Sưng ! dăn mbah kônh wa n’hanh băl mpôl dêh rmên. Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt nau ngơi bu nong ntuh ta nau ngơi mpôl rnoi đê| tă bah radiô nau ngơi VN. Pơk bôk nău ntuh kêng măng aơ, nar pe, 10/9/2014 lah nău mhe tâm dak n’hanh bah dih dak. Jêh nê nkô| trăch “N’hâm soan đah nău rêh”, lah mpeh nău ngăn ndơ ngêt sa ta trong nkual [on têh n’hanh geh âk nău roh đăp mpăn ndơ ngêt sa.

  Nău mhe tâm dak n’hanh bah d^h dak geh âk nkô| nău khlay bah kơi aơ.

  Groi Thủ tướng Vũ Đức Đam wơt mpôl rmôt kan Sarbica rmôt kan ntoh măt mât ndray ndơ lam ntu\r neh n’hanh ăp nu\ih kan lam ntu\r neh khâl n’hanh pah kan ta Việt Nam.

Kruanh Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân tât râng [ư ntơm lăp năm nti mhe bah Ngih sam [u\t Đại học Sư phạm Hà Nội.

Rnâng kan HĐND n’gor Dak Lak [ư rgum r[u\n ăp khay uănh lah ueh trong kan khay 8 n’hanh mbơh [ư nău kan khay 9/2014.

Tổng thống Mỹ kuăl điện tâm nchră đah Thủ tướng Australia tâm nchră mpeh trong kan ndrel dun tay mpôl tahen Ngih dak Islam (Is).

Kruanh n’gâng kan mât njrăng bri dak Pháp Jean-Yves Le Drian đă ntru\t lam ntu\r neh geh nău [ư nking n’gang ta Libi

A[aơ lah nău ntuh n’hêl na nê|.

Kêng măng naơ 9/9, ta ntu\k kan Chính phủ, Groi Thủ tướng Vũ Đức Đam vơt rmôt kan Sarbica Rmôt kan mât prăp Lam ntur neh n’hanh nu\ih mbơh nau lam ntur neh, yor wa Sarbica Mustari Irawan, Kruanh ntu\k kan [ư kruanh leo rmôt kan dôl geh rơh khâl n’hanh pah kan ta Việt Nam. Ta nar vơt, Groi Thủ tướng Vũ Đức Đam mbah rhơn rmôt kan tât Việt Nam n’hanh râng tâm nchră khoa học “Nau ngăn bah nau mât prăk điện tử” [ư tâm nar 10/9 aơ. Groi Thủ tướng lah rjăp nau khlay bah ntu\k kan mât prăk bah ăp dak tâm rơh a[aơ, nkre u\ch rơh aơ, ăp ntu\k kan mât prăp lam ntur neh tâm pă nau tă blau kan ngăn gay ma ti\ng kơt bah nau kan mât prăp ta Việt Nam a[aơ, rgop nau tâm nau ndâk dơi Chính phủ điện tử tâm dak he. Groi Thủ tướng lah rjăp, Chính phủ Việt Nam mra lo\ uănh khlay, rđau ntu\k mât prăp Việt Nam pơk trong nơih gay râng tâm ăp nau kan khoa học vag Sarbica gay n’hao nau kan, nau dơi bah ntu\k mât prăk Việt Nam tâm nau tâm boh 2 ding n’hanh âk ding đah ntu\k mât prăp ăp dak tâm nkuăl n’hanh lam ntur neh, đăp mpăn n’hanh tâm boh tâm nkuăl./.

 

Kêng măng n’aơ, ta Hà Nội, Kruanh Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân tât râng [ư ntơm lăp năm nti mhe bah Ngih sam [u\t Đại học Sư phạm Hà Nội. Ntoh ngơi ta nar ntơm lăp năm nti mhe, wa Nguyễn Thiện Nhân rnê rhơn ăp nău kan bah ngih sam [u\t n’hanh njuăl tât ăp nai bah ngih sam [u\t nău lah ueh yor rêh n’hơr an nău kan nt^m nti bah neh dak tâm 63 năm bah năp. Wa Nguyễn Thiện Nhân an lah: Đảng, ngih dak uănh m^n ntuh kơl an nt^m nti, tâm ne\ nai lah nu\ih m^n njêng khlay ngăn bah n’gâng kan nt^m nti. Yor r^, ngih sam [u\t sư phạm geh nău khlay ngăn. Wa Nguyễn Thiện Nhân lah:

“Ngih sam [u\t sư phạm nar aơ lah nău rêh jêng bah n’gâng kan nt^m nti, bah neh dak. He geh dơi ntru\nh nău khlay. He ntôh n’hao mpeh nău kan nt^m nti, mât uănh an nt^m nti, mât uănh an rmôt nai du\t n’hâm khlay. Tâm rgo\ năp bah neh dak geh ta n’gâng kan nt^m nti, hôm nău rêh bah nt^m nti geh ta ăp ngih sam [u\t sư phạm. He ntôh n’hao nu\ih nai, nsrôih an du nău rêh n’gâng kan nt^m nti, neh dak Việt Nam”.

 

Nar naơ 9/9, ta Nkuăl [on têh Hồ Chí Minh, Bộ Lao động-thương binh n’hanh xã hội rgop đah Bộ Lao động Hoa Kỳ, ntu\k kan pah kan lam ntur neh (ILO) [ư tâm nchră mpeh nau ndâk njêng nau kan kơl nau blau rchăng n’gang n’hanh n’huch nu\ih pah kan kon se ê tât năm ta Việt Nam. Rơh tâm nchră geh nau râng bah ăp ntu\k kan n’gâng kan, ntu\k kơl an, ăp rmôt nau kan ta nkaưl [on têh Hồ Chí Minh n’hanh du đê| n’gor mpeh ba dâng. Ăp nu\ih ntoh măt râng r[u\n tâm nchră lah: Gay n’huch nau kan nu\ih pah kan lah kon se ri gay [ư ăp nau kan, ntơm nau nkoch mbơh n’hao nau blau ân nu\ih [on lan, r[o\ng nau kan, nti kan pah, mbơh nau kan ân kon se tât nau n’hao nau uănh nau do\ng nu\ih pah kan kon se ê tât năm. Ăp nau kan aơ gay geh uănh khlay tâm nkuăl [on lan, êp nkuăl [on têh, ntu\k geh âk kon se hăn pah kan ơm rđil đah năm./.

 

Ôi n’aơ, Rnâng kan HĐND n’gor Dak Lak [ư rgum r[u\n ăp khay uănh lah ueh trong kan khay 8 n’hanh mbơh [ư nău kan khay 9/2014. Tâm khay 8, Rnâng kan HĐND n’gor Dak lak [ư ueh tay trong kan ntru\t đă, uănh n’ôi nău [ư t^ng Nghị quyết bah HĐND n’gor; râng r[u\n bah UBND n’gor gay djiăt nau mbơh mpeh nu nău [ư t^ng nău kan so\k, pă do\ng tơm prăk, ntuh kơl, ndâk nkra lôch ueh, nu nau [ư t^ng ăp rnoh ndơ hun hao wa\ng sa-rêh jêng kon nu\ih, đăp mpăn mât njrăng bri dak-rnă njrăng… mpeh mkra ăp nu nău ntoh mhe tay n’gul 2 rơh r[u\n, Rnâng kan HĐND n’gor le\ tâm ban u\ch đah UBND n’gor ntop tay 5 nău nchrăp [ư ntuh kơl tâm ntil ăp nău nchrăp [ư kuăl jă ntuh kơl lvang 2012-2015 ta lam n’gor; geh sam [u\t sam tra ơh nău UBND n’gor mpeh nău mbrơi ndơ\ prăk do\ng neh bah ăp rnăk dơi jao neh geh so\k prăk do\ng neh rnôk Ngih dak so\k lơi neh gay ndâk [ư trong mper bah lơ nkual [on têh Buôn Ma Thuột, nău so\k prăk mât njrăng ntu\k ntô đah djiăh dak do\ng Công ty TNHH du rmôt kan pă dak n’hanh ntuh kơl ndâk nkra Dak Lak./.

 

Jêh 3 năm ntru\nh [ư geh nau dơi, ntơm bôk năm nti aơ, n’gor Kon Tum ntơm [ư nau kan nti nau ngơi Bahnar n’hnah Jarai ân kon se rnoi mpôl đê| ntơm jrâu 3-5. Năm nti aơ, N’gâng kan nti\m nti tâm n’gor ntru\nh nau nti tâm 15 ngih săm [u\t bah nkuăl, nkual têh lah: Kon Braih, Sa Thầy n’hanh nkaưl [on têh Kon Tum. Tâm nê 10 ngih săm [u\t nti nau Bahnar n’hanh 5 ngih săm [u\t nti nau Jarai đah di\ng le\ 50 jrâu, rlau 1000 kon se. Tâm ăp năm nti tât, nau kan aơ geh [ư ueh tâm ăp nkuăl geh kon se rnoi mpôl đe| tâm n’gor. Nai nti Nguyễn Trọng Khanh, Hiệu trưởng ngih săm Võ Thị Sáu, Phường Thống Nhất, nkuăl [on têh Kon Tum, ntu\k geh 100% kon se lah rnoi Bahnar ngơi:

Kan nti nau ngơi Bahnar ân kon se geh ăp gưl mât nau kan nti\m nti n’hanh Ban giám hiệu ngih săm [u\t uănh khlay. Geh nau kơl an bah me mbơ\ kon se yor aơ lah nau tơm, mât dơi nau nchih bah nu\ih [on lan. Kan ma nti nau nti aơ, kon se ngăch rbăng lơn, janh lơn n’hanh rnơm tâm nau nti\m nti”./.

 

Dăn nkoch tay nău mhe êng đo\ng.

Mpôl rmôt ăp ngih pah kan n’gor Dak Nông n’hanh mpôl rmôt doanh nghiệp n’gor Dak Nông mhe [ư an ndơ n’hanh khám, pă dak si an dơm ân rnăk ach o, rnoi mpôl đêt ta xă Dak Ru, nkuăl Dak Rlâp, n’gor Dak Nông. Mpôl le\ hăn khám, pă dak si bơi 300 ntil dak si đah le\ rngôch bơi 21 rkeh prăk; an 80 nklâm ndơ, 300 blah kho ao ơm… Aơ lah ngoay tâm âk nău [ư gay r[o\ng t^ng Năm druh ndăm kơl kan 2014 kơt [ư jêng geh nău kan mbah rhơn Đại hội Hội Liên hiệp druh ndăm n’gor rơh tal 3, năm kan 2014-2019./.

 

Ntơm 6h kêng măng naơ, 9/9,. Ăp ntu\k kan tăch dak pring lo\ n’huch rnoh tăch ntơm 30 rêh- 160 rêl/lít. Tâm nê, dak xăng n’huch 30 rêl/lít, rnoh A92 jur 23.710 rêl/lít, dak u\nh n’hanh dak u\nh Diezel n’huch 150 rêl-160 rêl/lít…Aơ lah n’huch rnoh tal 5 tâm du khay rlau mpeh ndơ aơ. Jêh 5 tơ\ n’huch, dak xăng n’huch bơi tât 2000/lít n’hanh rnoh n’huch bah xăng prêh lơn rđil rnoh hao khlay tâm rơh rlau./.

 

Ôi n’aơ, 6 nkuăl nkual têh tâm n’gor Hải Dương du rơh [ư jao an tahen rơh 2 năm 2014. Ding le\ 1.400 tahen mhe hăn rơh aơ le\ dơi jao an ăp ntu\k tahen. Yor [ư ueh trong kan nchrăp jêng nar jao an tahen ta ăp ntu\k bah n’gor Hải Dương [ư n’gu\r răm, đăp mpăn, di nău ntru\nh. Tâm rơh săch tahen aơ, rnoh druh ndăm dơi hăn tahen n’hâm soan ngăch dăng geh bơi 48%, tâm ne\ rnoh năm bah 18 tât 21 năm deh geh bơi 94%, nti nsơm bah THCS let lơ. Ta năp ne\, Hội đồng hăn kan tahen ăp ntu\k [ư âk nău nt^m nti way ơm an ăp tahen mhe kơt: mpoh nhang nkah g^t ăp nu\ih janh dăng rnoi mpôl đêt, hăn chop môch tâp tahen, ru\p ndah tahen, khâl jay mât ndray ndơ way ơm./.

 

Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt tay nău mhe bah dih dak.

Nar 8/9, Tổng thống Mỹ B.Obama geh rơh kuăl điện thoại tâm nchră đah Thủ tướng Ausalia Tony Abbott tâm nchră nau tâm boh 2 dak tâm nau lơh rchăng phung no\ng êng Ngih dak Islam. Tổng thống B.Obama lah ueh Thủ tướng Tony Abbott mpeh au rgop ah Australia tâm nau pă ndơ kơl an ân nu\ih ta mpeh ba lơ Irắc n’hnah kơl an ân ăp rmôt hăn kabn ta dak aơ. Bar rđau kan ko\ tâm nchră ăp nau khlay gay rklaih nau ru\ng răng a[aơ dôl geh ta Irắc n’hanh nau nkri bah phu\ng no\ng êng Ngih dak Islam. Tổng thống Obama lah rjăp, Mỹ mra lo\ tâm boh đah Ustralia tâm nau rchăng phu\ng no\ng êng Ngih dak Islam n’hanh kơl an nau đăp mpăn neh dak êng./.

 

Nar n’aơ, Kruanh n’gâng kan mât njrăng bri dak Pháp Jean-Yves Le Drian đă ntru\t lam ntu\r neh geh nău [ư nking n’gang ta Libi, ntu\k ma pơng an lah nkual bah dâng dôl jêng du ntu\k tơm khlay bah ăp rmôt [ư ru\ng răng, ntu\k khân pơng ndâk njêng ntu\k ndơ\ ndrăk nsiu n’hanh bônh leng tahen. Tâm rnôk, nkual bah lơ dak Libi, ntu\k wa\ng sa n’hanh chính trị bah ngih dak Bắc Phi aơ, dôl dâk ta năp tâp tâm ty rmôt tahen Jihadist bên đah mpôl [ư ru\ng răng lam ntu\r neh Al Qaeda. Kruanh n’gâng kan mât njrăng bri dak Pháp lah rjăp nau mbơh aơ rnôk Libi lah mpông me gay ndơ\ tât châu Âu n’hanh nkual Sahara./.

 

Nau ru\ng răng rnôk săch kan ta Apganistan lo\ mô ueh rnôk nu\ih geh săch Tổng thống Abdulla Abdulla ho\ mbơh geh nau dơi n’hanh rlah rjăp nau kan [ư chính trị ndâk du Chính phủ tâm boh rnoi mpôl ta dak Nam Á aơ. Nau rvê ru\ng răng lo\ ntoh luh jêh nau mhe nkah, N’gâng kan Mỹ ntoh nau đă 2 nu\ih geh săch ryơk nau geh rnok kơp tay phiếu, ndrel tâm nchră ơm ndâk du chính phủ âm boh mhe./.

 

Nar n’aơ, hãng thông tấn IRNA bah Iran ndơ\ nău mpôl tâm nchră hạt nhân dak aơ Abbas Araqchi lah rjăp, tâm ăp nău tâm nchră 2 ding đah ăp kruanh dak Mỹ, mpeh I ran le\ mbơh na nê| dak aơ mô dơi rdâng tay ăp ntil nău rmal êng bah Mỹ. Nău mbơh aơ ndơ\ jêh rnôk I ran n’hanh Mỹ geh rơh tâm nchră hạt nhân 2 dak tal 2 ta Geneve (Thuỵ Sĩ) rnôk bôk khay 9. Ta năp ne\ 1 pơh, Mỹ le\ n’hao nău rmal âk công ty n’hanh êng nu\ih I ran le\ ntôn tih ăp nău rmal ma Mỹ dôl ndơ\ an geh tât bôk nău hạt nhân [ư tâm rlăch bah dak Cộng hoà Islam./.

 

Du nau kan chính trị geh ta Châu Âu, dôl rgum nau kơl an bah âk nu\ih, nê lah nau Scotland nchrăp ôp nau nu\ih [on lan mpeh nah nkah bah dak Anh. Nau geh ôp mhe aơ ân saơ, rơh bôk năp, rlau n’gul rnoh nu\ih Scotland geh ôp kơl an dak aơ nkah luh bah dak Anh jêh bơi tât 300 năm nglăp. N’gâng kan Châu Âu rvê tât nau Scotland nkah bah Anh tâm nau ôp nu\ih [on lan [ư tâm 10 nar./.

 

Rmôt kan nai dak si lam ntu\r neh nar 8/9 mbơh njrăng, kaman Ebola dôl treh lam hvi, rbăn nu\ih ta Liberia dơi ntưp srê aơ tâm 3 pơh tay. Liberia lah dak geh srê Ebola hô ngăn đah bơi 1.100 nu\ih kh^t. Rmôt kan nai dak si lam ntu\r neh neh mbơh an g^t, ngih pah kan aơ mbra kơl tay n’hưng săm ji an nu\ih ji ntưp kaman Ebola ta Liberia n’hanh ăp dak êng, nkre rgo\ jă ăp nu\ih kan bah lam ntu\r neh gay rdâng đah rơh srê ntoh hô mô ho\ tă geh aơ./.

   A[aơ mpôl hên nkah tay ăp nău mhe khlay le\ ntuh bah lơ nê:

    Groi Thủ tướng Vũ Đức Đam wơt mpôl rmôt kan Sarbica rmôt kan ntoh măt mât ndray ndơ lam ntu\r neh n’hanh ăp nu\ih kan lam ntu\r neh khâl n’hanh pah kan ta Việt Nam.

Kruanh Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân tât râng [ư ntơm lăp năm nti mhe bah Ngih sam [u\t Đại học Sư phạm Hà Nội.

Rnâng kan HĐND n’gor Dak Lak [ư rgum r[u\n ăp khay uănh lah ueh trong kan khay 8 n’hanh mbơh [ư nău kan khay 9/2014.

Tổng thống Mỹ kuăl điện tâm nchră đah Thủ tướng Australia tâm nchră mpeh trong kan ndrel dun tay mpôl tahen Ngih dak Islam (Is).

Kruanh n’gâng kan mât njrăng bri dak Pháp Jean-Yves Le Drian đă ntru\t lam ntu\r neh geh nău [ư nking n’gang ta Libi