VOV4.M’Nông :Wa Thiều Kim Chung, Chủ nhiệm hợp tác xã Minh Chung, ta thôn 4, xã An tHành, nkuâl Đăk Pơ, n’gor Gia Lai an g^t, hợp tác xã geh rlău 250ha tao tă bah 35 hội viên rgop kan nsum [ư. Bôk năm aơ, kônh wa tâm hợp tác xã du\t nuih ăl yor rnôk tăch tao an nhih máy đường Bình Định, geh nhih máy nchâp đă dơn đường rnoh khlay lôch nê rvăt tay đah rnoh thuk. Lôch rnôk Radio nău ngơi Việt Nam n’hanh du đêt nhih pah kan báo chí nkoch nău ngăn geh, Nghih máy đường Bình Định le\ bah trok prăk mha mhănh dja. Yơn lah rgâl tâm nê, rnoh khlay rvăt tao geh nhih máy dja nju\r hu\ch hôm 870đ/kg đah tao 10 chữ đường, thuk rlău 30đ/kg rđ^l đah bôk khay sreh tao. Ndrel đah nju\r rnoh khlay, Nhih máy dơn rvăt tao nchah nchrai n’hanh mô trok ngăch d^l. [on lan ân kâp mô g^t moh tât rnôk d^ng geh dơn prăk. Wa Thiều Kim Chung lah:

            “Prăm nar jât nar khân păng mơ an 1 phiếu gay rvăt n’glăp du bôk ndeh ri moh rnôk d^ng le\ sreh tao an kônh wa. Ơm bah ri aơ nơh lah wa\ng sa đah Nghih máy đường Bình Định, a[aơ geh ăp ntil nău pha lah ma ât nuih n’hâm dơm.  Djăt ma nju\r ta nê, khân păng moh rnôk khân păng trok ri khân păng trok dơm moh hôm blău [ư.”

            Aơ lah năm tâl pe mbro, nhih máy đường Bình Định mbrơi trok prăk tao an [on lan, [ư nuih ăl. Yơn lah, âk [on lan le\ lăn krêp dêh đah Nghih máy đường Bình Định jêr ma joi trong tăch luh êng [a [a\ an he. Yor du nhih máy đường êng [a [a\ tâm nkual tăm tao lah nhih máy đường An Khê, ri công suất le\ to\ng ăp, mô hôm dơi rvăt le\ đo\ng. Lah hôm tăch an nu^h hăn rvăt êng bah dih, ri nu^h [on lan geh bu mpet âk lơn. Wa Nguyễn Hồng Hạnh, thôn 2, xã Nghĩa An, nkuâl Kbang, n’gor Gia Lai, geh rlău 20ha tao, an g^t:

            “A[aơ nău rêh ma, ân geh ntu\k aơ ntu\k ri. Rnoh tao An Khê ma ns^t le\ Nghih máy đường An Khê ri kâp du\t jo\, công suất păng mô to\ng gay ma [ư. Ân tâm pă bar ding, tăch rvăt ân geh tâm rlong, bar nhih máy tâm rlong nsum ri [on lan mơ dơi rêh, lah du nhih máy [ư êng du hê dơm ri mô dơi rêh ôh”.

            {on lan mô dơi joi trong luh an he, pha lah ma nsing tâm nhih máy le\ rngôch dơm jêng nhih máy dơh ru\n mpet nu^h [on lan tăm tao. Nău nu^h [on lan tăm tao geh nchâp đă so\k đường lah du nău kan mô so\ng dăng bah nhih máy dơm, ntoh tâm khay sreh tao năm aơ. Bah năp nê, âk nău m^n mô kloh rvoah le\ ntoch jong âk năm ma mô ho\ geh nău ơh rblang tâm di ơm. Nê lah ăp nău m^n mpeh mô kloh rvoah tâm weh rnoh săk geh dak tao n’hanh rnoh jâk tao. Ăp rnoh weh dja dơi nhih máy [ư êng ma mô geh du nhih pah kan I groi nđôi. Nô Đinh Văn Mạnh, ta thôn Ia Peng, xã Ia Sol, nkuâl Phú Thiện, n’gor Gia Lai, geh rlău 10ha tao an g^t:

            “Tâm rnôk rdeng hao tât Kon Tum đah le\ ma ta Vạn Phát rnoh geh dak tao âk ma ta aơ nhih máy he păng geh đêt dơm. Nu^h hăn tăch bah dih du\t âk, ndrel du blah mir, ndrel sreh ta du blah neh aơ ma bre kơt nê| ma he re ri êng. Năm e nơh jay gâp aơ, bar pe jât bôk ndeh ma mô geh du bôk ndeh I geh chữ đường 10 đêt. Lơn âk lah nsing tâm nău lah ngăn ngăn bah nhih máy dơm.”

            Kơp tât rnôk dja, le\ rngôch hvi neh tăm tao ta n’gor Gia Lai le\ geh rlău 38.000ha, hao rlău 10 tơ\ rđ^l đah rnôk năm 1999- 2000. Tao le\ jêng tơm tăm khlay tâm rgâl si tăm ndơ mât bah n’gor Gia Lai, yơn nău nu^h [on lan nha du nuih n’hâm t^ng đah nhih máy tâm nuih ăl, nha mô nchiăng khan tâm ban kơt kru\l ndâng, mô g^t dah jo\ d^ng prih luh, [ư chrai n’gâng kan [ư njêng dja. Wa Đặng Vũ Đại, du hê nu^h [on lan tăm tao ta xã Ia Amron, nkuâl Ia Pa, n’gor Gia Lai lah:

            “Nhih máy wa\ng sa kơt aơ ri kêng du\t tu\p roh le\ đo\ng. Ndơ lơh g^t kơt nê|, ân pơk mpông tăch rgâl soih aih, đường Thái Lan păng lăp tâm n’gâng kan  tao dja kh^t ngăn dơm moh hôm dơi nchuăt. Thái Lan păng [ư ri păng [ư blău kah ue\h mô geh [ư tao kơt aơ ôh”.

            Đah trong hăn lăp rgum đah dak bah dih, pơk mpông ntu\k tăch rgâl, mô so\k soăy đường bah ăp dak n’hanh đah ăp nău mô dăng tâm nău kan [ư njêng đường, ăp nău mô kloh ue\h tâm boh đah nhih máy n’hanh [on lan kan lo\ mir, du\t jêr gay ma n’gâng kan tăm tao nkret njêng đường ta Gia Lai dâk nâp tâm let năp aơ tay. N’hanh đah ăp nău mpơl ndâp mpôn ăp năm lơn ma hao âk, kơt đah [on lan Gia Lai n’hanh Nhih máy đường Bình Định, mô dơn geh [on lan kan lo\ mir, ma doanh nghiệp, dôl ma dâk ta năp trong du\t đo\ng. Nău tu\p chrai bah tâm boh nău kan [ư njêng dja jo\ ma gơnh mbra geh tât dơm, lah mô geh ăp nău rgâl tâm di n’hanh ma năn ngăch./.

                                                                                                            BTV:Điểu Thân