VOV4.M’Nông :

Rnôk bu ur druh Chu ru u\ch du hê bu klô ndăm nê nơh, păng mbra s^t nkoch đah me bơ\ gay hăn ôp wa\ng bu klô ndăm. Tâm 3 khay bôk năm mhe, jay bu ur sơch nar ndjôt play do, ntơ lah “Ndơ mir jay he nơm” hăn tât jay bu klô n’hanh ôp suăng lor đah ăp nău ôp geh âk nkô| hôr kơt: Rnăk wâl geh rpu dăm nha hôm n’hơt lêng, mô ho\ chuh muh wa\n mang an hên manh du mblâm dơi đo\ng? Khay tăm ba năm aơ rnăk hên mô geh rpu ma njot lo\. Rnăk u\ch an hên đo\ng?

            Lah rnăk bu klô mô u\ch, rnăk bu ur luh s^t n’hanh ton mbra hôm hăn ôp tay âk tơ\ đo\ng an tât rnôk rnăk bu klô u\ch an kon bu ur druh mơ bah. Hăn rơh bah kơi, rnăk bu ur mbra hăn âk nu^h lơn n’hanh hăn lăp tâm măng gay der bah bu g^t saơ. Kon bu ur mbra mô hăn t^ng mpôl, njrăng nkhêp geh rnăk bu klô rlăch dun tay đo\ng ri [on lan g^t, jêng ji đit. Rơh dja ri, rnăk bu ur nkre ma bonh leng nkre ma nsrôih wa\n rgên tâm lău ti bu klô ndăm. Lah bu klô ndăm rlăch dun, ăp nu^h bu klô mpeh rnăk bu ur mbra nsrôih joi trong ntru\p rgên tâm lău ti ân tât dơi. Rnôk lău ti bah bu klô ndăm le\ geh ntru\p rgên bah rnăk bu ur ri bu klô ndăm jêng kon klay ngăn hôm. Lah mô u\ch, bu klô ndăm droh rgên mplơ\ tay an rnăk bu ur (way kuăl lah koh rgên) ri rnăk bu klô mbra nchrăp rpu, ndrănh mplơ\ tay ndơ an rnăk bu ur. Hôm rnôk bar ding le\ tâm ban u\ch, rnăk bu ur mbra nchrăp ăp to\ng ndơ gay ma nchrăp an nar wơt klay. Rnăk bu klô nchrăp ndơ\ luh ăp nău dăn đă mpeh ndơ tâm nđăp n’hanh dơi bar ding ndrel tâm ban u\ch. Wa Nguyễn Văn Phúc- cán bộ Trung tâm văn hoá nkuâl Đơn Dương, n’gor Lâm Đồng an g^t:

            Rlău ma rgên, nhong kach n’hanh ăp ndơ êng [a [a\ hôm geh bok n’glang n’hanh bok ư\r đo\ng, bok n’glang gay ma an bu klô, bok ư\r gay ma wer po, wer wa, âk đê| tă bah rnăk bu klô tê| peh, rnăk bu klô tê| peh dah âk ndơ ri rnăk bu ur plơng tay ăp to\ng rnăk bu ur mơ dơi nđăp sai.

            Nar tâm nđăp, bah ôi, rnăk bu ur n’hanh rnăk bu klô [ư ăp nău way wơt klay mhe s^t jay ur. Lôch [ư tâm nt^nh ntăn n’hanh tâm pă ndơ jăt ur, me bu ur n’guăn, kât bok chăp nsum bar hê ur sai. Nău nkrum bôk bar hê ur sai lah du nău way khlay dăn an bar hê ur sai mhe tâm ro\ng gu\ nsum tât kh^t săk păk mbra đo\ng. Lôch [ư nkrum bôk, rnăk bu ur jă le\ bar rnoi deh lăp nklang jay ngêt ndrănh, mprơ tâm ơh n’hanh tâm rlong tu\r ch^ng goh gong. Ntơm bah aơ, ăp nău tâm rkeh, mô tâm ban nău đah bar rnoi deh mbra ntlơi jăng le\. Bar ding ndrel ngêt sa tâm mbah rhơn nsum an ur druh sai ndăm. T^ng nău way, bu klô ndăm mbra gu\ jăt ur n’hanh bar ding rnoi  deh ntul rlong nău tâm ro\ng bah bar hê ur sai tâm năm bôk năp. Wa bu ur Ma Bio, rnoi nu^h Chu ru ta nkuâl Đơn Dương, Lâm Đồng an g^t:

             Du năm bah kơi mpeh rnăk bu klô an ndơ mpeh kon bu klô khân păng, rnăk bu klô geh rpu an rpu, moh ndơ geh an ndơ nê kơt kho ao, lôp ngan. Lôch nê mpeh rnăk bu ur an ndơ ma bar hê ur sai lôch nê ôp bar hê ur sai u\ch gu\ sa êng mô lah gu\ nsum đah me bơ\ lah mô.

            Bol ma gu\ nsum mô lah gu\ êng ri klay mbra way le\ n’hâm suan kơl kan an me bơ\ mpeh ur đo\ng, gu\ rêh t^ng nău way, tâm ro\ng mât chăm nsum, mât le\ nuih n’hâm nkah g^t đah rnoi deh n’hanh me bơ\ bar ding.

            T^ng nău way bah nu^h Chu ru ta Lâm Đồng, nu^h bu ur n’glêh an ăp nău kan têh jê| tâm rnăk wâl. Le\ ma tâm gu\ ur sai, khân păng lah nu^h lor tât n’hanh oh kon ndjôt t^ng rnoi deh mpeh me da dê đo\ng. yơn lah, ntu\k gu\ kan n’hanh nău khlay kan bah nu^h sai mô yor kơt nê| ma uănh lhơ. Du hê nu^h bu klô Chu ru moh Gia Lang lah:

            Nău way t^ng ur, rnoi nu^h Chu ru hên lah ur hăn wa\ng sai ri he s^t t^ng ur dơm. Nu^h ur nu^h sai tâm ban nsum dơm, bol ma bu ur hăn wa\ng sai yơn  sai lah nu^h kan khlay đo\ng, yor sai lah rgop du\t têh dơn kan tâm rnăk wâl.

            Nău way wa\ng sai bah nu^h Chu ru a[aơ nha hôm dơi mât ndray ta âk [on lan Tây Nguyên đo\ng, rgop njêng nău ntơr ue\h n’hanh âk ntil tâm văn hoá bah nkual neh dja. Gay hôm, khay năm mhe tât, ăp bu ur druh Chu ru nuih n’hâm hơp hơr kâp tât mông nar dơi ntru\p rgên tâm lău ti nu^h he u\ch ro\ng nkah măng nar. Neh ntu trôk nar cao nguyên hôm rvih rvâng tâm ndrui nhu\l ndrănh yăng rhơn răm tâm ro\ng bah ăp ur sai druh ndăm./.

                                                                                    BTV:Điểu Thân