Groi kruanh Quốc hội Tòng Thị Phóng mpoh nhang n’hanh tăm tơm si nkah ndray ta nkuâl Yên Châu n’hanh nkuâl Mai Sơn n’gor Sơn Lan.

            Ntơm pơk tâm nchră lam dak mpeh pah kan njrăng n’gang sa khâm năm 2014.

            Bôk nău kan tâm nđu\r njroh mprơ nkô| “Điện Biên Phủ- ntơm rơh mhe” [ư ta Hà Nội.

            Thủ tướng Trung Quốc hăn khâl 4 dak châu Phi.

            Kazakhstan mpơl nău nsing nơm mbra jêng dak lăp kan nsum bah ntu\k tăch rgâl lam ntu\r neh (WTO).

 

Di nkah 60 năm nau dơi ơm yau Điện Biên Phủ n’hanh 55 năm wa Hồ tât khâl Tây Bắc. Nar 3/5, wa Tòng Thị Phóng-Uỷ viên Bộ chính trị, Groi Kruanh Quốc hội ndrel rmôt hăn kan bah ntu\k kan Quốc hội ho\ tât mpoh kthup n’hanh tăm kao ta ăp ntu\k ơm yau tâm 2 nkuăl Yên Châu n’hanh Mai Sơn n’gor Sơn La. Ta nkuăl Yên Châu, n’gor Sơn La, Groi Kruanh Quốc hội Tòng Thị Phóng ho\ tât poh kthup, tăm tơm si nkah ta Ntu\k nkah gi\t tât Wa Hồ. Jêh nê, wa Groi Kruanh Quốc Hội Tòng Thị Phóng ndrel rmôt kan ntu\k kan Quốc hội n’hanh bah n’gor Sơn La tât mpoh kthup nkah tât nau kơl an bah ăp ta hen druh ndăm xung phong ho\ mô nghoach nting mham yor nau đăp mpăn, dah ro\ng bah rnoi mpôl, ta ntu\k nkah ơm ta hen khi\t mom ndăm xung phong nglah pe Cò Nòi. Wa groi kruanh Quốc hội Tòng Thị Phóng ndrel rmôt kan ho\ tăm tơm si mô ntu\k nkah ơm ăp ta hen kăl e./.

 

            Ôi 4-5, ta Hà Nội, Ban rđău đă Trung ương mpeh njrăng n’gang sa khâm ntơm pơk tâm nchră lam dak mpeh pah kan njrăng n’gang sa khâm năm 2014. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng [ư tơm rơh tâm nchră. Râng tâm nchră geh Uỷ viên Bộ Chính trị, Rnâng kan Ban Bí thư Lê Hồng Anh, Trưởng ban Nội Chính Trung ương Nguyễn Bá Thanh, ăp nu^h kan tâm Ban rđău đă Trung ương mpeh njrăng n’gang sa khâm, Bí thư ban cán sự Đảng, Đảng đoàn, Đảng uỷ mpeh Trung ương; Bí thư ăp Tỉnh uỷ, Thành uỷ mpeh Trung ương mât; Bí thư đảng uỷ đơn vị sự nghiệp Trung ương; Trưởng Ban Nội chính ăp Tỉnh uỷ, Thành uỷ mpeh Trung ương mât; ntơh măt kruanh rđău kan ăp Tập đoàn wa\ng sa Nghih dak; Tổng Công ty 91; du đêt Ngân hàng thương mại geh tơm prăk bah Nghih dak; kruanh ăp nhih pah kan, đơn vị geh nău dơi njrăng n’gang sa khâm; Chánh thanh tra ăp bộ, nhih pah kan tâm ban bộ; ntơh măt kruanh rđău kan geh tât nău kan. Ta rnôk tâm nchră dja, ăp đại biểu mbra rgum rblang, uănh năl nô nău, jêh geh pah kan njrăng n’gang sa khâm, dăn đă ăp trong nchrăp, trong nkra gay n’hao nău dơi tam njrăng n’gang sa khâm năm 2014 n’hanh let năp aơ tay./.

           

Di nkah 60 năm nar geh nau dơi đăp mpăn Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2014), 124 năm nar deh Krunah Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/52014) n’hanh r[o\ng tât nkah 70 năm nar ndâk rmôt ta hen [on lan Việt Nam (22/12/1944-22/12/2014), măng 4/5 ta Hà Nội geh nau [ư tâm n’ur njroh mprơ “Nau rnơm Việt Nam-N’hâm dăng Việt Nam , đah nkô| “Điện Biên Phủ-Nau nkah tât rơh mhe” geh ndâk [ư đah 4 nau tơm “Hăn ti\ng nau kuăl wa Hồ”, “n’hâm dăng nu\ih [on lan”, “Nsôih tâm lơh-geh nau dơi” “Nau mprơ nkah mro”. Nu\ih uănh ho\ geh rêh tay đah ăp rơh ơm kăl e janh dăng bah rơh tâm lơh rchăng Pháp đah nau rđau kan blau ngăn bah Trung Ương Đảng, wa Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, đah nau prêh ngăn lah nau dơi Điện Biên Phủ đah ăp nau mprơ hăn ndrel năm khay: Qua miền Tây Bắc, Trên đồi Him Lam, Hò kéo pháo, Đóng nhanh lúa tốt, Giải phóng điện Biên... Ngăn lah, gay ntoh nau nthoi tay nau vay ơm dăng dăng bah rơh mbơ\, nô kăl e, Chương 4 bah nau mprơ lah nau nchih nkoch tât nau mi\n, nau u\ch bah rơh druh nfăm a[aơ nsôih [ư ueh ti\ng nau min, nau blau ơm Việt Nam, ndâk luh ăp nau kan blau mhe, ăp Điện Biên Phủ mhe tâm nau ndâk njêng neh dak./.

 

 Nar 4-5, Hội Cựu chiến Binh nkual [on têh Cần Thơ kan nsum ndrel đah Thành đoàn Cần Thơ [ư rơh mâp măt, tâm nđu\r nkah ndray 60 năm lơh dơi Điện Biên Phủ (7-5-1954/ 7-5-2014). Rơh tâm mâp nkah ndray geh nău tât râng bah 200 tahen ơm rơh lơh prăng n’hanh mprơh Mỹ ndrel đah rlău 1000 đoàn viên druh ndăm nkual [on têh Cần Thơ. Đah nkô| “Lơh dơi Điện Biên Phủ- mpư rnê nău dăng janh rơh Hồ Chí Minh” ăp đại biểu ndrel đoàn viên druh ndăm nkah tay lơh dơi Điện Biên Phủ n’gloh nteh lư lam ntu\r neh kăl e nơh. Lôch nê, hu\r to\ nău way ơm ro\ng dak, nuih n’hâm tâm rnglăp n’hanh nuih n’hâm n’hao êng săk rnoi nu^h an rơh mom ndăm a[aơ./.

 

Ăp nar rlau aơ, ndrel đah âk nau kơl an bah Trung Ương, n’gor Dak Nông ho\ geh âk nau kan n’hêl n’hanh tâm di gay n’hao prêh nau dơi nti\m nti kon se tâm ăp nkuăl rnoi mpôl đê|. Ti\ng n’gâng kan nti\m nti, ri bol ma hôm mâp âk nau jêr jo\t, yơn rnơm nau uănh khlay nau [ư ăp nau kan, ndrel đah ăp nau kan n’hêl yor ri ho\ rgop nau n’hêl tâm nau kan n’hao nau săk geh nti\m nti kon se rnoi mpôl đê|. Rnoh kon se mô blau môn Tiếng việt ho\ n’huch âk tă bah ăp năm. Kơt lah bôk năm nti 2013-2014, rnoh kon se rnoi mpôl đê| mô lăng nau ngơi yoăn geh 17% ri tât lôch rơh nti Kỳ 1 jur hom 12%./.

 

            Uỷ ban Nhân dân n’gor Gia Lai mhe uănh an trong nchrăp prăk kaih an năm 2014 bah trong nchrăp njrăng- n’gang ji kop sâr- Prăk nkrem lam ntu\r neh n’gor Gia Lai. Le\ rngôch prăk [ư lah rlău 8,1 rmen prăk, an [ư ta 13 nkuâl way geh ji hô lah: Chư Pah, Chư Prong, Chư Pưh, Chư Sê, Đak Đoa, Đak Pơ, Đức Cơ, Ia Grai, Ia Pa, Kbang, Kông Chro, Krông Pa n’hanh Mang Yang. Nsing kalơ nău nê, Ban mât uănh trong nchrăp njrăng- n’gang ji kop sâr- Prăk nkrem lam ntu\r neh n’gor Gia Lai dơn [ư ăp nău kan bah trong nchrăp năm 2014 t^ng quy định, t^ng [ư geh nău dơi lor bôk năp lah n’hao nău dơi tât n’hanh do\ng ăp trong nchrăp njrăng- n’gang ji kop sâr geh nău tam, n’hao dăng groi nđôi n’hanh lơh bah ji kop sâr, n’hao nău dơi kan bah trong njrăng- n’gang ji kop sâr gưl nghih dak./.

 

Nchrăp rdâng đah yan mih phu\t sial năm aơ, N’gâng kan tuch tăm n’hanh hun hao [on lan n’gor Kon Tum dôl [ư âk nau kan mêt n’ôi ăp ntu\k n’gâr dak, trong dak hoch, nglau n’gâr nkre ndơ\ luh nau kan đah ăp ntu\k geh kơp dơn lah mô đăp mpăn. N’gor Kon Tum a[aơ geh rlau 520 ntu\k bât dak, tâm nê geh 70 nglau n’gar, bơi tât 450 ntu\k n’gâr dak ho\ khuch, tâm nê geh 7 ntu\k mra djơh hô, mô hôm dơi đăp mpăn rnôk bri mih dak lip tât, kơt lah nglau dak C5 ta xã Hơ Moong, nkuăl Sa Thầy, nglau dak Đak Prong, nkuăl Đắc Hà./.

 

T^ng Cục Ytế dự phòng, Bộ Ytế, nar 3/5, lam dak geh du hê nu^h kh^t geh tât luh mê gu\r. Nê lah du hê nu^h kon se ji dôl gu\ săm ta nhih dak si Nhi Trung ương. Ndr^, tât a[aơ le\ geh 133 nu^h kh^t geh tât luh mê gu\r. ăp nkual miền Nam, miền Trung n’hanh Tây Nguyên tât a[aơ mô ho\ saơ geh nu^h kh^t. T^ng săm[u\t mbơh bah Bộ Ytế, tât rnôk dja lam dak geh tay 52 nu^h ji luh mê gu\r, n’hao le\ rngôch rnoh nu^h ji luh mê gu\r ntơm bah bôk năm 2014 tât a[aơ bơi 4 rbăn nu^h./.

 

Nar 4/5, Thủ Tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường ntơm rơh khâl tât 4 dak Châu Phi, jo\ 7 nar, ntơm nar 4-11/5. Puăn dak Châu Phi ma wa Lý Khắc Cường tât khâl geh Ethiopia, Nigeria, Angola n’hanh Kenya. Êng nê, wa Lý Khắc Cường hôm khâl ntu\k kan rgum nsum Châu Phi gu\ kan ta Ethiopia, râng r[u\n gưl prêh tal 14 tâm nkuăl Châu Phi bah rơh tâm nchră văng sa lam ntur neh [ư ta Nigeria. Aơ lah rơh khâl dak ba dih bôk năm tâm năm aơ n’hanh lah rơh khâl Châu Phi bôk năp bah wa Lý Khắc Cường rnôk [ư Thủ tướng Trung Quốc./.

 

            Tổng thống Kazakhstan wa Nursultan Nazarbaev mpơl nău nsing nơm Kazakhstan mbra jêng dak lăp kan nsum bah ntu\k tăch rgâl lam ntu\r neh (WTO) tâm năm aơ. Lah ta rnôk tâm nchră ăp năm tâl 47 bah Hội đồng Thống đốc Ngân hàng Phát triển châu Á, dôl [ư ta thủ đô Astana bah Kazakhstan ntơm bah nar 02 tât nar aơ 5-5, wa Nazarbaev an g^t, [ư tâm nchră lăp ntu\k tăch rgâl lam ntu\r neh bah Kazakhstan le\ ntơm lăp nar n’gle\ du\t. Tổng thống Nazarbaev lah rjăp, nău jêng dak lăp kan nsum ntu\k tăch rgâl lam ntu\r neh mbra kơl ntru\t ntrôl hun hao bah Kazakhstan n’hanh pơk hvi tâm boh bah Kazakhstan đah âk dak êng [a [a\./.

 

Liên Minh Châu Âu nar 3/5 ho\ ntoh nau rnê nau kan ăp nu\ih [ư ru\ng răng ta mpeh ba dâng Ucraina u\ch đă m’ơk lơi ăp nu\ih [ư kan mêt n’ôi bah Ntu\k kan Đăp mpăn n’hanh Tâm boh Châu Âu (OSCE) geh nhu\p ntơm nar 25/4 mhe nơh. Nga đah nau kan lah dak kan nsum bah OSCE ho\ luh nau [ư rjaih nau kơl an ăp nu\ih pah kan bah OSCE geh nhu\p geh m’ơk luh. Ti\ng Liên minh Châu Âu, rmôt [ư kan mêt n’ôi ta hen geh ăp nu\ih [ư kan mêt n’ôi bah Đức, Công hoà Czêch, Đan Mạch, Ba Lan n’hanh Thuỵ Điển, geh ndâk tâm khay ba năp nê n’hanh geh đă tât mpeh ba dâng Ucrana gay uănh nau [ư ru\ng răng. Ba năp nê, du hê nu\ih kan mêt n’ôi tâm rmôt 13 nu\ih kan ho\ geh bu m’ơk yor n’hâm soan mô đăp mpăn./.

 

Tổng thống Syria Bashar al- Assad nar 3/5 ôp kuăl ăp nhih pah kan chính phủ dak dja, geh nău kan kơl an ăp nkual geh hăch rlâm tâm lơh tâm su, n’hao dăng tâm boh đah ăp ntu\k mât kan tâm ntu\k n’hanh dak bah dih gay ntrôl dăng ăp trong kơl. Lah ta du rơh họp bah Uỷ ban kơl nu^h chính phủ Syria, wa Bashar al- Assad an g^t, ăp bộ n’hanh ăp nhih pah kan geh tât nău kan kơl nu^h, an geh ndơ kơl ngăch, nkre ma pah kan đah ăp ntu\k mât bôk kan êng [a [a\ gay ma đăp mpăn geh ndơ kơl dơh ue\h./.

 

Nar 4/5, ăp rmôt kơl an ndal tât kơl an nuih [on lan tâm nkuăl mpeh ba lơ Apganixtan mhe rdâng đah du rơh rluh neh [ư rhiăng nu\ih khi\t n’hanh âk rbăn nu\ih roh ngih vâl. Nau khuch geh tâm rnôk ôi nar 2/5, rnôk du play yôk rluh neh bôr [on Hobo Barik n’gor Badakshan tâm nâm bo\k n’hanh neh lu\. Ơh nau ôp bah ntu\k nchih báo, Kruanh n’gor Shah Waliullah Adeeb ân git, nsing tâm ăp nau mbơh, geh nklăp 300 ngih geh bor tâm nâm neh n’hnah geh đê| ngăn 300 nu\ih geh năl lah ho\ khi\t. Rnoh aơ mra hao âk tay ma rhăing nuih. Ba năp nê, ăp nau mbơh bôk năm ân gi\t, rlau 2.500 nu\ih geh bôr tâm neh bo\k n’hanh đê| ngăn dơi saơ nu\ih rêh. A[aơ rmôt kan kơl an ho\ mô hôm joi yor mô dơi tât ăp [on geh bôr tâm nêh rhiăng met neh bo\k. Tât rnôk aơ, knu\ng saơ du\t đê| săk nu\ih khi\t geh saơ tâm nâm ntu\k rlâm bôr./.

 

                                      H’T\hi n’hanh Điểu Thân răk rblang.