Đah
nau u\ch năm mhe mâp âk nau nơih lơn n’hanh pơk luh nau geh mhe tâm nau pah kan jan sa, tăch rgâl nar aơ âk ntu\k kan
tăch rgâl n’gang n’gâng kan ăp nkuăl bah n’gor
Kon Tum [ư nau ntơm hăn kan
bôk năm.
Nau
n’gur răm ngăn lah nau ntơm hăn pah kan
jan sa bôk năm ta nkuăl [on lan. Ta ăp nkuăl, kơt Đắc Tô, Kon Plông, Đăk
Hà…ntơm mông ôi ơm, âk rbăn nu\ih [on lan đah n’ha cơ gur, băng rôn ntoh nau
nsôih [ư ân dơi nkô| nau ndâk njêng [on lan mhe lam tât ăp trong [on ko\ kơt
lah ăp nau kan tơm bah ăp thôn, bah xã gay ndrel nkra mhe, nkra tay trong hăn
n’hanh trong hhoch dak. Nkoch tât nau n’gur răm rnôk hăn pah kan jan sa bôk năm
bah nu\ih [on lan tâm xã, wa A Chúc, Groi Kruanh UBND xã Ngọc Vang, nkuăl Đăk
Hà, ngơi:
‘Jêh rlu tết, nar aơ xã rgo\ jă kônh wa ntơm
hăn kan nar
bôk năm. N’gâng kan tâm nkuăl rgo\ jă ăp thôn [on ndrel cán bộ xã tâm pă nau
kan jur tât thôn gay hăn ndrel đah kônh wa rep klọh trong [on lan, jêh ri trong
hăn tâm tâm [on lan, jêh ri lo\ tât trong hoch dak tât lo\, n’gar dak, n’gar
dak jê|. Êp nê kônh wa ko\ rep kloh tâm ngih vâl nơm. Nar aơ xã rgo\ jă kơt aơ
ri kônh wa rhơn ngăn, kơt ti\ng [ư, kônh wa tât ăp ngăn. Jêh nar ntơm hăn aơ,
N’gâng kan phung hên lo\ rgo\ jă nkoch trêng ân kônh wa ntơm lăp kan gay mât
chăm ân nau pah kan jan sa tay. Yan aơ kônh wa bah phung he ngăn lah mata chăm
ba lo\, bum, kuih bum blang, to\ cà phê, mât chăm ndrôk rpu ân đăp mpăn”./.
Ta
xă Liêng Srol, nkuăl Đam Rông (Lâm Đồng), ntu\k geh 85% nu\ih [on lan lah rnoi
mpôl đêt K’ho, nar aơ, nar 3 tết, kônh wa le\ hăn pah kan đah yan puh wai. Wa K’Luyên, ta xă Liêng
Srol, nkuăl Đam Rông (Lâm Đồng) lah:
“Bol tâm âk nar tết way
ơm rnoi mpôl đêt, kônh wa rnoi mpôl đêt ta aơ dôl răm năm mhe wơt tết du\t lah
răm yơn lo\ mô chuêl nău kan n’hao pah kan jan sa yan puh wai. A[aơ trong kan srih tăm ba lo\ le\
[ư t^ng geh 95% hôm. Kônh wa dôl ndăn to\ tiêu cà phê n’hanh ăp ntil tơm tăm
êng gay ơm dang kao kơn play. Uănh nsum, nău g^t wât tuch tăm an ban khay, kơt
t^ng kỹ thuật mhe bah kônh wa le\ hao, mô hôm thơ tha kơt bah năp đaơ tay. Knơm
ne\, nău rêh bah kônh wa le\ dơi hao, âk rnăk le\ rklaih ach o, wa\ng sa đăp
mpăn. Saơ na nê| ngăn lah bol răm năm mhe wơt tết yơn nu\ih [on lan uănh mât
chăm tơm tăm-mpa rong gay đăp mpăn geh săk rnglay pah kan jan sa”.
Ta
[on Sek, xã Dlie Yang, nkuăl Ea H’Leo, n’gor Dak Lak, ntu\k geh rlau 100 rnăk
[on lan, bơi tât 600 nu\ih, ngăn lah rnoi Rđe, nau ntơm hăn kan ko\ geh nau
n’gur ngăn. Nu\ih [on lan tâm [on ngăn lah pah kan tuch tăm, tăm cà phê n’hanh
tơm gleh nar kơt mbo, ba, bum blang…yor ri nu\ih [on lan nchrăp ân yan pah kan
mhe, manh prăk ntuh kơl gay ma to\ ân mir cà phê bah rnăk vâl, đah nau u\ch yan
tât mra geh nau lap lơn. Wa Kpă Y Min (Ama H’Nang) kruanh [on Sek, ngơi:
‘ Vơt năm mhe ri di\ng le\ ăp rnăk vâl bol ma moh geh nau dơi mô lah mô
ko\ nsôih mi\n rvê, rvăt phe m’êt ăp ntil gay ma nklâm [anh chưng vơt tết, u\ch
năm mhe geh âk n’hâm soan, pah kan jan sa ân nơih, ân geh lơn. Jêh rnôk vơt năm
mhe, sa têt jêh ri a[aơ ăp nu\ih plơ\ đah nau kan lo\ mir, nchrăp ndơ do\ng,
dak pring xăng gay ma to\ cà phê, koh n’ging n’hanh u\ch tâm năm 2015 aơ cà phê
mra hun hao ueh, âk play lơn gay leo nsi\t nau rêh đăp mpăn hơm răm ân kônh wa”./.
Jêh
2 nar rlu Tết, nar aơ (nar 3 Tết), du\t âk ntu\k kan,
doanh nghiệp ta lam n’gor Gia Lai le\ hăn pah kan bôk năm, đah mpo\ng u\ch du năm mhe geh
âk nău săk geh ueh. Wa Rơ Chăm Tiu, Groi kruanh mât uăh văn hoá, rêh jêng bah
xă Ia Dom, nkuăl Đức Cơ, n’gor Gia Lai lah:
“Năm mhe, gâp mpo\ng
kônh wa [on lan nsrôih lơn tâm nău kan [ư sa,
pah kan jan
sa, hun hao wa\ng sa rnăk wâl. Rhơn năm mhe, 2015 [ư lễ hội t^ng nău way ơm yơn
an đăp mpăn kloh ueh ndơ ngêt sa, lơi an [ơh n’hanh dêr rhoăi drâm tâm ndơ sa.
{ư t^ng di ăp nau ntru\nh bah ngih dak ta xă Ia Dom, tâm nar tât nsrôih n’hao
pah kan jan
sa, rêh ueh lăng”.
Viết bình luận