Mbah kônh wa n’hanh băl mpôl. Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt nau ngơi Bunong, ntuh tâm nau ngơi rnoi mpôl đê\ tă bah Rađiô nau ngơi Việt Nam.

Kêng măng aơ, nar pe, 1/10/2014. Pơk bôk ntuh nau ngơi nar aơ lah nau mhe tâm dak n’hanh ba dih dak. Geh âk nau khlay ba kơi aơ:

Kruanh dak Trương Tấn Sang vơt Groi Kruanh ntu\k kan ntru\t dăng nchră nau [on lan Nhật Bản (FEC).

Chính phủ r[u\n ăp khay tâm khay 9.

Rmôt kan Quốc hội n’gor Dak Lak mâp [on lan tâm ăp nkuăl M’drak n’hanh Ea Kar.

Hàn Quốc mbơh, nau kan ndrak nsiu lah ngoai tâm ăơ nau kơl an bôk năp bah Hàn Quốc tâm nau kan đah Triều Tiên.

Ăp dak kan nsum tâm rmôt ăp dak Đông Nam Á nduih nau kan tâm lơh hao duh n’hanh nau [ư ndjơh bah ăp ntu\k phung rlăng n’hanh phung no\ng êng ta Irắc n’hanh Syria

 

A[aơ lah nau ntuh na nê|.

Kêng măng n’aơ, ta Ntu\k kan kruanh dak, Kruanh dak Trương Tấn Sang le\ wơt wa Nakagaki Yoshiko, Groi kruanh rmôt kan ntrôl tâm rnglăp nu\ih [on lan Nhật Bản (FEC) nkre [ư Kruah uỷ ban kan ndrel văn hoá-wăng sa đah Việt Nam n’hanh mpôl doanh nghiệp Nhật Bản dôl khâl n’hanh pah kan ta Việt Nam. Ta nar wơt, Kruanh dak Trương Tấn Sang uănh lah prêh nău kan wa\ng sa tăch rgâl ntuh kơl đah 2 dak le\ rgâl ngăch, du\t n’hâm bah jêh rơh hăn khâl ngih dak tât Nhật Bản. Kruanh dak m^n lah, tâm boh Việt Nam n’hanh Nhật Bản dơi ndâk njêng ta nuih n’hâm tâm rnglăp way ơm, geh ton kơl an t^ng nău tâm ton gưl prêh./.

 

Kêng măng naơ 30/9, ta Hà Nội ho\ ntơm rơh r[u\n mbơh ăp khay Chính phủ khay 9, mbơh tât âk nau kan văng sa rêh jêng geh [on lan uănh khlay. N’gâng kan, Kruanh ntu\k kan Chính phủ Nguyễn Văn Nên [ư tơm. Geh tât nau rgâl mhe ăp nau ko\ kol tâm nau kan vơt [on la, N’gâng kan Kruanh ntu\k kan Chính phủ Nguyễn Văn Nên mbơh: Ta rơh r[u\n rơh aơ, Chính phủ đă ăp n’gâng kan, ntu\k kan, n’gor mbơh, tâm rngop nau mi\n, nau kan n’hanh nau ntru\nh bah ăp ntrong kan [ư rjăp mpeh nau ntru\nh bah Luật vơt [on lan, ngăn lah nu\ih dâk bôk ăp gưl kan, n’gâng kan ăp gưl n’hao nau kan, rjăp, nsôih ngăn tâm nau rđau kan vơt [on lan, rklaih nau phong dôih, so\k nau tă blau kan vơt [on lan, rklaih nau phong, nau đă lah ngoai tâm ăp nau dơi ngăn gay ntoh nau blau kan./.

 

Ôi nar n’aơ, 30/9, ta Hà Nội, Đại tướng Trần Đại Quang, Kruanh n’gâng kan Kông ang Việt Nam le\ wơt wa Pester Polt, Kruanh Viện Kiểm sát gưl prêh dak Hungary. Ta nar wơt, Kruanh n’gâng kan Trần Đại Quang mpo\ng u\ch 2 dak mbra n’hao kan ndrel lơh dun, rchăng n’gang nuih tih, ngăn lah nu\ih tih geh [ư t^ng rmôt, nu\ih tih do\ng công nghệ cao, nu\ih tih [ư ndơ\ nu\ih hăn trơn du n’hanh lăp gu\ mô tâm di. Mpeh đah nơm, Kruanh Viện kiểm sát gưl prêh dak Hungary Pester Polt mpo\ng u\ch tâm năm tât, tâm boh kan ndrel đah ăp ngih pah kan [ư t^ng pháp luật bah dak Hungary đah N’gâng kan Kông ang Việt Nam mbra hun hao tay, hăn lăp jru, dơi geh âk nău ueh ngăn tâm ăp ntil nău kan./.

 

Dăn nkoch tay nău mhe êng [a [a\ đo\ng:

Nchrăp ân rơh r[u\n tal 8, Quốc hội gưl 13 nar naơ 30/9, Rmôt kan Quốc hội n’gor Dak Lak mâp [on lan tâm ăp nkuăl M’drak n’hanh Ea Kar. Tâm ăp ntuưk mâp, rmôt kan ntoh măt Quốc hội n’gor Dak Lak ho\ mbơh nkô| nau, nau kan nchrăp bah rơh r[u\n tal 8, Quốc hội gưl 13, nkre đă [on lan đă âk nau geh tât hun hao văng sa rêh jêng, nau rêh [on lan tâm nkuăl. Ta nkuăl Mdrak, nu\ih [on lan 3 xã Ea Riêng, Ea Mlây, Ea M’đoan đă rklaih nau kơl an ân ăp rnăk dơi kơl n’hanh nu\ih rven rvo, săm [u\t mâp aka nau jêr ân [on lan…Nu\ih [on lan ta aơ ko\ rvê tât nau rgâl ndrôm săm [u\t nti bah N’gâng kan nti\m nti, wa Trần Thư Tuyên, ta xã Ea Riêng, nkuăl M’drak, n’gor Dak Lak:

‘ Phung hên ko\ tăng lah N’gâng kan nti\m nti nchrăp rgâl ndrôm săm [u\t nti mhe, yơn lah phung hên saơ tâm nkuăl 3 xã phung hên ri oh kon mâp nau jêr jo\t, jêr ngăn. Ăp mon ho\ mơg do\ng săm [u\t ơm a[aơ hôm, lah rgâl lơi nau nti\m nti ri [ư jêr ân kon se, khuch tât nau blau bah kon se. Nau tal 2 đo\ng lah rgâl ndrôm săm [u\t ri gay geh prăk, du ndrôm mô di lah đê| ôh prăk, vay âtm ăp năm, lăp tâm năm nti mhe ri me mbơ\ kon se gay rvê joi âk prăk, geh nau jêr jo\t đo\ng ân kon geh hăn nti. Lah rgâl ngăn ndrôm săm [u\t ri ntu\k kan ba lơ gay geh nau kơl an ân nkuăl jru ngai n’hanh ăp nu\ih mâp nau jêr jo\t”./.

Jêh đêt khay rlong [ư, nar 11/10 tât, N’gâng kan dak si mbra rgo\ jă [ư chuh dak si an dơm vaccine sởi, rubella pơk hvi lam dak. Ne\ lah nu nău dơi nkoch ta r[u\n nchră trong mbơh nu nău mpeh nău [ư chuh vaccine sởi, rubella tâm rơh chuh pơk hvi năm 2014-2915 dơi n’gang kan dak si [ư ta Hà Nội. Lơn lah, tât a[aơ ta ăp n’gor mô geh nu\ih hao mham rngok jêh chuh dak si, knu\ng geh nklăp 100 mon geh duh săk đêt jêh chuh n’hanh le\ bah duh tâm đêt mông./.

 

Nar 30/9, ntu\k rlaih [om mìn n’hanh ntu\k ntu-Quân khu 5, ntơm ndâk n’hanh jao ngih ân Ngih săm Phổ thông Dan tộc bán trú Trung học cơ sở Ngọc Réo, nkuăl Đak Hà, n’gor Kon Tum. Đah nau ntơ “Ntu\k ngih tâm rnglăp ta hen [on lan”, ngih sa rgop nsum yor Ntu\k rklaih [om mìn ndrel ntu\k ntu Quân khu 5 kơl an ndâk ân Ngih săm Phổ thông dân tộc bán trú, Ngih săm [u\t Trung học cơ sở xã Ngọc Réo, geh rnoh 130 rkeh. Đah nroh hvi 60m2, geh du jrâu sa n’hanh du ngih u\nh, du gih sa nkra kơl an bơi tât 100 kon se sa di\ng nar./.

 

Bah 3 mông kêng măng n’aơ, 30/9, rnoh pring xăng nkra rgâl n’hu\ch tay t^ng nău đă bah N’gâng kan prăk kaih. T^ng ne\, Tập đoàn Pring xăng Việt Nam (Petrolimex) n’hu\ch rnoh xăng RON 92 đah rnoh n’hu\ch 150 prăk du lít; rnoh dak pring deizen n’hu\ch âk ngăn 380 prăk. T^ng n’gâng kan prăk kaih, tâm bah nar 31/8 tât 29/9 rnoh ntu\k tăch pring xăng geh trong hu\ch n’hanh đêt lơn rđil đah rnoh tăch chrai 141-373 prăk. Yor r^, bar N’gâng kan prăk kaih n’hanh Công thương đă ăp doanh nghiệp an n’hu\ch rnoh tăch. Rlău ma ne\, 2 n’gâng kan đă đo\ng ăp doanh nghiệp mât đăp mpăn tay rnoh rlak so\k tơm prăk đăp mpăn rnoh khlay đah ăp ntil ndơ pring xăng, kơt a[aơ./.

 

Bôk nau kan 600 nu\ih mom si\t [ư Groi Kruanh UBND ăp xã tâm 62 nkuăl ach o geh ntru\nh tâm 4 nkaưl ach o bah n’gor Điện Biên, đah 31 đội viên. Ti\ng nau kơp bah Sở nội vụ n’gor Điện Biên: Bol ma tâm moh nau kan lah ăp groi UBND xã, ăp đội viên bôk nau kan ko\ [ư ueh nau blau kan, râng ngăn tâm nau ndâk njêng n’hanh ntru\nh [ư nâp nâl geh sakư rnglay ăp nau nchrăp, nau hun hao văng sa, jut jăng ach o tâm nkuăl. Tâm nê geh 23 nu\ih đội viên geh rnê lah [ư ueh nau kan. Di\ng le\ ăp đội viên ko\ geh nti\m nti nau blau mpeh Đảng, tâm nê geh 4 nu\ih geh nglăp Đảng./.

 

T^ng ntu\k dak kloh ueh n’hanh răk ntu\k ntô gu\ âm [on lan Sóc Trăng, a[aơ Sóc Trăng hôm e rlău 220 rbăn rnăk [on lan mô ho\ dơi geh dak kloh ueh do\ng; tâm ne\ geh bơi 57 rbăn rnăk lah nu\ih rnoi Khmer. Gay mkra nău u\ch do\ng dak kloh ueh, nkre [ư t^ng nau ntru\nh mrô 755 bah Thủ tướng chính phủ mpeh kơl dak kloh ueh an [on lan rnoi đêt, n’gor Sóc Trăng uănh an tay nău rgop tâm nchră mkra dak do\ng an [on lan rnoi mpôl đêt ach o ta lam n’gor tât năm 2015, đah nău u\ch kơl an rlău 27 rbăn rnăk rnoi mpôl đêt ach o n’hanh rnăk ach o ta ăp xă, [on lan jêr jo\t mô tong dak do\ng./.

 

A[aơ lah nau mhe dak ba dih:

Nar n’aơ, 30/9, Tổng thống Hàn Quốc Park Geun Hye mbơh, nu nău hạt nhân ngoay tâm âk nău kơl lor bôk năp bah Hàn Quốc tâm nău kơl đah dak Triều Tiên. Ntoh ngơi tâm rơh r[u\n chính phủ, Tổng thống Park Geun Hye lah rjăp, nău hạt nhân bah Triều Tiên lah nău tơm khlay tâm nau kơl bah Hàn Quốc gay ndâk njêng du gôl dak Triều Tiên đăp mpăn n’hanh ueh lăng. Wa Park Geun Hye an lah, Hàn Quốc mô yor nău klach rvê ăp nău dun hô bah dak Triều Tiên ma jêng nău mô njrăng tâm nău aơ./.

 

Ăp dak kan nsum tâm rmôt ăp dak Đông Nam Á (ASEAN) ho\ ntoh nau rvê n’hanh nduih nau kan tâm lơh hao duh n’hanh nau [ư ndjơh bah ăp ntu\k phung rlăng n’hanh phung no\ng êng ta Irắc n’hanh Syria. Phóng viên TTXVN ta Kuala Lumpur mbơh nau mhe aơ bah ăp N’gâng kan nchră nau ASEAN ân gi\t ăp ntu\k kan rlăng n’hanh phung no\ng êng lah nau nkri mô êng đah nu\ih [on lan Irăc n’hanh Syria ma hôm lah ăp dak ta Trung Đông, lah mô geh nkân, hom lah nau nkri đah lam ntur neh. ĂP dak ASEAN nduih ăp nau kan [ư rlăng, nkri n’hanh no\ng êng tâm ăp nau kan n’hanh nau ntuh./.

 

Mỹ n’hanh Ấn Độ le\ ton tâm rgop rjăp gay mkra ăp nău wa\ng sa, rnă njrăng-bri dak n’hanh rgâl trôk nar. Aơ lah nău geh bah rơh tâm nchră ta Nhà Trắng tâm ôi aơ, 1/10 (mông ta ntu\k) đah Tổng thống Mỹ Barack Obama n’hanh Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Dôl uănh tâm nau mbơh nsum dơi ndơ\ ndrel nar, 2 kruanh rđau kan le\ mpơl nău klach rvê mpeh nu nău duh jêr ta Dak lêng n’hanh kuăl jă ăp ding an do\ng mô lah nkri do\ng nău tâm lơh gay ntrôl ăp trong mkra ta nkual aơ. 2 ding nkoch đo\ng nău klach rvê hô đah nău nkri [ư ru\ng răng, lơn lah Rmôt kan Ngih dak Islam IS, nkre lah rjăp lam ntu\r neh ân geh ăp nau nsrôih le\ rngôch gay lơh dơi phu\ng [ư ru\ng răng, ntlơi le\ bah ăp trong phung [ư ru\ng răng n’hanh nu\ih tih dôih, nking n’gang ăp ndơ kơl prăk kaih n’hanh trong mkra nău an ăp mpôl aơ./.

 

Nar 30/9, Liên minh Châu Âu (EU) ho\ mbơh rnoh kơl an mhe klhay 165 rkeh ơro kơ nu\ih [on lan tâm nkuăl mâp nau khuch yor ăp nau kan mhal mplơng bah Nga geh tât nau ru\ng răng ta Ukraine. Uỷ viên tuch tăm bah EU Dacian Ciolos ân gitm, rnoh prăk mhe mra do\ng gay kưl rnoh byăp n’hanh play, ho\ tă n’huch kơp ntơm Nga mô hôm ân tăch byăp play ăt bah ăp dak EU gay mplơng ăp nau mhal bah Phương Tây r[o\ng tâm Nga. Gay prăk kơl an geh do\ng nâp nâl, EU ntru\nh rnoh trok tâm n’hêl đah ăp ntil ndơ nsing tâm nau geh bah 3 năm rlau n’hanh uiănh n’hêl rnoh trok tâm ma [on lan ndơ\ luh tâm rnoh kơl an bôk năp./.

 

Nar n’aơ, wa Nanthanwal, Tổng cục trưởng Tổng cục ntru\t ngăch tăch rgâl mped tâm N’gâng kan tăch rgâl Thái Lan an g^t, geh prăk tăch gluh dak bah dih Thái Lan tâm khay 8 năm aơ geh knu\ng 18 rmen 943 rkeh đôlar, hu\ch rlău 7% rđil đah rơh aơ năm e. aơ lah rnoh hu\ch mpeh tăch gluh dak bah dih âk ngăn tâm 32 khay bah năp. T^ng nău nchoh bah N’gâng kan tăch rgâl Thái Lan, lah nu nău wa\ng sa tâm dak n’hanh lam ntu\r neh mbrơi dơi rgâl, ri tăch gluh bah Thái Lan tâm le\ năm aơ knu\ng geh rnoh hao jêng bah 0,5% tât 1%./.

A[aơ lah nau nkah tay ăp nau mhe le\ ntuh ba lơ nê:

Kruanh dak Trương Tấn Sang vơt Groi Kruanh ntu\k kan ntru\t dăng nchră nau [on lan Nhật Bản (FEC) nkre kruanh Uỷ ban tâm boh văn hoá-văng sa đah Việt Nam.

Chính phủ r[u\n ăp khay tâm khay 9, mbơh tât âk nau kan văng sa rêh jêng geh [on lan uănh khlay.

Rmôt kan Quốc hội n’gor Dak Lak mâp [on lan tâm ăp nkuăl M’drak n’hanh Ea Kar.

Tổng thống Hàn Quốc Ơpark Guen Hye mbơh, nau kan ndrak nsiu lah ngoai tâm ăơ nau kơl an bôk năp bah Hàn Quốc tâm nau kan đah Triều Tiên.

Ăp dak kan nsum tâm rmôt ăp dak Đông Nam Á (ASEAN) ho\ ntoh nau rvê n’hanh nduih nau kan tâm lơh hao duh n’hanh nau [ư ndjơh bah ăp ntu\k phung rlăng n’hanh phung no\ng êng ta Irắc n’hanh Syria