N’gâng kan Chính trị [ư rgum r[u\n an rgop nău mpeh nău [ư n’gul gưl 5 năm [ư t^ng Nghị quyết 21 bah r[u\n nchră rơh tal 6, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá 10.

Uỷ ban Tư pháp bah Quốc hội [ư rơh r[u\n le\ rngôch rơh tal 14.

Uỷ ban nhân dân n’gor Dak Lak [ư an ndơ nkhôm ntôh n’hao Me\ Việt Nam janh dăng.

Liên minh châu Âu mbơh săch ntop tay ăp trong rmal ma rmôt aơ gleh an đah Nga.

Tổng thống Ukraine ton tâm nchră gay mkra nău roh đăp mpăn.

 

Ôi nar naơ 12/9, ta Hà Nội, n’gâng kan chính trị [ư rơh r[u\n nchră an tâm rgop nău mpeh nău lôch 5 năm [ư t^ng Nghị quyết 21 bâh rơh r[u\n nchră tal 6, BCH Trung ương Đảng khoá 10 mpeh nău kan [ư lôch tay ntrong kan w\ang sa ntu\k tăch rgâl mpo\ng tât xã hội chủ nghĩa. Nglôch lôch rơh r[u\n nchră, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lah na nê|: nău lôch 5 năm [ư t^ng Nghị quyết Trung ương 6 khoá 10 lah  gay ma dăn đă  ăp nău mhe gay ma ndơ\ an Trung ương, nkre lah ntop ta nău nglôch lôch 30 năm rgâl mhe n’hanh rdâk njêng nău mbơh tơih mpeh chính trị Đại hội 12 bâh Đảng, nău ua\nh năl, mbơh tơih, ndu^h rmal an geh rgum [ư t^ng ua\nh nđôi ta ăp nkô| nău tơm khlăy bâh Nghị quyết Trung ương 6. ăp nău dôl geh nchră t^ an geh mbơh [ư m^n ua\nh tay na nê| gay ma mbơh tơih an Trung ương n’hanh ndơ\ an Đại hội ua\nh n’hêl, ntru\nh năl. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng an lah an geh saơ na nê| bâh bơi tât 30 năm rgâl mhe, dak he an geh rgâl mhe tay nău dơi bâh ntrong kan wa\ng sa ntrong lăp kan rgum m^n ua\nh, pă ndơ jêng tât nrong kan wa\ng sa ntu\k tăch rgâl mpo\ng t^ng xã hội chủ nghĩa. Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng dăn đă tâm nău mbơh tơih, nkoch mpeh nău ntru\nh, ntrong kan an geh [ư t^ng Nghị quyết Trung ương 6 khoá 10 an geh nkah na nê| mpeh ăp nău mhe, ăp nău an geh [ư tay, doh rklaih gay ma ăp nar an [ư lôch ntrong kan wa\ng sa tăch rgâl mpo\ng t^ng xã hội chủ nghĩa.

 

Ôi n’aơ, ta Hà Nội, Uỷ ban Tư pháp bah Quốc hội [ư rơh r[u\n le\ rngôch rơh tal 14. Ăp đại biểu an rgop nău tâm ăp nău mbơh mpeh trong kan njrăng n’gang nău tih pháp luật n’hanh nău tih; trong kan mkra nău phong, mbơh phong nau tih; trong kan phat dôih n’hanh trong kan rchăng n’gang sa khâm sa [er năm 2014. Nău mbơh bah Chính phủ mpeh trong kan rchăng n’gang [ư tih pháp luật n’hanh tih dôih năm 2014 nkoch kloh: năm aơ nău [ư bah ăp ntil nău tih dôih le\ dơi nking n’gang đêt. Rnoh tơ\ phong mhe lah rlău 65 rbăn tơ\ đah rlău 100 nu\ih tih dôih. Ueh jêng trong kan uănh n’ôi, rmal tih dôih geh nău rgâl âk. Âk rmôt nu\ih tih dôih geh rmôt dơi lơh chrai. Âk nău tih dôih wa\ng sa, sa khâm têh dơi saơ n’hanh phong. Yơn lah, nău mbơh nt^m kloh đo\ng, nu nău tih dôih geh âk jêr đah nău [ư nar lơ jru lơn, ngăn lah nău tih dôih mpeh tăch nu\ih, tih ma tuý. Nkô| nău khlay lah yor nu nău wa\ng sa rêh jêr jêr jo\t, rnoh mô geh nău kan hao, khuch tât rnă njrăng kon nu\ih, [ư mpeh hao nău tih. Trong kan mât uănh ngih dak ta du đêt nău kan hôm e v^ chuêl, ngăn lah tâm nău mât uănh prăk kaih, neh ntu, mât uănh n’har bri, mpông n’har bri./.

 

Kêng măng nar 12/9, Uỷ ban nhân dân n’gor Dak Lăk [ư nău rnê nu^h mê| Việt Nam anh hùng an 44 nu^h mê|, tâm ne\ geh 11 nu^h mê| geh pă an n’hanh 33 nu^h mê| geh rgum an. Đah 44 nu^h mê| geh pă n’hanh n’hanh n’hao an rơh aơ, Dak Lăk geh 275 mê| Việt Nam anh hùng, 29 mê| hôm nha rêh kơt lah le\ âk năm deh, soan mô hôm dăng, jêng nău mât kơl bâh Đảng, ngih dak n’hanh lam ntu\k rêh jêng đah ăp nu^h mê| lah du\t khlăy. Yuh Đặng Minh Điệp, kon bu ur mê| Nguyễn Thị Đơm, geh 2 hê kon bu klô kh^t ta rơh tâm lơh đah Mỹ geh pă an rơh aơ an g^t.

A[aơ săk soan bâh ăp nu^h mê| mô ngăch dăng, rnôk geh dơn nău rnê aơ ăp mê| du\t rhơn ngăn, mê| le\ u\ch bâh ntơm. Rnăk le\ du\t rhơn đo\ng, mê| u\ch ngăn, le\ geh ngih dak kơp dơn ăp nău ntop kan bâh rnăk vâl tâm nău kan mât ngih dak. Bâh ntơm kăl e n’gâng kan ta ntu\k du\t mât ua\nh tât ăp rnăk dơi kơl, nar lễ, tết hôm nha geh tât ôp khâl, rgo\ bonh. Aơ lah nău lah ueh đah ăp mê| n’hanh rnăk vâl.

 

Ta năp nu nău jêr bah phu\t sial dôl hăn tâm nkual dak lêng miền Trung Philipin geh moh săk dak bah dih lah Kalmaegi, nar n’aơ, N’gâng kan tuch tăm gưl n’gor, N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on len geh sam [u\t njuăl đă N’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh hun hao gưl n’gor ăp n’gor, nkual [on têh mpeh Bắc nt^m rđau rek mprah, rgum ba lo\ ơm năm 2014. Na nê|, ăp n’gor nkual mpeh Bắc m^n lor mbluh dak ta ăp rbông dak tâm lo\, nchruh le\ dak nkual ba le\ săk. Nkre nkoch trêng, rgo\ jă [on lan ndăn rek mprah ngăch rgum rnoh neh ba le\ du\m đah trong way [ư “L^t tâm jay ueh lơn kâp ba du\m tâm lo\”, mô thơ tha đah phu\t sial yor aơ lah rnôk phu\t sial hăn tâm dak he geh rnoh dăng ngăn./.

 

Le\ geh mbơh [ư 4 năm, yơn bôk nău kan tuch tăm mât rong công nghệ mhe bâh n’gor Dak Nông mhe geh ntuh kơl an rlău 130 rmen rprăk, du\t âk lah prăk bâh [on lan. Aơ lah nkô| nău [ư an ntrong kan aơ bâh n’gor hôm nha kan nchrai. Ta rơh r[u\n nchră mpeh tuch tăm công nghệ mhe, yor ntu\k kan khoa học công nghệ Dak Nông [ư ôi nar 12/9, âk nău tâm rgop le\ ua\nh năl kơt ne\. t^ng nău mbơh bâh ntu\k akn khao học công nghệ-dak Nông, bâh năm 2010 tât a[aơ, tơm prăk n’gor le\ pă an rlău 34 rmen prăk an nău kan [ư ăp bôk nău kan hun hao nău kan tuch tăm do\ng công nghệ mhe. Tâm nău geh âk ntuh kơl gay ma rdâk [ư ăp nkual way kan mât tăm têh, le\ geh 20 doanh nghiệp tât Dak Nông gay ma joi rơh nkhêp n’hanh n’gor le\ an do\ng 8 ntrong kan, đah le\ rnoh prăk ntuh kơl rlău 456 rmen prăk. Âk nău tâm nchră ta rơh r[u\n nchră an lah, rnoh ntuh kơl n’hanh nău geh ntuh kơl bâh Dak Nông tâm 4 năm ba năp an tuch tăm công nghệ mhe, hôm nha ta rnoh du\t đê|. Ntop ta ne\, n’gor ê ho\ geh nău nchrăp kan na nê| ta ntrong kan aơ. Aơ lah nkô| nău [ư an tuch tăm công nghệ mhe ta n’gor hôm kan nchrai, mô săk rnglăy.

 

 Ăp năm bah năp, Tơm prăk nkrem mât njrăng n’hanh hun hao bri n’gor Kon Tum le\ [ư so\k jao an prăk mât njrăng ntu\k ntô bri geh rlău 380 rmen prăk. Ăp ntu\k kan tơm bri n’hanh rnăk wâl dơn mât ăp năm dơi trok prăk mât njrăng ntu\k ntô bri jêng lah geh tay nău wa\ng sa, đăp mpăn mât njrăng n’hanh hun hao bri. Nău jao an prăk mât njrăng ntu\k ntô bri bah n’gor Kon Tum dơi [ư đah 7 ngih máy thuỷ điện geh nkual bah dâng 2 n’gor Gia Lai-Kon Tum n’hanh 11 ntu\k nkra njêng thuỷ điện tâm n’gor. Tâm ne\, tu tơm bah ngih máy thuỷ điện Ia Ly lah du\t têh, đah bơi 180 rmen prăk. Bah tu tơm so\k aơ, rlău 170 rmen prăk le\ dơi tâm pă trok an 19 ntu\k kan tơm bri n’hanh rlău 5.000 rnăk [on lan, 23 nsum mpôl dơn uănh mât njrăng bri. Nău dơi trok prăk mât njrăng bri le\ ntru\t nsôr, nu\ih [on lan du\t n’hâm râng mât njrăng bri n’hanh krêp dêh đah nău kan mât njrăng bri./.

 

Klâp ma 10 mông n’gul nar naơ 12/9, ta ngih Tân Khải Hoàn, dôl rdâk [ư ta mbrô 16A, trong Phạm Văn Đồng, nkuăl [on têh Pleiku, n’gor Gia Lai le\ geh du rơh nău tât [ư du hê nu^h kh^t n’hanh du hê nu^h rmanh. Tâm tom geh ta rnôk du mpôl kan nkhu\t bê tông ta tầng 5 bâh ngih Tân Khải Hoàn. Le\ rngôch ndrơng n’hanh du đê| be tông, loih bâh ngih aơ le\ geh rlâm , brôi ndâp bar hê nu^h kan lah Nguyễn Văn Nhơn deh năm 1977 n’hanh Lê Văn Ba deh năm 1982, ndrel gu\ ta nkuăl [on têh Quy Nhơn, n’gor Bình định. Bôl ma geh ăp nai dak si ngih dak si têh n’gor Gia Lai nsrôih mât săm yơn yor rmanh jru ir, nô Nhơn le\ kh^t rnôk 12 mông nar 12-9, nô Ba dôl mât săm n’hanh le\ bah oi.

 

Âk dak Châu âu nar naơ 12/9 mbơh tay ăp ntrong kan rmal ma rmôt kan aơ geh mbơh đah Nga n’hanh ăp ntrong kan rmal aơ geh nău tam bâh nar naơ 12/9. t^ng nău mbơh bâh Tạp chí yơn (Official Journal) bâh âk Châu âu mbrô luh nar naơ 12-9, ăp ntrong kan rmal n’hao bâh âk dak châu âu đah Nga mbra rgum ta nău kan mô an Nga g^t, do\ng đah rnoh prăk kan bâh âk dak châu âu. T^ng ne\, ăp nu^h [on lan n’hanh cty bâh âk dak châu âu mbra mô geh pă prăk manh an 5 ngân hàng geh nău mât ua\nh bâh ngih dak Nga. Nău mô an do\ng hôm nha geh ăp nău kan tăch rgâl trái phiếu, ăp nău kan mât nchrăm drăp ndơ bâh ăp ngân hàng aơ bâh Nga. Ndrel đah ăp ngân hàng du đê| cty u\nh nar n’hanh mât rnă njrăng ngih dak bâh Nga le\ geh đă rmal, 24 nu^h kan bâh Nga le\ geh ndơ\ ta săk rmal bâh âk dak châu âu rơh aơ. T^ng ne\, ăp nu^h aơ mbra mô an hăn nsong n’hanh mô an do\ng drăp ndơ.

 

Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko nar n’aơ, mbơh mbra mô geh trong tahen an nău [ư ru\ng răng ta Ukraine, nkre ton mbra mkra nău roh đăp mpăn ta dak aơ tă bah nău tâm nchră n’hanh ngơi nău chính trị. Pơng noch đo\ng nau mpo\ng u\ch: đă rlu pănh ta nkual miền Đông dak aơ dơi Chính phủ n’hanh rmôt ndâk lơh ký tâm pơh bah năp, mbra dơi mât ueh tay gay pơng dơi rgum ndâk njêng tay jâng wa\ng sa “dôl roh hu\ch” bah dak aơ./.

 

N’gâng kan mât rnă njrăng ngih dak Mỹ nar naơ 12/9 an g^t, rơh tâm nchră mât rnă njrăng ngih dak Hàn Quốc- Mỹ (KIDD) tâm nchră nău Mỹ ndơ\ nău dơi leo kan ta rơh tâm lơh an Hàn Quốc mbra geh [ư ta nar 16/9 atay ta Seoul, Hàn Quốc. n’gâng kan mât rnă njrăng Hàn Quốc an g^t, 2 ding mbra tâm rgop nău mpeh nău kan n’hanh rnôk mbơh ndơ\ nău nt^m leo tâm lơh ta rơh tâm lơh gay ma dơi geh ndơ\ mbơh nău ntru\nh nglâ| du\t ta rơh r[u\n nchră ôp nău rnă njrăng Hàn Quốc- Mỹ (SCM) tal 46 ta Mỹ ta khay 10 atay.

 

Nar n’aơ, n’gâng kan tahen Thái Lan mbơh nău kơl nău [ư bah năp Hội đồng njêng pháp luật ngih dak. Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha an g^t chính phủ bah pơng mbra rgum tâm 11 nău kan khlay, bah wa\ng sa tât nău kan tâm rnglăp nchră nău n’hanh rchăng n’gang sa khâm sa [er. Thủ tướng Chan-ocha ton mbra ngăch mbơh [ư n’hanh ntru\t ăp trong tâm rnglăp plơ\ tay đah neh dak. T^ng thủ tướng Chan-ocha, rnôk a[aơ lah ntu\l rlong đah chính phủ bah pơng./.

 

Yôk u\nh Slamet ta n’gor Java, Inđônêsia nar naơ 12/9 bru\h du\t dăng âk rơh mbu\h u\nh têh [ưan rlău 20 rbăn nu^h [on lan rêh ta nkual nor yôk ntrơn du. T^ng nău mbơh bâh nu^h leo kan Inđônêsia, klâp ma 12 mông 44mn^t, yôk u\nh Slamet ntơm bruh ta ăp ntu\k nsuk du\t prêh 1 km nkre lah buh u\nh. Nu^h [on lan ta nkual aơ le\ đă ntrơn du bâh ôi nar 12/9, n’hanh geh mbơh mô plơ\ tay ta nkual aơ tâm rnôk yôk u\nh hôm nha bruh. Yôk u\nh Slamet lah nguay tâm âk yôk u\nh dôl bruh ta Inđônêsia, gôl dak geh tâm nkual n’har đah Thái Bình Dương n’hanh Ấn Độ Dương, ntu\k ăp nău kan ua\nh năl mpeh neh ntu geh du\t âk đah rơh n’gơ neh n’hanh yôk u\nh bruh mbro.