VOV4.M’nông – Ăp n’gor Tây Nguyên dôl rlău rơh duh phang du\t hô rnôk âk khay rlău aơ mô geh mih. Ta n’gor Lâm Đồng, tă bah nchrăp lor tơm dak to\ n’hanh do\ng âk trong nkra jăch ndăn, lơn lah nău hun hao tơm tăm t^ng trong r[o\ng công nghệ cao jêng n’gor dja lor bôk năp đăp mpăn tơm dak to\ an tơm tăm. Phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam nkoch trong r[o\ng hăn dja bah n’gor Lâm Đồng.

Bôk nău kan tuch tăm công nghệ mhe le\ ndơ\ Lâm Đồng jêng ntu\k dâk bôk năp lam dak mpeh srih tăm biăp đăp kloh ueh t^ng di kơp dơn VietGap n’hanh VloboGap. Âk ndơ geh têh hvi nkra njêng ndoh ndơ jêng tăch gluh ndơ tuch tăm a[aơ geh nlăp 80% ndơ ta\ch gluh bah n’gor. Tă bah bôk nău kan tuch tăm công nghệ mhe le\ kơl âk nu\ih [on lan n’hanh doanh nghiệp [ư ndro\ng. Aơ lah trong hăn kơl Lâm đồng [ư ueh bôk nău kan r[o\ng t^ng lam dak mpeh ndâk njêng thôn [on mhe. A[aơ r^ng geh ăp năm bah nkra njêng tuch tăm bah n’gor geh rlău 45 rkeh prăk/ha; êng ăp nkual tăm biăp, nkao tâm jay bil bah ăp doanh nghiệp, rnăk [on lan dơi geh 500 rkeh prăk tât 1 rmen prăk/ha. Tâm rnôk duh phang hô a[aơ, ăp nkual nkra njêng tuch tăm công nghệ bah n’gor le\ khuch mô âk. Wa Phạm S, Groi Kruanh Uỷ ban nhân dân n’gor Lâm đồng an g^t:      

Êng nkual biăp, nkao, yor nt^m rđau nkra njêng tâm âk năm bah năp kônh wa le\ kơt t^ng công nghệ mhe, do\ng trong to\ dak ntêm nkrem; nkre, koaih kloh rbông dak n’hanh tâm pă tu dak, yor ne\ rnoh khuch duh phang bah nkual biăp, nkao mô âk. Yơn lah, nchroh mbơh tâm lvang tât du đêt nkual prêh n’hanh nkual tăm biăp, nkao mbra mô to\ng dak. Yor ne\, n’gor rgum mkra joi rbông dak n’hanh to\ dak ntêm nkrem gay n’hu\ch khuch khat an kônh wa [on lan.

Ta nkual [on têh Đà Lạt n’hanh ăp nkuăl ntu\k tuch tăm công nghệ mhe kơt Đức Trọng, Đơn Dương… âk [on lan n’hanh doanh nghiệp dôl tăm ntrong tăm biăp, nkao, play tâm jay bil. Aơ lah ntrong kan kơt t^ng công nghệ mhe t^ng trong rgâl do\ng êng n’hanh điện rgâl êng. Yor ne\, nău pă điện đăp mpăn lah nkô| nău ntru\nh lôch ueh n’hanh săk rnglay wa\ng sa âk an [on lan. Tâm năm bah năp, Công ty Điện lực Lâm Đồng le\ n’hao nu\ih kan n’hanh kơt t^ng âk công nghệ mhe gay n’hao ueh điện áp, pă điện na nao n’hanh đăp mpăn. Lơn lah lvang duh phang hô a[aơ, Điện lực Lâm Đồng n’hao ntop tay 100 ntu\k biến áp; nkre rgo\ jă [on lan to\ dak tâm ple\ gay dêr jâk ir điện, đăp mpăn to\ng ăp an do\ng tuch tăm n’hanh nău rêh bah nu\ih [on lan. Wa Nguyễn Văn Dũng, Groi Kruanh Công ty Điện lực Lâm Đồng an g^t, [ư t^ng nău r[o\ng ndâk njêng Lâm Đồng jêng n’gor tuch tăm công nghệ mhe, n’gâng kan điện le\ m^n nchrăp lor ndâk njêng ăp trong rse 110 KV, 22 KV tât ăp nkual dơi dăp rgum; [ư t^ng trong pă điện 3 pha an ăp rnăk n’hanh doanh nghiệp srih tăm biăp, nkao, play đah công nghệ to\ ntêm nkrem, aih sail, ang nar tâm jay bil:

Điện ta aơ bu u\ch na nao, nt^t nsa kơt điện an nkao cúc, an ăp ntil biăp. Lah kơt roh điện knu\ng 2-3 mông ri pơng mbra khuch tât săk geh tơm tăm. Yor nê mpôl hên đă nu\ih kâp, kơt nchrăp ăp ndoh ndơ, mkra rnôk geh nău du trong ngăch ngăn. Rnôk nset n’hu\ch pă điện an mbơh ơm an nu\ih [on lan, doanh nghiệp gay bu nchrăp lor nkra njêng du trong tâm di ngăn.

Đah trong jay bil hvi rlău 100 ha, geh n’gul rnoh neh tăm nkao geh a[aơ, Công ty Nkao Dalat Hasfarm ta nkuăl Đơn Dương a[aơ lah ngoay tâm âk năch dăch bên bah Điện lực Lâm Đồng. Điện le\ râng tâm le\ rnhôch ăp gưl nkra njêng bah công ty bâh nău t^l pơk mpông jay bil, nău to\ dak luh êng, nău do\ng trong sial, uănh ang, trong prăp nđik.v.v… Ding le\ rnoh prăk điện an nkra njêng bah ntu\k kan r^ng ăp khay rlău du rmen prăk. Wa Vũ Quốc Việt, Kruanh jrô Kỹ thuật, Công ty Nkao Dalat Hasfarm an g^t, lah doanh nghiệp nkra njêng t^ng trong rgâl [ư luh êng, do\ng âk ndoh ndơ cảm ứng, yor r^ ueh nâp điện áp ăp năm bah năơ lah nău ji bôk bah công ty, yơn a[aơ tu tơm điện pă an đăp mpăn:

Bah năp đaơ nar nset điện kơt lah geh na nao, doanh nghiệp hoach roh du\t âk prăk an nău pơk máy phăt điện nchrăp lor. Yơn rnôk dăch aơ, lơn lah năm mhe rlău, nar nset điện du\t đêt. Rnôk geh ăp nău mâp đah điện ri dơi mkra du\t nga\ch, nset pơk điện du\t ngăch. Bah ne\, prăk bah doanh nghiệp nklăch gay nchoăt máy phăt điện nchrăp lor dơi hu\ch du\t âk.

Bah meng ăp mbor blân srat du\m do\ng công nghệ to\ ntruh dak, geh rnoh khlay tăch bah 50 rbăn tât 80 rbăn prăk du kg, wa Lê Thị Vũ, Kruanh ntu\k tâm rgop tăm biăp, play tâm jay bil ta nkuăl têh Liên Nghĩa, nkuă Đức Trọng an g^t: ndrel tâm du neh aơ, bah năp đaơ tăm dơm dam jêng săk rnglay wa\ng sa đêt, âk yan roh dơm knu\ng kuăl brah. Bâh nar ndâk [ư jay nong, do\ng trong to\ dak mhu\l tu\k n’hanh to\ ntêm nkrem đah ding đẳng áp, bôl ntuh kơl prăk du\t âk yơn đăp mpăn mô klach trôk nar lơh mô lah tu ndru\ng phah. Yor nê, nău geh bah rnăk wâl wa hao mbơm oi. Wa Vũ lah:

Trong rse điện do\ng du\t ueh nău u\ch bah nu\ih [on lan. Le\ rngôch ăp trong aơ, lah mô geh điện ueh ri he mô dơi tuch tăm t^ng ăp trong công nghệ mhe. Lah roh điện ri ăp tơm tăm tâm jay bil mbra hoănh, mbra djơh le\ ndoh ndơ. Knơng điện lực pă điện ueh jêng gâp mơ dơi [ư công nghệ aơ.

Đah ding le\ rnoh neh rlău 300 rbăn ha neh tuch tăm n’gor Lâm Đồng a[aơ geh rlău 55 rbăn ha tăm biăp kloh ueh, rnoh geh 2,5 rkeh tấn du năm, geh 11% rnoh biăp lam dak. Lâm Đồng a[aơ lah n’gor geh tât 45% rnoh nkao koh n’ging lam dak đah rlău 2,7 n’ging du năm, tâm ne\ 74% an tăch gluh. Ăp rnoh nkoch bah lơ aơ m^n lah săk rnglay bah nău hun hao tuch tăm công nghệ mhe bah Lâm Đồng, lơn lah tâm lvang nu nău rgâl hô a[aơ./.

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja