VOV4.M’nông: Ta xă Sa Sơn, nkuăl Sa Thầy, n’gor Kon Tum ndrel đah nău [ư t^ng nău kơl trok prăk mât ntu\k ntô bri, n’gâng kan [on lan n’hanh nău kan dơi kan dôl ntop kơl mbơh [ư ntrong kan tăm tơm si Sa nhân chăng ta nâp bri. Nanê|, 20 rnăk rnoi mpôl đêt Sơ Đăng le\ dơi ntop kơl bơi 300 rkeh prăk tăm 35ha Sa nhân chăng ta nâm bri, dôl hao jêng ueh. Đah ntrong kan aơ, nu\ih [on mhe dơi dơn prăk jao an mât njrăng bri nkre geh ntop tay bah nău tăm tơm dak si.

            Ta nâm n’hâm bri nđik ue\h bah bri mât Chư Mon Rây, mpeh nkuâl Sa Thầy n’gor Kon Tum, 3 nu^h tâm rnăk wa A Bang (rnoi Sedang ta [on Ba Rờ Gốc xã Sa Sơn) dôl nsrôih mu^h kuaih pih rêp, phân poh an ăp mbor tơm sa nhân ônh. Wa A Bang an g^t, rlău ma nău dơn mât njrăng bơi 50ha bri mât ta Chư Mon Rây, rnăk hên dơi ntop kơl tăm 1ha n’gul tơm sa nhân ônh ta nâm n’hâm bri đo\ng. Nău nkre đah mât njrăng bri n’hanh tăm tơm dak si ta nâm n’hâm bri mbra an rnăk wâl geh wa\ng sa ndrop.

            “Rnăk gâp dơi ntop kơl 1.800 tơm sa nhân ônh, le\ ma rnăk gâp rhơn ngăn yor Ngih dak ntop kơl le\ rngôch ntil n’hanh ăp ndơ do\ng tăm kơt phân poh. Tăm tơm sa nhân ônh ri nkre mât njrăng bri nkre jêh aơ tay geh tơm wa\ng sa gay n’hao nău rêh. Mpôl hên nkre đah mât njrăng bri, nkre mât chăm tơm sa nhân ônh gay ns^t geh wa\ng sa le\ bar ntil”.

            Tơm sa nhân ônh lah tơm dak si khlay. Ăp năm dăch aơ, ntil tơm dja dơi do\ng âk tâm y học, nkret njêng dak si. Tơm rnoi cha, lah dơi tăm ta ăp nkual geh rnoh nku\m n’hâm ue\h, đah rnoh duh nđik dah găp, tơm mbra hao jêng play ue\h. T^ng wa Bùi Quốc Tưởng, Kruanh UBND xã Sa Sơn, đah le\ rngôch neh rlong tăm dôl hao jêng play ue\h lôch rlău du năm rlong tăm mbra pơk trong gay nu^h [on lan dơn mât bri ta nkuâl Sa Thầy geh tay ndơ ma n’hao nău geh wa\ng sa. Nkre, lôch nê mbra n’hao jăp lơn đo\ng pah kan mât njrăng bri.

            “Xã Sa Sơn lah ngoăy tâm ăp xã gu\ tâm kâng bri mât Chư Mom Rây đah rlău 2.900 ha neh tăm bri. Nău rlong an [ư tăm tơm sa nhân ônh ta nâm n’hâm bri lah ngoăy tâm ăp bôk nău kan ngăn ngăn geh nkô| khlay lah geh nău dơi. Bôk năp lah ns^t tay nău geh wa\ng sa an nu^h [on lan ta nâm n’hâm bri, bah nê kơl an kônh wa nkre mât njrăng drăp ndơ geh ta nâm n’hâm bri nkre n’hao nău g^t êng mât njrăng bri an nsum mpôl tâm ban kơt an săk khân păng nơm đo\ng.”

            Ntơm bah bôk năm 2017 tât a[aơ, Phòng Nông nghiệp n’hanh Phát triển Nông thôn nkuâl Sa Thầy an rlong tăm tơm sa nhân ônh ta nâm n’hâm bri ta thôn Ba Rờ Gốc, xã Sa Sơn. Le\ rngôch hvi neh tăm nklăp 35 ha, đah 20 rnăk [on lan lah nu^h rnoi mpôl đê| Sedang râng. Prăk do\ng [ư nklăp 300 rkeh prăk, dơi UBND nkuâl Sa Thầy ntop kơl le\ rngôch. Wa Tạ Thị Diệu-  Kruanh Phòng Nông nghiệp n’hanh Phát triển Nông thôn nkuâl Sa Thầy, an g^t, tât rnôk a[aơ, nơm geh mât chăm di kỹ thuật, trôk nar neh ntu tâm di jêng mir tơm sa nhân ônh hao jêng du\t ue\h, nchrăp kêng du\t năm 2018 mbra geh 2/3 hvi neh an klêh bôk năp.

            “Rdâk njêng trong leo [ư tăm tơm sa nhân ônh ri tât a[aơ tơm sa nhân an geh tơm rêh tât rlău 80%, mpeh hao têh jêng ri le\ geh nklăp 60% tơm sa nhân ônh hao jêng ndru, an saơ tơm tâm di đah nău hao jêng n’hanh săk play ta nkuâl Sa Thầy. Năm 2018 mpôl hên le\ mbơh kơl an UBND nkuâl ntuh kơl tăm tay gay pơk hvi neh tăm kơl [on lan.”

            T^ng n’gâng kan dơi kan, tơm sa nhân ônh, lôch rnôk tăm ntơm bah 2 năm n’gul tât 3 năm mbra an geh play klêh; n’hanh mbra an klêh mbro tâm nklăp 5 tât 6 năm. R^ng 1ha tơm sa nhân ônh mbra geh ntơm bah 150 tât 250 kg play tâm du năm. Đah rnoh khlay tăch ntơm bah 100- 150 rbăn prăk/kg ri ăp năm nu^h tăm ntil tơm dja  mbra ns^t geh nklăp ntơm bah 20 tât 30 rkeh prăk du ha. Nău rlong an tăm tơm dak si tơm sa nhân ônh ta nâm n’hâm bri geh nău dơi mbra pơk lu trong hăn mhe an nu^h mât bri geh ndơ gay ntop geh wa\ng sa, ntơm bah nê mbra krêp dêh đah bri lơn, pah kan mât njrăng bri  mbra dơi đăp mpăn ue\h lơn./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân