Phê Ja dăn mbah kônh wa n’hanh băl mpôl dêh rmên. Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt nau ngơi bu nong ntuh ta nau ngơi mpôl rnoi đê| tă bah radiô nau ngơi VN. Tâm bôk nău ntuh nar aơ, năng prao, nar 12/04/2014, jêh nău mhe tâm dak n’hanh bah dih dak.

Geh nău nchih nkoch mpeh nô Quảng Văn Sơn-Bu klô ndăm nu\ih Chăm ta Ninh Thuận u\ch nău kan m^n njêng joi ndơ ơm yău.

Nkô| trăch “Nkual [on lan mhe” nar aơ geh nău nchih dơn ăp nău săk rnglay le\ dơi geh tâm ntrong leo ndâk njêng thôn [on mhe ta Lâm Đồng.

  Nău mhe tâm dak n’hanh bah d^h dak geh âk nkô| nău khlay bah kơi aơ.

 - Rnâng kan pah kan đại biểu Quốc hội tâm rgop đah rnâng kan HĐND n’gor Yên Bái [ư rgum nchră “N’hao ueh jêng, tam nau kan bah HĐND”.

 - Uỷ ban khoa học, công nghệ n’hanh môi trường bah Quốc hội [ư r[u\n le\ rngôch rơh tal 8 ta n’gor Lâm Đồng.

- Rnâng kan n’gor uỷ Dak Lak r[u\n uănh lah trong kan mât uănh njrăng n’gang bri.

 - Thủ tướng Australia r[u\n nchră đah Kruanh dak Trung Quốc.

- Venezuela ntơm tâm nchră gay joi trong lôch nău [ư ru\ng răng tâm lơh ta dak aơ.

A[aơ lah nău ntuh n’hêl na nê|.

 Nar naơ 11/4, ta Yên Bái, rnâng kan pah kan đại biểu Quốc hội tâm rgop đah rnâng kan Hội đồng nhân dân n’gor Yên Bái [ư rơh tâm nchră, n’hao nău ueh , săk rnglăy pah kan bâh Hội đồng nhân dân”. Groi kruanh QH Uông Chu Lưu râng n’hanh leo rơh r[u\n nchră. Ntoh ngơi ta rơh r[u\n nchră, groi kruanh QH Uông Chu Lưu an lah. Rơh tâm nchră “N’hao nău dơi, săk rnglăy pah kan bâh Hội đồng nhân dân” du\t geh khlăy, bâh ne\ ua\nh năl tay ăp naư ueh n’hanh ăp nău hôm nha mô dơi [ư, mô ho\ [ư tâm nău kan bâh Hội đồng nhân dân ăp gâl. Bâh ta aơ geh ăp nău dăn đă, dăn mbơh na nê| gay ma n’hao nău dơi n’hanh săk rnglăy pah kan bâh Hội đồng nhân dân. Bâh ăp rơh tâm nchră n’hanh tâm rgop bâh ăp đại biểu râng rởh [u\n nchră, groi kruanh QH Uông Chu Lưu an lah mông nar tât ta Hội đồng nhân dân ăp ntu\k an geh mât ua\nh pah kan geh săk rnglăy mhâm [ư ăp bôk năi kan bâh nơm, an tâm di đah nău u\ch ro\ng bâh [on lan. Groi kruanh QH Uông Chu Lưu an lah.

            A[aơ, ăp đ/c an geh nchră ăp nrtong kan gay ma n’hao tay, [ư ueh lơn nău pah kan bâh Hội đồng nhân dân. Bâh nău nchrăp ăp rơh r[u\n nchră bâh Hội đồng nhân dân, bâh nău ua\nh nđôi ăp nău mbơh tơih, nău dăn đă bâh Hội đồng nhân dân, bâh nău Hội đồng nhân dân geh nău ntru\nh, ăp nău ncho\ng kan, nghị quyết, an geh [ư săk rnglăy, tâm di đah nău u\ch bâh [on lan, a[aơ ua\nh nđôi bôk nău kan, ua\nh ta rơh r[u\n nchră, ôp nău ăp ntu\k kan t^ng nău ntru\nh bâh Luật r^ du\t geh âk nău mât ua\nh bâh [on lan. Đại biểu [on aln săch an geh ndrel na nê| đah [on lan.

 

Ôi n’aơ, ta nkual [on têh Đà Lạt, n’gor Lâm Đồng, Uỷ ban khoa học, công nghệ n’hanh môi trường bah Quốc hội [ư r[u\n le\ rngôch rơh tal 8. Ta rơh r[u\n tâm nchră mpeh trong kơl, prăk kaih ntuh kơl hun hao khoa học n’hanh công nghệ, mât njrăng ntu\k ntô bah bri dak. Ta rơh r[u\n le\ tâm nchră n’hanh rblang ăp nău jêr jo\t, jăch ndăn tâm rơh rgâl mhe mât uănh nău kan khoa học n’hanh công nghệ gưl ngih dak tâm nău ngăn a[aơ, uănh lah jêh mbơh [ư t^ng ăp bôk nau kan, đề án gưl ngih dak mpeh khoa học n’hanh công nghệ, ngăn lah nkô| nău geh tât nău ntru\t ngăch mbơh [ư ndâk njêng Ntu\k kan khoa học n’hanh công nghệ hạt nhân n’hanh đề án njêng Viện khoa học n’hanh công nghệ Việt Nam-Hàn Quốc. T^ng du đêt đại biểu, gay n’hao dơi khoa học công nghệ bah bri dak, ân janh rgâl nkra gưl mât uănh, rgâl trong [ư bah ăp ntu\k m^n njêng do\ng kơt bah nsum an êng.//.

 

Nar naơ 11/4, rnâng kan n’gor Uỷ Dak Lak rgum rơh r[u\n nchră gay ma ua\nh năl nău kan nchrăp mât bri tâm ban kơt nău kan bâh ăp cty mât ua\nh bri ta n’gor. Ntoh ngơi ta rơh nglôch lôch r[u\n nchră, wa Niê Thuật- Uỷ viên Trung wong đảng, Bí thư n’gor Dak Lak lah ncho\ng na nê| ăp naư mô dơi, nău mô geh bâh ntu\k kan Đảng ăp gâl kan tâm nău kan leo kan, nt^m đă nau kan mât ua\nh, mât bri ta ntu\k. aơ lah nău an geh [ư na nê| n’hanh geh ntrong kan ndâk nsơm tâm let năp atay.

            Năp lor lah an geh nkoch mpeh nău dơn kan bâh nu^h tơm mât bri tâm rnôk ba năp nơh. Yor le\ geh ngih dak pă an neh, pa bri, yor ne\ an geh ua\nh n’hêl mhâm [ư leo kan tay ntu\k kan Đảng ta ne\ mhâm pah kan, cán bộ Đảng viên bâh ntu\k kan nơm mhâm [ư? Nău tâm rgop bâh mpôl kan tâm let năp atay lah ê ho\ ueh. Nău dơn kan bâh gâl uỷ, n’gâng kan n’hanh ntu\k kan tâm nău mât ua\nh bri tâm ba năp nơh hôm nha mô tâm di, nău tơm khlăy lah du\t na nê| an geh rmal ndu^h êng.

Nhạc cắt.

 

Nar n’aơ, n’gor Ninh Thuận [ư r[u\n nchră n’gul gưl 3 năm [ư t^ng Nghị quyết 02 bah n’gor uỷ mpeh “N’hao rđau kan bah gưl uỷ Đảng [ư t^ng nău ntru\nh ndâk njêng thôn [on mhe tât năm 2020’’. {ư t^ng nghị quyết 02, âk năm bah năp, n’gor Ninh Thuận le\ ntrôl dăng trong kan nkoch trêng tât ăp rơh kơn nu\ih [on lan mpeh nau ntru\nh ndâk njêng thôn [on mhe. Bah ne\, rbăn rnăk [on lan le\ kơl nar pah kan, an neh, rgop prăk ndâk njêng ntung trong ngih wâl, rgop [ư ueh bôk nau kan ndâk njêng thôn [on mhe. Bah a[aơ tât năm 2015, n’gor Ninh Thuận ntuh kơl tay ntung trong thôn [on, geh nău kơl ntru\t nsôr hun hao ndrel, tâm rgop nkra njêng ndrel đah tăch ndoh ndơ lo\ mir n’hanh ntuh kơl tâm ăp ntil nău kan nt^m nti, y tế, văn hoá ta ăp xă ntu\k [ư thôn [on mhe.//.

 

Bâh bôk năm tât a[aơ, UBND nkuăl Chư Prông, n’gor Gia Lai nđrel dah ăp ntu\k kan, n’gâng kan geh tât le\ geh mbơh [ư lor âk ntrong kan na nê|, săk rnglăy gay ma an tâm di mât ueh đăp mpăn n’hanh mât an đăp mpăn rnă njrăng chính trị, đăp mpăn nău rêh jêng ta ntu\k. gay ma đăp mpăn nău rêh jêng chính trị n’hanh đăp mpăn rnă rêh jêng ta ntu\k, tâm rnôk let năp atay, nkuăl an geh ntrôl tay dăng nău kan rdâng, lơh rai ăp ntu\k duh jêr mpeh đăp mpăn rêh, na nê| lah ăp mpôl ntung ndơ, tăch ma tuý, nău tih ntu\k rêh jêng, rgum ua\nh nđôi, rmal ăp nau tih mpeh pháp luật, ua\nh khlăy mpeh đăp mpăn rnă njrăng nkual [on lan.

 

Gay nta an ăp oh rnoi mpôl đêt pơk hvi nau tâm mbơh tâm ngơi đah nău yuăn n’hanh tiăr nti ăp nău djiăt, ngơi, răk, nchih…. Nkuăl Kon Plông (Kon Tum) mhe [ư Măng tâm n’u\r “Nău ngơi yuăn bah mpôl oh’’ an kon ho\k rnoi mpôl đêt gưl tiểu học, năm nti 2013-2014. Măng tâm n’u\r le\ geh 24 kon ho\k, dơi [ư 4 rkum tât bah 11 ntu\k ngih sam [u\t tiểu học ta lam nkuăl tât râng. Ăp oh rlău 4 gưl tâm rlong geh: Mbơh ngơi tâm ôp; nchih rplay sam [u\t ueh: g^t mpeh nău ngơi yuăn; n’hanh nău blău tâm săk. Lôch jêh măng tâm n’u\r, Mpôl rdâk [ư le\ an giải ngoay an rkum 1 tât bah ăp ngih sam [u\t tiểu học Đak Long, Măng Cành n’hanh Măng Đenn (nkuăl Kon Plông).//.

Nar naơ 11/4, Ban dân tộc n’gor Đồng Nai [ư rơh r[u\n nchră rnê, nkhôm nu^h geh nău knơm n’ahnhr năk vâl pah kan tăch rgâl blau tâm [on lan rnoi đê|. 175 nu^h geh nău knơm tâm [on lan rnoi đê| n’hanh [on lan rnoi đê| [ư t^ng ueh nău kan pah kan, tăch rgâl blău ntoh lư le\ geh rnê. Ăp nu^h ntoh lư ne\ le\ geh âk nău kan khlăy, ntop an rghâl mhe nău rêh bâh [on lan kơt lah rgo\ jă [on lan pă neh [ư trong, têk drăng điện mpoh ang tâm thôn [on, njêng rnoh prăk tâm rgop tâm kơl, rnoh prăk kơl an kon hoc ach o, rklaih nău tâm lah tâm rkeh ta ntu\k [on lan gu\. Đah nău knơm n’hanh nău kan, ăp nu^h ntoh lư tâm [on lan rnoi đê| le\ n’hao geh nău kan lah ntung njo\ nau m^n Đảng đah [on lan, ntop an đăp mpăn, hun hao w\ang sa rêh jêng, rnă njrăng đăp mpăn n’hanh mât ueh văn hoá mpôl rnoi ta [on lan.

 

Bah bôk năm tât a[aơ, lam n’gor Điện Biên geh 14 tơ\ u\nh sa bri, [ư khuch khat bơi 60 ha bri. A[aơ rnôk aơ kônh wa ăp nkuăl Nâm Pồ, Điện Biên, Điện Biên Đông, Tuần Giáo… dôl rgum su mir jêng [ư u\nh sa du\t âk. Gay rchăng n’gang u\nh sa, n’gâng kan Kiểm lâm n’gor Điện Biên dôl ntrôl dăng tay trong kan nkoch trêng gay nu\ih [on lan t^ng ăp nău ntru\nh rnôk su mir, lơn lah an [ư trong n’har rchăng n’gang u\nh.//.

 

Nar n’aơ, tâm rơh hăn khâl jo\ du pơh tât 3 dak Đông Bắc Á lah Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thủ tướng Australia wa Tony Abbot geh rơh tâm nchră đah Kruanh dak Trung Quốc Tập Cận Bình ta Đại lễ đường ta thủ đô Bắc Kinh. Ta rơh tâm nchră, Thủ tướng Tony Abbot lah ueh Trung Quốc tâm nău kơl joi ndeh păr roh MH370, nkre mpơl u\ch đo\ng mpeh nău 2 ding dơi geh du nău tâm ton tăch rgâl dah ro\ng lor du\t năm aơ.//.

 

Lôch geh âk khay ntoh nău [ư rlăng rdâng đah chính phủ, ta nar naơ 11/4, Tổng thống Venezuela wa Nicolas Maduro n’hanh nu^h leo tơm mpeh tâm rdâng Henrique Capriles le\ ntơm rơh tâm nchră bôk ănp gay ma joi ntrong kan an bah nău aơ. Tổng thống Nicôlas Maduro lah na nê| păng lah nu^h leo kan geh [on lan săch n’hanh mpôl kan tâm rdâng lah u\ch nglưh păng r^ an geh săch tay gay ma [ư nău aơ.

 

Nar n’aơ, Kruanh n’gâng kan nchră nău Nga Sergei Lavrop le\ kuăl jă geh âk nău ton đah sam [u\t mpeh nău tâm tru\p bah Ucraina. Nu\ih djôt bôk N’gâng kan tâm rnglăp nchră nău Nga lah rjăp nău dun bah dak aơ đah nău Ucraina nglăp nsum rmôt hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). T^ng kruanh nchră nău Nga, a[aơ trong nău [ư ru\ng răng dôl hao ta Ucraina, nău n’hu\ch duh jêr hao ta Ucraina lah dơi le\ rngôch. Nău khlay ngăn an [ư ăp rơh tâm nchră đah tât râng bah ăp gưl nu\ih, ntoh măt bah ăp nkual ta lam dak Ucraina.//.

 

kruanh n’gâng kan mât nău tâm nchră tâm ton đah ăp dak rgo\ Thái Bình Dương bâh Nhật Bản wa Akira Amari nchrăp mbra geh rơh tât khâl Mỹ ta pơh atay gay ma tâm nchră đah ndơn kan tăch rgâl Mỹ Michael Froman. Aơ lah nău nsrôih bâh Nhật bản n’hanh Mỹ joi du ntrong kan tâm ton tăch rgâl 2 ding- du nău kan khlăy bâh nău tâm ton rgo\ Thái Bình Dương, ta năp rơh tât khâl bâh Tổng thống Mỹ Barac Ôbama tât Nhật Bản ta anr 24 n’hanh 25/4 atay.

 

Ăp nu\ih lập pháp Thổ Nhĩ Kỳ le\ lah kuăl jă n’gâng kan manh kan Ai Cập ntlơi nău nchrăp nkh^t 529 nu\ih kơl Tổng thống Ai Cập le\ rlơt glưh Mohamed Morsi đah nău phong nkh^t nu\ih. Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ mbơh nsum lah rjăp ăp nău klach rvê bah ăp nghị sĩ Thổ Nhĩ Kỳ an lah, nău rmal nkh^t săk mbra [ư hao tay duh jêr n’hanh ntrôl nău m^n u\ch lơh plơng ta lam dak Ai Cập. Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ lah rjăp đo\ng, knu\ng geh mbơh an nău ndâk njêng đăp mpăn n’hanh [on lan [ư tơm ri Ai Cập mơ dơi geh dah ro\ng n’hanh nău dơi kon nu\ih.//.

 

Du ntu\k kan ndrel khlăy tâm rmôt kan njôt kan bâh Thủ tướng Ixrael Benjamin Netanyahu nar naơ 11/4 mbơh lor mbra rhoăt luh chính phủ, lah Ixrael mpo\ng tât du nău tâm ton gay ma kơl ăp rơh tâm nchră đăp mpăn đah Palestin, geh nđâp nău mbơk an ăp nu^h gu\ ndrung Ixrael [on tơm A Rập. nău mbơh yor kruanh n’gâng kan wa\ng sa Naftali Bennett- nu^h leo bôk năp Đảng ngih jay Do Thái, mbra [ư jêr tay lơn ăp naư nsrôih bâh Mỹ der an ăp rơh tâm nchră đăp mpăn rlơt tup.

 

Ntu\k nchroh trôk nar phu\t sial Mỹ an g^t, dơi geh nău trôk nar El Nino tâm khay mih năm aơ ta nkual Bắc bán cầu. Ngih pah kan nchroh trôk nar ngih dak Mỹ nchroh rlău 50% geh nău trôk nar kơt aơ. Bôk pơh aơ, ngih pah kan nchroh trôk nar Australia mbơh đo\ng tât 70% dơi geh nău El Nino tâm năm aơ.//.

A[aơ mpôl hên nkah tay ăp nău mhe khlay le\ ntuh bah lơ nê:

 - Rnâng kan pah kan đại biểu Quốc hội tâm rgop đah rnâng kan HĐND n’gor Yên Bái [ư rgum nchră “N’hao ueh jêng, tam nau kan bah HĐND”. Groi kruanh Quốc hội Uông Chu Lưu an lah HĐND ăp n’gor ân uănh [ư t^ng geh săk rnglay âk ăp bôk nău kan bah nơm, tong di nău mpo\ng u\ch bah nu\ih [on lan.

 - Uỷ ban khoa học, công nghệ n’hanh môi trường bah Quốc hội [ư r[u\n le\ rngôch rơh tal 8 ta n’gor Lâm Đồng.

- Rnâng kan n’gor uỷ Dak Lak r[u\n uănh lah trong kan mât uănh njrăng n’gang bri. R[u\n nchră le\ nt^m âk nău ê ho\ dơi [ư, nău mô ueh bah rmôt Đảng ăp gưl tâm nău rđau kan, nt^m rđau trong kan mât, njrăng n’gang bri ta n’gor.

 - Thủ tướng Australia r[u\n nchră đah Kruanh dak Trung Quốc. Thủ tướng mpơl u\ch đo\ng mpeh nău 2 ding dơi geh du nău tâm ton tăch rgâl dah ro\ng lor du\t năm aơ

- Venezuela ntơm tâm nchră gay joi trong lôch nău [ư ru\ng răng tâm lơh ta dak aơ.