Nar aơ 11/6, Quốc hội lo\ r[u\n di\ng le\ ta ngih r[u\n đah nau ơh nau ôp bah N’gâng kan tơm prăk Đinh Tiến Dũng.

Groi Thủ tướng Vũ Văn Ninh vơt Kruanh rmôtkan uănh n’ôi văng sa Tơm prăk lam ntur neh IMF.

 Rơh tâm nchră “Mi\n nau đă ăp nau nti\m nti nu\ih kan n’hanh do\ng nâp nâl nu\ih kan nroi mpôl đê| tâm ntu\k ta n’gor Dak Lak”.

Tâm nchră ASEAN-Mỹ tal 27 [ư ta Yangon, Myanmar.

Ntơm r[u\n gưl 26 Hội đồng nau dơi kon nu\ih Liên hợp quốc

 

Nar aơ, Quốc hội nthoi tay rơh r[u\n le\ rngôch ta ngih r[u\n đah gưl ơh nău ôp bah Kruanh n’gâng kan prăk kaih Đinh Tiến Dũng. Jêh ne\ lah ơh nău ôp bah Kruanh n’gâng kan nt^m nti Phạm Vũ Luận n’hanh Kruanh n’gâng kan Tư pháp Hà Hùng Cường. Tâm nar pah kan nar aơ 11/6, Kruanh n’gâng kan nt^m nti Phạm Vũ Luận mbra ơh nău ôp nău ueh nt^m nti, lơn lah ueh nt^m nti đại học, nt^m nti nău kan, n’hu\ch rnoh sinh viên lôch nti mô geh nau kan… Kruanh n’gâng kan Tư pháp Hà Hùng Cường mbra ơh ăp nău ôp geh tât Hiến pháp năm 2013, nău rdâk [ư ăp luật gay hăn ngăn tâm nău rêh; nu nău thi hành án dân sự.//.

 

Ti\ng uănh rơh r[u\n ôp nau kêng măng 10/6 bah Quốc hội, wa Trịnh Văn Chiến, ta Phường Tân Thành, nkuăl [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak ntoh nau tâm di nuih đah ăp nau ntru\nh rđau rnoh du đê| ntil ndơ tâm rơh rlau aơ. Bah nau ơh bah n’gâng kan Tơm prăk, N’gâng kan Công thương, đah nau kan mât rnoh dak pring xăng, wa Chiến mi\n lah, rnoh tăch ho\ dăch lơn đah nau geh tâm ntu\k tăch rgâl, n’huch ăp nau khuch tât nau rêh bah nu\ih [on lan:

‘ Rơh rlau aơ, ri ăp ntil rnoh du đê| ndoh ndơ ko\ đăp mpăn, kơt ne lah ko\ dơi đo\ng, ri gâp rnơm tâm nau rđau mpeh rnoh tăch bah Chính phủ. Dak pring xăng hao đê| dơm ri ko\ khuch tât âk, yor a[aơ nar manh bu pah kan ko\ khlay, yor ri ma rnoh hao khlay ko\ mô geh khuch âk tât nau rêh bah [on lan, ma tâm rnôk nê đah rnăk ach ri ngih dak ko\ kơl an đo\ng”./.

 

Ôi n’aơ, ta ngih pah kan chính phủ, Groi Thủ tướng Vũ Văn Ninh le\ wơt wa Giôn Nem-mis, kruanh mpôl groi n’ôi wa\ng sa têh tơm prăk nkrem lam ntu\r neh IMF dôl geh rơh hăn khâl n’hanh pah kan ta dak he. Ta nar wơt, Groi Thủ tướng Vũ Văn Ninh m^n lah: Chính phủ Việt Nam mbra gru\n rdâng ntoh hao khlay ndơ [ư roh khlay prăk, đăp mpăn wa\ng sa têh, ntrôl dăng rgâl nkra jêng wa\ng sa. Lah ueh Groi thủ tướng Vũ Văn Ninh le\ an âk mong nar wơt, wa Giôn Nem-mis m^n lah: tơm prăk nkrem lam ntu\r neh IMF uănh lah prêh nău nsrôih bah Chính phủ Việt Nam tâm nău đăp mpăn wa\ng sa têh, gru\n rdâng ntoh hao khlay ndơ [ư roh khlay prăk n’hanh đăp mpăn nău rêh jêng.//.

 

Ôi 10/6, Rmôt hăn kan bah Uỷ ban dân tộc, yor Tiến sĩ Lò Giàng Páo, Groi Viện trưởng Viện Dân tộc, Uỷ ban dân tộc bah Chính phủ [ư kruanh ho\ pah kan đah n’gor Sóc Trăng tât nau n’huch ach o tâm [on lan nroi mpôl đê| n’gor Sóc Trăng. Ta nar pah kan, Uỷ ban dân tộc rnê prêh n’gor Sóc Trăng tâm nau kơl anb tuh kơl hun hao nkual rnoi mpôl Khơ mer, kơl nau rêh [on lan lo\ hun hao tay, rnoh rnăk ach o geh n’huch mro tâm ăp năm. Gay n’huch ach o ân nkuăl nroi mpôl đê| geh nâp nâp, tâm rơh tât, n’gor Sóc Trăng gay ntru\t dăng nau rgâl tơm tăm ti\ng nau tuch tăm gay ma tăch luh ân âk, ân nâp n’hánh ăk geh rđil đah ntu\k rvăt, nkre [ư ueh nau kơl an, bôk nau kơl hun hao nkuăl [on lan nri đê|, ntru\t dăng nau [ư ti\ng, njur nau kan mhe tâm pah kan jan sa ân nu\ih [on lan tâm nkual jru, ngai, rnăk ach o, jêr jo\t./.

 

Nar n’aơ, ta nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak, Viện Khoa học Môi trường n’hanh xã hội tâm rgop đah Vụ địa phương II (mpeh tâm Uỷ ban Dân tộc) [ư rgum nchră “M^n njêng dăn đă ăp trong nt^m nti tơm nu\ih kan n’hanh do\ng ueh nu\ih g^t blău rnoi mpôl đêt ta ntu\k n’gor Dak Lak”. Ta tâm nchră, ăp nu\ih khoa học, nu\ih mât uănh n’hanh do\ng nu\ih kan g^t blău, nu\ih rnoi mpôl đêt ta ntu\k n’gor Dak Lak bah năm 2004 tât năm 2012. Jêh ne\ an saơ, nu nău nsum a[aơ lah, trong kan nt^m nti n’hanh do\ng nu\ih kan lah nu\ih rnoi mpôl đêt ta ntu\k mô ho\ tâm di. Bol Đảng n’hanh ngih dak geh nău ntru\nh kơl an, yơn rnoh nu\ih rnoi mpôl đêt g^t blău pah kan tâm ăp ngih pah kan, ntu\k kan hôm e du\t đêt, tâm rnôk n’gor Dak Lak hôm e rlău 2.000 sinh viên lah nu\ih rnoi mpôl đêt le\ jêh nti đại học, cao đẳng yơn mô ho\ geh kan pah. Tâm rơh r[u\n nchră, nô Y Nưh Niê ta buôn Alê A, phường Ea Tam, nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak lah:

“Sinh viên jêh nti dăn kan lah du\t jêr; rnăk wâl geh mơ dơi dăn kan, hôm rnăk wâl jêr jo\t ri mô dơi dăn kan. Tâm [on mpôl hên hôm e rlău 10 nu\ih druh ndăm le\ jêh nti mô geh kan [ư. Nău jêr jo\t ngăn a[aơ lah nt^m nti du\t âk yơn ma ueh nt^m nti mô âk. Tal 2 lah do\ng nu\ih kan mô ho\ tâm di, mô ho\ tâm di đah n’gor. Ân đă uănh m^n tay, uănh khlay tât nău nt^m nti n’hanh do\ng nu\ih pah kan ta ntu\k”.

 

Nar 10/6, ta nkual têh Gia Nghĩa,n’gor Dak Nông n’hanh Rmôt druh ndăm n’gor Mul-đul-kri, Cam pu chia ntơm [ư bôk nau tâm nchră, đah nkô| : Druh ndăm nsum ty ndâk njneg [on lan mhe n’hanh Druh ndăm đah nau kan rnglăp đah lam ntur neh” n’hanh [ư ăp nau kan tâm n’ur, tâm boh đah druh ndăm 2 n’gor. Ta nar tâm nchră, nau mbơh bah ăp nu\ih ntoh măt lah kloh nau kan, nau khlay bah druh ndăm tâm nau kan ndâk njêng n’hanh hun hao văng sa-rêh jêng bah ăp n’gor n’hanh ăp dak. Rơh rlau aơ, druh ndăm 2 n’gor :Dak Nông (Việt Nam) n’hanh Mul-đul-kri (Campuchia) ho\ mô rlu ntru\t dăng nau tâm boh tâm dcăh, tâm boh, tâm kơl nsum. Nô Y Quang Bkrông, Bí thư đoàn n’gor Dak Nông mi\n lah: Tâm rơh rnglăp nsum nau văng sa lam ntur neh jru hvi kơt a[aơ, druh ndăm 2 n’gor gay ti\ng nti êng gay n’hao nayu blau mpeh ăp ding. Ntơm bah nê [ư rjăp nau kan, lah rmôt hăn lor tâm nau kan hun hao bah ăp dak, nchrăp nau nglăp lam ntur neh./.

 

176 kon ho\k geh dơi blău ngăn tâm rơh ăp rơh tâm rlong kon ho\k g^t blău, 16 nai geh nău dơi âk ngăn tâm trong kan nt^m nti kon ho\k g^t blău bah n’gor Kon Tum năm nti 2013-2014 dơi rnê rhơn, nkhôm đah le\ rngôch rlău 185 rkeh prăk. Nar [ư kêng măng n’aơ 10/6, ta nkual [on têh Kon Tum yor N’gâng kan nt^m nti n’gor Kon Tum [ư. Tâm 176 kon ho\k dơi n’gâng kan nt^m nti n’gor Kon Tum rnê rhơn, rnê nkhôm dôl ueh geh 15 oh geh ndơ nkhôm ta rơh tâm rlong kok ho\k g^t blău jrô 12 gưl lam dak; 48 kon ho\k geh ndơ nkhôm tâm rơh tâm rlong toán tâm máy tính djôt ty, Olimpic Tiếng Anh tâm Internet gưl lam dak. Rnoh nkhôm âk ngăn lah 2 rkeh prăk an du hê kon ho\k dơi kon ho\k g^t blău gưl ngih dak n’hanh đêt ngăn lah 250.000 prăk. Nău n’gor Kon Tum ăp năm an du đêt tơm prăk, [ư rnê nkhôm, ntru\t đă ngăch an ăp kon ho\k n’hanh nai geh nau dơi g^t blău tâm nău nti n’hanh nt^m le\ nta an rgâl na nê| saơ, nt^m nti kon ho\k g^t blău, nta an nt^m nti nu\ih kan ueh bah n’gor.//.

 

Kêng măng n’aơ, ăp rơh r[u\n SOM ASEAN n’hanh đah ASEAN đah ăp dak kan ndrel dơi [ư ta Yangon, Myanmar bah nar 7 tât nar 10/6 le\ lôch ueh. Tâm nar pah kan nar n’aơ le\ geh rơh r[u\n tâm nchră ASEAN –Mỹ rơh tal 27 gay tâm nchră mpeh ăp nu nău tâm nkual ndrel uănh, uănh tay nău tâm boh n’hanh kan ndrel ASEAN-Mỹ, n’hanh nchrăp an r[u\n nchră Kruanh N’gâng kan AESAN-Mỹ khay 8 n’hanh Gưl prêh ASEAN-Mỹ rơh tal 2 ta du\t năm 2014. Mpeh nu nău tâm nkual n’hanh lam ntu\r neh, rơh r[u\n le\ rgum tâm pă nău rgop mpeh ăp nu nău jêr geh ta dak lêng. Mpeh Mỹ m^n lah kơl ăp nău m^n bah ASEAN kơt dơi mpơl tâm nău mbơh bah ăp kruanh n’gâng kan tâm rnglăp nchră nău ASEAN nar 10/5, nkoch nău klach rvê jru mpeh nu nău duh jêr hô, le\ khuch tât đăp mpăn, tâm rnglăp, rnă njrăng, đăp mpăn trong dak lêng bah nkual. Mỹ dun ăp nău [ư êng, do\ng n’hâm soan dăng gay rgâl tay nâm ơm, gluh an trong [ư tơm neh ntu; t^ng ne\, kơl dăng lơn ăp nkô| nău way mpeh trong mkra ăp nu nău tâm pit đah ăp trong tâm rnglăp đăp mpăn, ât rdâng, mô nkri mô lah do\ng nău tâm lơh, t^ng luật pháp lam ntu\r neh…./.

 

Nar 10/6, ta ntu\k kan Liên Hợp Quốc ta Giơneve, Thuỵ Sỹ, Hội đồng nau dơi kon nu\ih Liên Hợp Quốc gưl 26 ho\ ntơm r[u\n đah nau râng bah ntoh măt 47 dak kan nsum Hội đồng nau dơi kon nu\ih n’hanh ăp dak kan nsum Liên hợp quốc, Cao uỷ Liên hợp quốc, ntoh măt ăp ntu\k kan tâm ntrong kan Liên hợp quốc n’hanh ntu\k kan ba dih Chính phủ lam ntur neh mpeh nau dơi kon nu\ih. Tâm nar pah kan bôk năp, Hội đồng nau dơi ho\ tâm nchră đah nau dơi chính trị, nau rêh jêng, văn hoá n’hanh hun hao, [ư du đê| rơh r[u\n tâm nchră đah ăp ntu\k kan nau dơi kon nu\ih bah Liên hợp quốc kơt Cao uỷ Nau dơi kon nu\ih Liên hợp quốc, mbơh nau Khlay mpeh dah ro\ng nchră nau, dah ro\ng r[u\n n’hanh ndâk rmôt, tâm nê, tâm nchră đah ăp nu\ih mbơh nau khlay mhe nkah rgum, tâm nau kan dah ro\ng tâm rnglăp n’hanh r[u\n bah ăp rmôt mra geh nau khuch, n’hanh dah ro\ng ngơi bah nu\ih [on lan tâm rnôk săch kan tâm ăp dak ./.

 

Ăp nu\ih tâm nchră hạt nhân gưl prêh I ran Áp-bát A-rắc-chi an g^t, I ran ntơm ăp rơh tâm nchră êng đah Đức n’hanh Pháp mpeh bôk nău kan hạt nhân bah dak aơ. Ăp rơh tâm nchră đah Pháp dơi [ư ta Genevơ (Thuỵ Sỹ) tâm nar 11/6 n’hanh ăp rơh tâm nchră đah Đức nchrăp [ư tâm nar 15/6 ta thủ đô Tê-hê-ran bah dak I ran. Ăp rơh tâm nchră êng đah Pháp n’hanh Đức [ư tay nar bah kơi ne\ jêh ăp rơh tâm nchră tâm ban đah ntoh măt bah Mỹ tâm nar 9 n’hanh 10/6, nkre [ư lor rnôk nthoi tay ăp rơh tâm nchră đah I ran n’hanh rmôt P5+1 (geh Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc n’hanh Đức) tâm nar 16/6 ta thủ đô Viên, dak Áo.//.

 

Nar 10/6, ăp nu\ih kan bah Rmôt [i\t duk hôm rêh tâm rơh ngâm duk Sewol bah Hàn Quốc tâm khay 4, [ư 280 nu\ih khi\t ho\ rơh bôk năp râng nau “ôp dôih” ta ngih phong dôih Quận Gwang-ju ta Thủ đô Seoul. Aơ lah nau khuch rmanh khuh mpan hô ngăm kơp ntơm 20 năm rlau ta Hàn Quốc. Ti\ng ntu\k ntoh rup KBS (Hàn Quốc), 15 nu\ih tâm rmôt [i\t duk, tâm nê geh Kruanh Lee Jun Seok ho\ geh ntôn nchlơi nu\ih năch rnôk duk ngâm. Kruanh dak n’hanh 3 nu\ih geh ntôn tih dôih nkhi\t nu\ih. Râng rơh r[u\n hôm geh rlau 100 nu\ih rêh tâm rơh ngâm duk n’hanh rnăk vâl nu\ih khi\t./.

                                                            H’Thi n’hanh Y’Sưng răk rblang