglay, na nê| lah dơi an nu\ih [on lan pah kan./.

                                                                                                            BTV:Y’Sưng