Tă lah ntu\k geh âk nau ntu\ng kăl si tih dôih, jêh geh 3.200 ha bri chăt êng ta xã Đak Tờ Can, nkuăl Tu Mrông geh jao ân 5 [on rnoi mpôl đê| rnoi Sêdang mât, rnoh tơ\ tih n’huch âk. Ta [on Đak Prông, gay mât 700 ha bri geh jao, 110 rnăk ndâk jêng 5 rmôt mât njrăng, vay hăn mêt n’ôi, [ư nau kâp chăm mro tâm trong lăp tâm bri. Nô A Tuấn, du hê nu\ih [on lan ân gi\t:

            ‘Bah năp  nơh kônh wa tâm [on ê geh [ư ntu\k gu\ mât njrăng aơ ri vay geh nu\ih bu ntu\ng kalư si du năm geh rlau ma 10 tơ\. Jêh [ư ntu\k aơ ri 2 năm ma aơ knu\ng geh du tơ\ dơm tih ntu\ng kăl si. Đah nau mât njrăng bri ri mô êng du rnăk ôh, ma nsum tâm thôn nkre. Thôn pă jêng 5 rmôt, mât chăm tâm 24 mông jêh ri ntrơn ân nu\ih êng rgâl, knu\ng rnôk geh nu\ih ji kuet mô lah bu ranh dơm”.

            Kan [ư nau trok tâm ân nau kan mât njrăng bri ko\ kơl an n’gor Kon Tum ntru\t dăng nau kan jao neh, jao bri. Tât a[aơ, rlau 600.000 ha bri ndrel đah rnoh neh tăm bri bah n’gor ho\ geh nu\ih mât. Êng rnoh neh jao pă ân rlau 5000 rnăk [on lan n’hanh 23 nsum mpôl lah bơi tât 130.000 ha. Đah rnăk vâl mât njrăng bri êng, năm 2013, du rnăk geh ndơn ntơm 3 rkeh n’gul tât 10 rkeh n’gul bah nau kan mât njrăng bri. Rnơm rgâl ueh nau rêh bah bri, nu\h [on lan mât njrăng bri n’hanh nsôih râng nau kan mât bri. Wa An Văn Sáu, Bí thư Đảng uỷ xã Đak Tờ Can, nkuăl Tu Mrông, ngơi:

            ‘Nu\ih [on lan ho\ n’hao nau gi\t rbăng, gi\t năl nau kan mât njrăng bri lah leo nsi\t nau săk rnglay ân nơm. Ngăn lah, nu\ih [on lan geh ndơn săk rnglay bah tơm prăk Ngih dak trok pă ân gay ma mât njrăng bri. Tal bar lah geh săk rnglay tă bah bri n’hanh tâm dâng bri gay ma hun hao nau tăm tơm bời lời n’hanh ăp ntil tơm gleh nar êng. Bah nau kan aơ, nau văng sa bah nu\ih [on lan ăp nhoat geh n’hao lơn, nu\ih [on lan geh âk nau kan ndâk njêng ăp ntu\k mât njrăng tâm ăp trong luh, trong hăn gay nu\ih ntu\ng kăl si mô dơi ntu\ng. Ăp thôn ko\ ndâk ăp rmôt gay ma mêt n’ôi”.

Nau săk geh tă bah nau mât njrăng bri dôl kơl an ăp nu\ih tơm bri ta Kon Tum, ngăn lah ăp ntu\k kan mât njrăng bri bah Ngih dak gay rklaih geh nau jêr jo\t mpeh tơm prăk gay ma mât, njrăng n’hanh hun hao bri. Ti\ng ăp Công ty mât njrăng bri tâm n’gor, rnôk ê geh nau kơl an trok prăk ân nau kan mât njrăng bri, tơm prăk ăp năm pă ân ntu\k kan kơl an nau kan mât, njrăng bri knu\ng geh 15.000/ha. A[aơ, rnoh prăk aơ lah 200 rbăn, geh nkuăl rlau 300 rbăn ngăn.

            Dơi geh kơl n’hâm bah tơm prăk 6 rmen ăp năm geh tă bah nau trok tâm mât njrăng bri, Công ty Trách nhiệm hữu hạn du ntu\k kan mât njrăng bri Đak Tô ho\ ndâk dơi du ntu\k kan mât njrăng bri nâp nâl đah rlau 14.000 ha tâm rnoh 16.000 ha bri. Wa Vũ Văn Cương, Groi Giám đốc Công ty ân gi\t:

‘Phung hên bôk năp lah prăk ndơn nau mât njrăng bri pă ân nu\ih [on lan 200.000/ha. Rnoh prăk phung hên trok ân nu\ih [on lan du năm nklăp du rmen 600 rkeh. Tal 2 lah tâm du năm phung hên pă geh 120.000 tơm bời lời. Ngăn lah năm 2014 phung hên [ư nau kan tăm bri. Nau ntru\nh bah công ty gay rgum nu\ih [on lan râng tăm bri gay khân păng nơm mât njrăng. Phung hên pă ân nu\ih [on lan ăp nau kan gay geh tăm nkre bri 9 rkeh prăk/ha. Ndrel đah nau kan rgop đah nu\ih [on lan kơt aơ, phung hên rnơm lah nu\ih [on lan mra ndrel đah phung hên mât njrăng ueh rnoh neh bri chăt êng ko\ kơt lah bri tăm”.

            A[aơ ho\ geh 19 ntu\k, rlau 500 rnăk [on lan n’hanh 23 nsum mpôl ta Kon Tum geh trok tâm nau mât bri, n’hanh n’gor hôm lo\ rgum tay ăp tơm prặk êng gay ma n’hao rnoh trok tâm, n’hao nau rnoh geh ân nu\ih [ư nau kan tă bah bri. Nau kan aơ dôl pơk trong nơih ueh tâm nau kan rđau bah N’gâng kan ko\ kơt lah nau kan mât, njrăng bri./.

                                                                                    BTV:H’Thi