Sưng ! dăn mbah kônh wa n’hanh băl mpôl dêh rmên. Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt nau ngơi bu nong ntuh ta nau ngơi mpôl rnoi đê| tă bah radiô nau ngơi VN. Tâm bôk nău ntuh kêng măng aơ, nar prăm, 20/06/2014, jêh nău mhe tâm dak n’hanh bah d^h dak, geh nkô| way nkoch mbơh mpeh ăp trong kơl [on lan n’hu\ch ach o jo\ng jong tâm nkual [on lan rnoi mpôl đêt Tây Nguyên.

  Nău mhe tâm dak n’hanh bah d^h dak geh âk nkô| nău khlay bah kơi aơ.

  - Nar aơ 20/6, Quốc hội r[u\n le\ rngôch ta ngih r[u\n, nthoi tay đah bôk nău kan ndâk njêng pháp luật.

- Văn phòng chính phủ [ư mâp ăp ngih pah kan báo chí di nkah g^t 89 năm Nar Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2014).

- Trung Quốc đă tay máy koar pring ju\r pah kan ta nkual dak lêng.

- Kruanh Uỷ ban tâm rnglăp nchră nău Thượng viện Chilê mpơl nău klach rvê hô mpeh nău Trung Quốc n’gân nkơng mô tâm di máy koar pring Hải Dương 981 tâm nkual wa\ng sa n’hanh tâm n’har neh dak lêng bah Việt Nam.

- Trung Quốc mbra trơn du đêt nu\ih pah kan dôl kan ta ăp công ty Trung Quốc ta I rắc.

A[aơ lah nău ntuh n’hêl na nê|.

Lo\ rơh r[u\n tal 7, Quốc hội gưl 13, nar aơ 20/6, Quốc hội r[u\n di\ng le\ ta ngih r[u\n. Mông ôi, ăp nu\ih kan ntoh măt yơr ty nchrăp Luật công chưng s(rgâl nkra). Ba năp nê, nar 28/5, Nua nchrăp Luật công chứng (rgâl nkra) ho\ geh ndơ\ nchră ta ngih r[u\n. Âk ngăn nu\ih tâm di nau nti\m nti tay kan công chứng hao 12 khay kơt nau nchrăp gay đăp mpăn nau blau ân nu\ih kan công chứng. Đah nau ntop tay nu\ih kan công chứng, ăp nu\ih tâm di nau đah nau nchrăp lah jao nau kan công chứng ân N’gâng kan Tư pháp. Đah năm pah kan công chứng âk nau rgop tâm di nuih mô ân ntru\nh năm kan. Âk ngăn lah nu\ih kan Quốc hội tâm di nau đah Điều 21 bah nau nchrăp đah nau rgâl mhe nau kan công chứng jêng Văn phòng công chứng…Ko\ tâm ôi aơ, Quốc hội nchră đah nau nchrăp Luật rgâl nkra, ntop tay du đê| điều bah Luật sỹ quan ta hen [on lan Việt Nam. Kêng măng, Quốc hội tâm nchră nau nchrăp Luật Công an [on lan (rgâl nkra)./.

 

“Báo chí le\ hăn ndrel đah chính phủ, mô knu\ng lah nău kan ma hôm geh nău ngơi gay le\ rngôch kon nu\ih tâm ban u\ch đah nău ntru\nh, nău kơl bah Đảng, Ngih dak n’hanh nău [^t joet bah Chính phủ”. Groi Thủ tướng Vũ Đức Đam le\ lah rjăp kơt ne\ ta nar mâp ăp ngih pah kan báo chí di nkah g^t 89 năm nar Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2014) n’hanh nkah g^t 2 năm bôk nău kan “{on lan ôp-Kruanh n’gâng kan ơh nău”, yor Văn phòng Chính phủ [ư kêng lôch nar n’aơ 19/6 ta Hà Nội. Groi Thủ tướng Vũ Đức Đam uănh lah prêh nău kan bah ăp ngih pah kan thông tấn báo chí tâm nău yơr an chính phủ, rgop ueh jêng n’hanh [ư t^ng di nău ntru\nh, trong hăn bah Đảng, Ngih dak, ntru\t nsôr nkoch nău ueh tât mât njrăng đăp mpăn [ư tơm neh dak, nkre, lơh n’gang đah ăp nău mpơl n’hanh [ư tih tâm nău rêh jêng kon nu\ih.//.

 

Tâm rnôk geh geh tâm Biển Đông dôl duh jêr yor Trung Quốc leo nkơng lôk tơm pring tih dôih Hải Dương 981 tâm dak lêng n’hanh nkualư văng sa bah Việt Nam, Trung Quốc lo\ geh âk nau kan gay [ư duh jêr tay đah nau rđau tay nkơng lôk tơm pring kan tâm nkuăl Biển Đông. Nar 18/6, N’gâng kan Hải sự Trung Quốc ndơ\ nau tă bah Cục Hải sự n’gor Hải Nam ân gi\t, duk têk “ Đức gia” dôl têk nkơng lôk pring “Nam Hải mrô 9” tâm Biển Đông. Nkơng lôk pring “Nam Hải mrô 9” [ư ntrơn tâm 3 nar, ntơm nar 18-20/6. Đah nau ntrơn tay bah nkơng lôk tơm pring “Hải Nam mrô 9” nau lư bah Trung Quốc geh âk nau nchroh êng êng. N’ha báo nchih “Thời Báo Hoàn Cầu” nar 19/6 ndơ\ nau Kruanh Viện mi\n rvê Nam Hải bah Trung Quốc Ngô Sỹ Tồn mi\n lah, nkơng lôk pring aơ mra mô tât nkuăl gôl dak Hoàng Sa (ma Trung Quốc ntơ lah Tây Sa) yor a[aơ ta nkuăl Hàng Sa ê geh năl geh đo\ng dak pring lah mô. Tâm rnôk nê, n’ha báo : “Bưu điện Hoa  Nam mông ôi” bah Hồng Kông ri mi\n lah, kan leo nkơng lôk pring “Nam Hải mrô 9” lah nau kan mra [ư duh jêr tay ta Biển Đông. Hôm n’ha báo “Đại Công báo” bah Hồng Kông nar 19/6 nchrăp nkơng lôk tơm pring “Hải Nam mrô 9” dôl hăn jur m,peh ba dâng, mra [ư nau hăn joi tơm pring nkuăl gôl dak Hoàng Sa./.

 

Kêng măng nar 19/6, Ngih sam [u\t Đại học Đà Nẵng n’hanh Ngih sam [u\t Đại học Phạm Văn Đồng tâm rgop [ư r[u\n mbơh nkô| nău r[u\n nchră âk dak bah d^h “Hoàng Sa-Trường Sa: nău ngăn ơm kăl e”, [ư tâm 2 nar 20, 21/6 ta nkual [on têh Đà Nẵng. Tâm 2 nar r[u\n nchră, rlău 100 học giả, nu\ih m^n njêng, nu\ih way kan bôk nău kan tâm ăp ngih sam [u\t Đại học tâm dak n’hanh dak bah d^h rgum tâm nchră mpeh ăp nău: Nău [ư tơm bah gôl dak Hoàng Sa-Trường Sa ta dak lêng: tâm pit 2 gôl dak n’hanh ntru\t [ư tâm rnglăp đăp mpăn n’hanh rnă njrăng nkual châu Á-Thái Bình Dương; Nău tâm rgum nsum n’hanh thị thực [ư tơm bah Việt Nam đah Hoàng Sa n’hanh Trường Sa uănh bah luật pháp lam ntu\r neh; Mpo\ng u\ch, trong mkra tâm pit [ư tơm đah 2 gôl dak Hoàng Sa n’hanh Trường Sa n’hanh nău [ư bah Trung Quốc n’gân nkơng máy koar pring Hải Dương 981 tâm nkual wa\ng sa khlay êng n’hanh êp n’har neh dak lêng bah Việt Nam.//.

 

Nau vay [ư bah ăp rnoi mpôl Việt Nam r[o\ng tât gôl dak dak lêng n’hanh nau [ư tơm bah neh dak mra geh tâm 2 nar 28-29/6 ta [on Văn hoá-păl n’aih ăp rnoi mpôl Việt Nam (Đồng Mô-Sơn Tây, Hà Nội). Nê lah nau geh mbơh ta rơh r[u\n mbơh yor N’gâng kan văn hoá-thể thao n’hanh păl n’aih [ư kêng măng 19/6, ta Hà Nội. Bôk nau kan “Ăp rnăk vâl ăp rnoi mpôl Việt Nam đah nau [ư tơm gôl dak huêng khlay bah neh dak” geh nau râng bah 32 rnoi mpôl tă bah 8 n’gor, nkuăl [on têh, ntoh măt ân ăp nkuăl tâm lam dak. Bôk nau kan geh âk nau tâm n’ur njroh mprơ, nau vay ơm ueh gay [ư nâp nâl n’hnah n’hao nau tâm rnglăp ăp rnoi mpôl, ntoh nau ngơi nsum bah lam ăp rnoi mpôl Việt Nam đah nau [ư tơm huêng khlay bah neh dak./.

 

Dăn nkoch tay nău mhe êng [a [a\ đo\ng:

Kêng măng n’aơ, tập đoàn Viễn thông quân đội Viettel gu\ ta Dak lak [ư ký ton kan ndrel le\ rngôch đah N’gâng kan nt^m nti gưl n’gor, mpeh Công nghệ thông tin n’hanh viễn thông lvang 2014-2020. Nău kan ndrel le\ rngôch aơ mô knu\ng rgop rgâl sóng dăng trong kan mât uănh nt^m nti ma hôm n’hao mbơh nu nău đah ngih sam [u\t đah rnăk wâl, gay mât uănh, nt^m nti kon ho\k ueh lơn. Bôk nău kan mbra mbơh [ư phần mềm trực tuyến, kơl nai pah kan ueh lơn. Phần mềm hôm geh du đêt nkô| nău kơt “học bạ điện tử” “ndrôm sam [u\t uănh n’ôi kon ho\k điện tử”… dơi nglăp tât điện thoại bah mẹ bơ\ kon ho\k bah tin nhắn, do\ng ndơ aơ mbra kơl me\ bơ\ kon ho\k mât uănh oh kon nơm ueh lơn.//.

 

Rlau 20 nar nth luh, srê lhôt mbung plôk nchop tâm ndrôk rpu n’gor Kon Tum mô êng ê geh njrăng nâp ma hôm ntưp rêng âk. Ntơm ntu\k srê lhôt mbung pôk nchop ntoh tâm 57 mlân rpu ta [on  Kon Sơ Lam 1 n’hanh Kon Sơ Lam 2, Phường Trường Chinh, TP Kon Tum, tât nar 19/6, srê lo\ ntưp tât mmpôl ndrôk bah 4 [on: Kon K’tu 1, Kon K’tu 2, Kon Pắt n’hanh Kon Sút xã Đắc Blà, đah 35 mlâm ndrôk rpu geh ji. Nkô| nau ntưp geh năl lah yor ndrôk ân chiă ndrel ntu\k. Bah năp nâu ơ, ndrel đah nau [ư mpuh dak si nkhit kman, nkah [on lan kru\ng ndrôk pru ji gay ma săm./.

 

Ôi n’aơ, nkual têh Thuận An, n’gor Bình Dương [ư lễ wơt dơn nhãn hiệu nsum “Măng cụt Lái Thiêu” yor Cục sở trí tuệ Việt Nam kơp dơn. Ndrel đah lap dơi kơp dơn lah ngoay tâm 50 play sa kah bah Việt Nam yor Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam săch, nău măng cụt Lái Thiêu dơi Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam an sam [u\t kơp dơn ndơ nsum m^n lah tay ndơ kah hăn ndrel đah ntu\k Lái Thiêu ntoh lư. Bah a[aơ, play măng cụt Lái Thiêu mbra dơi gu\ tâm ntu\k tăch, hăn luh ntu\k tăch gluh bah dih bah ăp dak tâm nkual n’hanh lam ntu\r neh.//.

 

Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt tay nău mhe bah dih dak:

Nu\ih gu\ kan Việt Nam ta Chi-lê, wa Hà Thị Ngọc Hà, mhe mâp wa Hoan-pap-lô Letelierr Morel, Kruanh Uỷ ban tâm nchră đah dak ba dih Thượng viện Chi-lê gay mbơih nau kan Trung Quốc leo nkơng lôk tơm pring tih dôih Hải Dương 981 tâm nkuăl văng sa n’hnah dak lêng bah Việt Nam. Kruanh Uỷ ban tâm nchră đah dak ba dih Thượng viện Chi-lê ân gi\t, păng ho\ mâp n’hanh tâm nchră đah mpôl kan bah Việt Nam ta rơh r[u\n gưl prêh G77 ta Bolivia mhe nơh n’hnah uănh n’hêl nau kan aơ, ntoh nau rvê đah kan Trung Quốc leo nkơng lôk tơm pring Hải Dương 981 tâm nkuăl văng sa neh dak lêng bah Việt Nam. Pnăg mi\n lah, aơ lah nau kan chính trị du\t n’hâm khlay. Đah nau mi\n bah Thượng viện Chi-lê, wa ân gi\t mra tâm boh nsum đah Việt Nam./.

 

Nar n’aơ, Trung Quốc an g^t mbra trơn du đêt nu\ih pah kan dôl pah kan an ăp công ty Trung Quốc ta I rắc. Tâm du nău mbơh ta rơh r[u\n mbơh ăp khay bah Kruanh n’gâng kan tâm rnglăp nchră nău Trung Quốc, nu\ih ntoh ngơi Kruanh n’gâng kan nchră nău Trung Quốc Hoa Xuân Doanh mpơl klach rvê đo\ng mpeh nu nău tâm lơh hô ta I rắc tâm rnôk rmôt tahen Ngih dak I rắc n’hanh Cận Đông dôl hăn s^t thủ đô Bát-đa, nkre dăn đă kơl tay I rắc rdâng đah ăp nu\ih [ư ru\ng răn ta dak aơ. Wa Hoa Xuân Doanh an g^t đo\ng: ăp nu\ih kan đại sứ quán Trung Quốc ta I rắc le\ đă plơ\ s^t tay dak nơm. Công ty pring xăng Trung Quốc (PetroChina), ngoay tâm âk nu\ih ntuh kơl têh ngăn tâm nău kan pring xăng ta I rắc le\ rhoăt s^t du đêt nu\ih kan bah công ty aơ luh dak I rắc.//.

 

Liên hợp quốc ho\ kuăl jă ăp rmôt ta hen n’hnah Chính phủ Mali ndal ndâk ăp rơh tâm nchră đăp mpăn gay rlu nau kan ru\ng răng a[aơ. Nu\ih dâk bôk rmôt mât nau đăp mpăn bah Liên hợp quốc (ntơ lah Mi-nu-sma) Herve Ladsous ân git, Mi-nu-sma mra njoăl ndeh mpăr mô kâp nu\ih [i\t tât Mali gay đăp mpăn ân nu\ih pah kan n’hanh [on lan. Mali tu\p tâm nau ru\ng răng kơp ntơm rnôk Tổng thống Amaduou Toumani Toure geh rlât tu\p tâm rơh ru\ng răng ta hen tâm khay 3/2012./.

 

  Uỷ viên Tổng thống Apganistan Abdullah le\ đă Uỷ ban săch nu\ih rđau kan rlu kơp phiếu bah rwa\ch săch tal 2, đah nkô| nău le\ geh âk nău tih hô tâm nău nklăch phiếu. Wa Abdullah mbơh mô hôm djăt knơm tâm Uỷ ban săch nu\ih kan, đă Tổng thống Hamid Karzai, nu\ih an săch [a [a\ bah rơh săch tal 2, njêng uỷ ban manh kan t^ng nău ntru\nh bah Liên hợp quốc gay mkra nu nău aơ. Yơn lah, Uỷ ban săch nu\ih kan le\ jăng lơi nău ntôn bah wa Abdullah n’hanh m^n lah mbra kơp phiếu tay n’hanh mbơh jêh kơt le\ ntru\nh.//.

 

Nau huh hao văng sa New Dealand tâm 3 khay bôk năm mhe noeh geh 3,8% rnoh ngăch ngăn tâm 6 năm rlau aơ, ti\ng na kơp bah ntu\k kơp dak aơ. Tâm nê, ntu\k kan ndâk nkra geh hun hao 12% rgop âk ngăn lah Nkuăl [on têh Chritchurch, nkuăl geh khuch hô jêh n’gơ neh năm 2011. Tăch luh ndơ dak ba dih hao 3% knu\ng geh do\ng ndơ tâm dak lah mô hao aka. Nau mbơh aơ lo\ geh nâp lơn nau kan lah du dak cong nghiệp hun hao ngăch ngăn./.

 

A[aơ mpôl hên nkah tay ăp nău mhe khlay le\ ntuh bah lơ nê:

  - Nar aơ 20/6, Quốc hội r[u\n le\ rngôch ta ngih r[u\n, nthoi tay đah bôk nău kan ndâk njêng pháp luật. Ta ôi, ăp đại biểu Quốc hội yơr ty mbơh an Luật công chứng (nkra rgâl).

- Văn phòng chính phủ [ư mâp ăp ngih pah kan báo chí di nkah g^t 89 năm Nar Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2014).

- Tâm rnôk nu nău dak lêng dôl hao duh jêr yor Trung Quốc n’gân nkơng mô tâm di máy koar pring 981 tâm n’har neh dak lêng n’hanh nkual wa\ng sa êng bah Việt Nam, Trung Quốc geh nău lơh tay [ư nu nău duh jêr hao tay đah nău đă n’gân nkơng máy koar dak pring ju\r pah kan ta nkual dak lêng.

- Kruanh Uỷ ban tâm rnglăp nchră nău Thượng viện Chilê mpơl nău klach rvê hô mpeh nău Trung Quốc n’gân nkơng mô tâm di máy koar pring Hải Dương 981 tâm nkual wa\ng sa n’hanh tâm n’har neh dak lêng bah Việt Nam.

- Trung Quốc mbra trơn du đêt nu\ih pah kan dôl kan ta ăp công ty Trung Quốc ta I rắc.