Mbah kônh wa n’hanh băl mpôl. Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt nau ngơi Bunong, ntuh tâm nau ngơi rnoi mpôl đê\ tă bah Rađiô VN.

Kêng aơ nar puăn, 17/7/2014. Pơk bôk ntuh nau ngơi nar aơ lah nau mhe tâm dak n’hanh ba dih dak.

Nkô| nau mhe geh âk nkô| nau khlay ba kơi aơ:

Kruanh dak Trương Tấn Sang ntru\nh nau ntop  nu\ih kan ta dak ba dih ,kruanh ntu\k kan.

Uỷ ban Dân tộc ntru\nh [ư du năm Ntru\nh nau kan rnoi mpôl đê|.

Dak Lak [ư r[u\n nchră nau kan bah n’gor gay uănh nkah nau kan rơh 2 năm 2014 n’hanh ntru\nh [ư nau kan tâm rơh 3.

Tổng thống Ucraina kuăl jă Liên minh Châu Âu [ư nau kan rjăp lơn đah Nga.

Liên hợp quốc nduih ăp rơh tâm lơh ta Apganixtan r[o\ng tâm nu\ih [on lan./.

A[aơ lah nau ntuh na nê \:

Kêng măng ntri (16/7), ta nhih pah kan kruanh dak, Kruanh dak Trương Tấn Sang le\ ndơ\ an Quyết định an 22 đại sứ đặc mệnh toàn quyền dak Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ta dak bah dih n’hanh 7 nu^h [ư Tổng lãnh sự. Aơ lah ăp cán bộ ntoh lư geh âk nău ơm g^t kan tâm boh đah dak bah dih, tâm nê geh âk nu^h dôl mât [ư kruanh n’gâng tơm tâm ăp nhih pah kan tâm boh đah dak bah dih bah Đảng n’hanh Nghih dak. Ndơ\ an nău kan an ăp đại sứ, Kruanh dak Trương Tấn Sang  dăn đă ăp đại sứ ân mât ue\h nău ơm g^t kan, gay rgum ăp tơm suan bah dih, rgo\ jă nău kơl bah ăp dak lam ntu\r neh an rơh rdâk njêng n’hanh mât njrăng neh dak./.

 

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng geh nau rđau ăp N’gâng kan, ntu\k kan, n’gor n’hao nau kan rđau nau [ư Bôk nau kan neh dak đah nau ndâk njêng [on lan mhe. Thủ tướng Chính phủ đă ăp ntu\k kan, ăp gưl gay lo\ ntru\nh n’hêl nau khlay bah Bôk nau kan neh dak ndâk njêng [on lan mhe, gay [ư ti\ng nau Ntru\nh Trung ương 7, gưl 10 mpeh tuch tăm, [on lan n’hanh nkualư [on lan gu\. Thủ tướng đă Uỷ ban nhân dân ăp n’gor, nkuăl [on têh tâm Trung ương lo\ rgâl ntop tay nau kơl an bah n’gor, rgum ueh lơn ăp tơm kan ân nau ndâk njêng [on lan mhe. Tâm rnôk [ư, mô dơi đă [on lanảgop nchâp đă. Uỷ ban nhân dân ăp n’gor, nkuăl [on têh tâm Trung ương n’hao nau kan mêt n’ôi, bonh đă, [ư ăp khay nau kan, lôch nau kan n’hanh ntru\t dăng nau tâm rlong rnê nkhôm nau tâm rlong rnê nkhom ta ntu\k [ư ueh n’hanh ăp rmôt, êng nu\ih geh nau rgop âk tâm nau kan. Năn saơ ăp nau kan ueh, nau kan mhe gay ma [ư ti\ng kơt âk./.

 

Ôi ntri (16/7), ta nkual [on têh Hồ Chí Minh, Uỷ ban Dân tộc [ư tâm nchră Sơ kết du năm an [ư pah kan rnoi mpôl đê| n’hanh 3 năm t^ng [ư Nghị định 05 bah Chính phủ mpeh pah kan rnoi mpôl đê|. Lvang năm 2006- 2014, le\ geh 130 trong kơl dơi an [ư ta nkual [on lan rnoi mpôl đê|, mpeh yôk yang tâm lam dak đah 150 rbăn rmen prăk so\k bah ngân sách. Nơm geh nău ntuh kơl le\ rngôch kalơ ăp trong kan, tât a[aơ, wa\ng sa- rêh jêng kon nu^h nkual rnoi mpôl đê|, mpeh yôk yang le\ rgâl kloh. Du đêt nkual geh njuat hun hao wa\ng sa t^ng trong r[o\ng pah kan geh ndơ tăch; nău rêh drăp ndơ, nuih n’hâm bah [on lan dơi rgâl; rnoh rnăk ach o hu\ch 3- 4%/năm. Yơn lah, lam dak a[aơ nha hôm 2.068 xã du\t jêr jo\t n’hanh rlău 18 rbăn thôn du\t jêr jo\t, geh rnoh rnăk ach o n’hanh dăch kêng ach o rlău 45%. Du đêt nu^h [on lan rnoi mpôl đê| nha hôm ji ngot, lơn lah tâm rnôk khay du\t ntu\r. tâm rnôk nê, du đêt trong kơl mpeh rnoi mpôl đê| nha hôm chong cheng, nchah nchrai đo\ng; nău way mât uănh trong kơl jêr jo\t, jêr t^ng [ư; tơm suan t^ng [ư trong kơl hôm khoah, rnoh đêt, tâm pă mô năn ngăch./.

 

Dăn nkoch tay nău mhe êng [a [a\ đo\ng:

Ôi naơ, 16/7, rnâng kan n’gor uỷ Dak Lak [ư r[u\n ndâk nau kan bah n’gor gay nkah uănh nau kan tâm rơh 2 năm 2014 n’hanh ntru\nh [ư bôk nau kan tâm rơh 3. Wa Êban Y’Phu, Groi Bí thư n’gor uỷ [ư tơm rơh r[u\n. Ntoh nau ta nar lôch rơh r[u\n, wa Êban Y’Phu rnê prêh ăp nau nsôih bah ăp ntu\k kan tâm ntrong kan gay [ư ueh nau kan geh jao, rgop nau mât đăp măpn chính trị n’hanh đăp mpăn nau rêh tâm n’gor. Đah  nau kan tâm rơh tât, wa Êban Y’Phu đă ăp gưl kan Đảng, ăp ntu\k kan n’hanh rmôt ta hen lo\ ntru\nh [ư ăp nau kan kloh ueh tâm ntu\k, năn rklaih lơi ăp nau [ư rlăng mô ueh tât nau đăp mpăn chính trị tâm n’gor. Ntru\nh [ư geh nau dơi ăp nau tnru\nh, nau rđau bah Trung ương n’hanh n’gor uỷ đah nau n’hao nau rđau kan bah Đảng đah nau kan nsôih tâm lơh, rchăng phung tih dôih, đăp mpăn neh dak…Ăp ntu\k kan phong dôih gay geh nau rgop n’hêl, ntru\t dăng nau kan n’hanh n’hao nap nâp uănh n’ôi, lơh rchăng n’gang phung tih dôih. N’hao nau kan nkoch trêng, mbơh nau pháp luật n’hanh n’hao nau [ư ti\ng pháp luật tâm nu\ih [on lan./.

 

T^ng Sở Nông nghiệp n’hanh Phát triển Nông thôn n’gor Dak Nông, geh tât 70% neh tăm chanh rse (nklăp 630ha) ta ăp nkuâl: Dak Glong, Dak Rlấp n’hanh thị xã Gia Nghĩa geh kh^t mô lah nhop huăch lha tă bah bu tuh ôm ko reh. Nchroh nklăp khuch khat bah kônh wa tăm chanh rse ta lam n’gor hao tât bar pe jât rmen prăk. Wa Đỗ Ngọc Duyên, Giám đốc Sở Nông nghiệp n’hanh Phát triển Nông thôn n’gor Dak Nông an g^t, tă bah chanh rse hao khlay, ntơm bah bôk năm tât a[aơ, âk nu^h le\ sreh tơm tăm êng [a [a\ gay ma tăm chanh rse bah dih quy hoạch. Nău dja [ư [on lan dôl ma [ư nkhuch êng săk nơm tă bah tâm rlong tăm âk ir./.

 

Geh tât nau kan nau dak ntuh vay do\ng [ư nhop kro âk ha tơm tăm ta xã Tân Cảnh, nkuăl Đăk Tô, n’gor Kon Tum, nar naơ 16/7, wa Võ Thanh Hải, Groi Giám đốc ntu\k kan Ntu\k ntu gu\ âm n’gor Kon Tum ân git, nkô| nau yor độ pH tâm dak ntu đê| lơn nau vay geh. Nau uănh n’hêl ăp dak ta ntu\k nê ân saơ, di\ng le\ ăp mrô uănh, ngăn lah kim loại jâk ko\ geh tâm rnoh nau ân dơi. N’gâng kan ntu\k ntu gu\ âm n’gor Kon Tum đă Ntu\k kan dak kloh ueh n’hanh mât kloh ntu\k ntu gu\ âm n’gor Kon Tum nti\m nti ân nu\ih [on lan rklaih lơi ntil dak ntu lor ma do\ng ân ngêt sa, u\m ntu./.

 

Kêng măng ntri (16/7), ta nkual 4 Hải quân, UBND nkuâl Trường Sa kan nsum đah Liên đoàn Lao động n’gor Khánh Hoà [ư Lễ ntoh măt Ban Chấp hành Liên đoàn Lao động nkuâl Trường Sa, năm kan 2014- 2018. tât râng geh wa Trần Văn Lý, Groi kruanh Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Ban Chấp hành Liên đoàn Lao động  nkuâl Trường Sa geh 5 nu^h, tâm nê wa Nguyễn Viết Thuân [ư kruanh. A[aơ, Liên đoàn Lao động  nkuâl Trường Sa geh 4 công đoàn cơ sở, lah: 1 công đoàn ta neh kơh n’hanh 3 công đoàn ta ăp gôl dak Trường Sa Lớn, Sinh Tồn n’hanh Song Tử Tây. Ăp ntu\k kan công đoàn nkuâl Trường Sa dơi rdâk njêng nsing kalơ nău tâm ban ngoăy, tâm rnglăp, lor nchrăp [ư bah ăp ntil nău jêr jo\t, mô ăp to\ng, mât njrăng nău dơi bah đoàn viên; nkre ma nsrôih [ư wat jêh nău kan mât njrăng n’hanh rdâk njêng nkuâl gôl dak Trường Sa./.

 

 Ôi naơ 16/7, Rnâng kan rđau nau rchăng phu\t sial dak lip Trung ương [ư r[u\n nchră nau rdâng đah phu\t Ram-ma-sun. Ta rơh r[u\n, ntoh măt Ntu\k kan chroh lor mih nar Trung ương ân gi\t, phu\t Ram-ma-sun lăp tâm Biển Đông geh nau dăng hao, mtra [ư mih têh rnôk tât neh kơh tâm ăp nar ntơm 19-20/7. Ntu\k kan Rđau nau rchăng phuưt sial dak lip Trung ương ho\ geh nau njoăl ndal tât ăp n’gor êp dak lêng ntơm Quảng Ninh tât Phú Yên, ăp n’gor Bắc Bộ n’hanh ăp N’gâng kan đă ntru\nh ăp nau rdâng đah phu\t sial. Kơp tât 6h ôi naơ 16/7, rmôt kan mât njrăng dak lêng ăp n’gor ntơm Quảng Ninh tât Bà Rịa-Vũng Tàu ho\ mbơh, nti\m bơi tât 71.000 duk mpan, đah nklăp 300.000 nu\ih gi\t tât nau geh bah phu\t Ram-ma-sun gay nchrăp der ân năn./.

 

Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt tay nău mhe bah dih dak:

Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko nar ntri 16/7 ôp kuăl Liên minh châu Âu  kan lhăt lơn đah Nga, geh tât tâm lơh ta mpeh luh nar Ukraine. Nău mbơh dơi Tổng thống Ukraine ndơ\ luh lôch rnôk kruanh rđău kan Liên minh châu Âu  mbơh njrăng lor nar ntri 16/7 geh rơh họp ta Brussel, Bỉ gay ma tâm nchră mpeh rơh duh jêr ta Ukraine. Tổng thống Ukraine Poroshenko an lah, ăp nu^h dâk lơh le\ lăp tâm Ukraine bah Nga n’hanh ndjôt nkre âk ndrak nsiu phao bleo tâm ban kơt ăp ndơ năp do\ng tahen đo\ng. wa Poroshenko ôp kuăl Liên minh châu Âu  mpơl nău m^n dăng lơn uănh an nău kan gay ntop kơl Ukraine tâm rơh rdâng lơh tay mpôl tahen gu\ nchah nchrai ta mpeh luh nar./.

 

Liên hợp quốc nar 16/7 ân gi\t, mra uănh n’hêl ăp nau kan geh tât do\ng ndrak nsiu ta hen mô dơi do\ng tâm rơh tâm lơh ta Ucraina. Rmôt kơl an Liên bang ta mpeh ba dâng Ucraina ba năp nê mbơh mra pă ăp nau ân soă ngăn tât Liên hợp quốc, lah ta hen Ucraina ho\ do\ng ndrak níu mô dơi do\ng, âtm nê geh n’ăp [om rchuăl. Khay ba năp nê, du hê N’gâng kan nchră nau Nga ko\ ntôn rmôt mât nau đăp mpăn Ucraina do\ng ăp ntil ndrak níu mô ân do\ng tâm nu\ih [on lan ta Slaviansk./.

 

Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban-ki-moon nar 15/7 nduih lah hô ăp rơh rdôl lơh ta Afghanixtan tâm khay lễ Ramadan, nkh^t ndjơh n’hanh lơh rmanh âk nu^h [on lan ngăn, tâm nê geh kon se. Tổng thư ký Ban Ki-moon an lah, rơh rdôl lơh tâm [on lan ngăn ta n’gor mpeh luh nar Paktika nar 15/7 lah nău kan tih djơh mphar mô dăng. Rơh rdôl lơh nkh^t săk geh ta du ntu\k tăch ndơ âk mpưm nu^h bah nkuâl Urgun mpeh n’gor Paktika [ư du\t n’hâm đê| 89 nu^h [on lan ngăn kh^t, tâm nê geh 8 kon se n’hanh du\t n’hâm đê| 67 nu^h geh rmanh, dơi uănh lah geh rnoh kh^t rmanh du\t âk ta Afghanixtan kơp ntơm bah bôk năm tât a[aơ./.

 

Jêh 2 tơ\ mô dơi n’hanh âk tơ\ nsru\ng, nar 15/7, Quốc hội Irắc ndrel rđau kan ho\ săch wa Salim al- Juburi [ư Kruanh mhe đah aka nu\ih kơl. Kan Quốc hội Irắc săch du hê nu\ih kan rnoi Sunni [ư kruanh mhe ân saơ ăp đah tâm ntu\k kan ndâk pháp luật prêh ngăn dak ho\ geh jăng lơi ăp nau ê tâm ban, bah nê pơk nau nơih nau ndâk tay nau ndâk chính phủ tâm rnglăp rnoi mpôl./.

 

Tahen Israel nar ntri 16/7 mbơh njrăng lorr rlău 100 rbăn nu^h [on lan Palestine dôl ma gu\ rêh mpeh luh nar n’hanh mpeh bah lơ Dải Gaza hăn ntrơn du. Nău mbơh bah tahen Israel an g^t, tahen mbra [ư ăp rơh ntu\p lơh ntro\ng tâm ăp ntu\k gu\ nde mpôl lơh ndjơh ta Dải Gaza gay plơng lơh tay ăp rơh pănh rocket tâm neh dak Israel. Tahen Israel  mbơh njrăng lor nu^h [on lan Palestine ta Dải Gaza hăn der tâm lơh bah năp 8h ôi ntri nar 16/7 n’hanh mô plơ\ s^t jay an tât rnôk geh nău mbơh mhe./.

 

Hãng tin ABS-CBN bah Philippin nar 16/7 ndơ\ nau, phu\t geh ntơ Ram-ma-sun ho\ lăp tâm philipin ho\ [ư đê\ ngăn 13 nu\ih khi\t, 350.000 nu\ih ntrơn du n’hanh khuch ngăn tât drăp ndơ. Yor khuch bah phu\t, mih têh ndrel sial dăng ho\ [ư roh điện n’hanh chôt âk tơm si ta nkuăl ta Thủ đô Manila. Ntu\k kan chroh mih sial neh dak Philipin ân gi\t, jêh lơh tâm nkuăl [on têh njok mpeh ba dâng Legaspi [ư khuch hô, a[aơ phu\t Râmmsun dol hăn tât mpeh ba lơ. Phu\t mra luh tă bah Philipin jêh rlet bah gol dak Luzong n’hanh lăp tât Biển Đông tâm nar aơ 17/7./.

Nkah tay nau mhe ntuh:

Kruanh dak Trương Tấn Sang ntru\nh nau ntop 22 nu\ih kan bah dak Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ta dak ba dih n’hanh 7 nu\ih mât nau [ư kruanh ntu\k kan.

Uỷ ban Dân tộc ntru\nh [ư du năm Ntru\nh nau kan rnoi mpôl đê| n’hanh 3 năm [ư nau ntru\nh mrô 5 bah Chính phủ mpeh nau kan rnoi mpôl.

Dak Lak [ư r[u\n nchră nau kan bah n’gor gay uănh nkah nau kan rơh 2 năm 2014 n’hanh ntru\nh [ư nau kan tâm rơh 3.

Tổng thống Ucraina kuăl jă Liên minh Châu Âu [ư nau kan rjăp lơn đah Nga, geh tât nau tâm lơh ta mpeh ba dâng Ucraina.

Liên hợp quốc nduih ăp rơh tâm lơh ta Apganixtan tâm khay Ramadan [ư nkhi\t n’hanh rmanh âk nu\ih [on lan./.