Sưng ! dăn mbah kônh wa n’hanh băl mpôl dêh rmên. Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt nau ngơi bu nong ntuh ta nau ngơi mpôl rnoi đê| tă bah radiô nau ngơi VN. Tâm bôk nău ntuh kêng măng aơ, nar prăm 8/08/2014, lah nău mhe tâm dak n’hanh bah dih dak, jêh ne\ geh nău nchih lah ăp nău jêr jo\t bah nu\ih [on lan jêh nău mpling dak thuỷ điện Ia Krêl 2, xă Ia Dom, nkuăl Đức Cơ, n’gor Gia Lai. Kêng lôch lah nkô| trăch “Pháp luật đah nău rêh”, mpôl hên nkoch tay ăp nău ntru\nh mpeh rmal ăp nău tih tâm Luật Dak lêng Việt Nam.

  Nău mhe tâm dak n’hanh bah d^h dak geh âk nkô| nău khlay bah kơi aơ.

  - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng râng n’hanh ntoh ngơi nt^m rđau r[u\n nchră lam dak n’gâng kan R[o\ng trong nchrăp n’hanh ntuh kơl, ta nkual [on têh Đà Nẵng.

- Đại tướng Trần Đại Quang, Kruanh n’gâng kan Kông an Việt Nam wơt đại sứ Mỹ ta Việt Nam.

- N’gâng kan Văn hoá thể thao pâl n’aih gưl n’gor Dak Lak ntơm [ư Rgum r[u\n tâm rlong thể thao rnăk wâl lam dak năm 2014.

- Kruanh n’gâng kan nchră nău dak Pháp kuăl jă rgum du rơh r[u\n ndal bah Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

- Kruanh n’gâng kan nchră nău Mỹ khâl dak Apganistan.

A[aơ lah nău ntuh n’hêl na nê|.

Nar naơ 7/8, ta nkual [on têh Đà Nẵng. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ho\ tât râng n’hanh ntoh nau ngơi rđau kan rơh r[u\n lam dak Nau kan kế hoạch n’hanh đầu tư. Aơ lah rơh bôk năp tâm 8 năm rlau, N’gâng kan kế hoạch n’hanh đầu tư [ư r[u\n lam dak đah nau râng bah rđau kan âk N’gâng kan, ntu\k kan, rmôt kan chính trị rêh jêng bah Trung ương ndrel Kruanh UBND rlau 50 n’gor, nkuăl [on têh tâm lam dak n’hanh rđau kan ăp rmôt kan, n’gâng kan Ngih dak. Ntoh nau ta nar rđau rơh r[u\n, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lah rjăp ăp nau gay ma ndâk nau nchrăp hun hao văng sa rêh jêng 5 năm tât n’hanh nau dơi tâm trong r[o\ng hun hao văng sa rêh jêng 10 năm. Tă bah nau aơ, Thủ tướng đă ăp ntu\k kan, n’gor ndak ndâk nau nchrăp hun hao văng sa rêh jêng 5 năm rvang năm 2016-2020, nkre nsôih [ư ân jêh prêh ngăn ăp nkô| nau, nau dơi mpeh văng sa rêh jêng ma Đại hội Đảng bộ ăp n’gor nchrăp luh tâm năm 2014 n’hanh 2014. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lah rjăp:

‘ Bah nau kan aơ mra rklaih dơi nau ntuh kơl ntoch jong, tă bah jo\ ma aơ ăp tơ\ phung he ko\ nkah tât nau ntuh kơl ntoch jong yơn mô dơi geh rklaih. Jêh ri rklaih dơi nau kan mô geh nau nchrăp kan gleh năm ri ăp năm gay dăn, ko\ kơt lah du nau kan nê yơn lôch năm ri koh lơi, ntrơn tât năm mhe ri gay dăn tay tơm prăk mhe, ntop tay ân nau kan nê, [ư geh âk nau tât mô tâm di, roh aka năm, ê nkah tât lo\ ntoh luh nau aơ, nau êng..hôm âk nau geh săk rnglay êng tâm nau ntuh kơl gleh năm..Nau kan ri phung he săch nau ueh ngăn, hôm nau kan ê geh nau dơi ngăn ri he gay rlaih lơi”./.

Kêng măng n’aơ 7/8, ta Hà Nội, Đại tướng Trần Đại Quang, Kruanh n’gâng kan Kông an Việt Nam le\ wơt wa Đavid Shear-Đại sứ Mỹ ta Việt Nam tât mâp nt^nh s^t lôch năm pah kan ta Việt Nam. Ta nar wơt, Kruanh n’gâng kan Trần Đại Quang uănh lah prêh tâm nău [ư Đại sứ, wa Đavid Shear le\ rgop khlay tâm nău ntru\t kan ndrel đah N’gâng kan Kông an Việt Nam đah ăp ngih pah kan dơi kan bah Mỹ geh njoăt hun hao mhe; âk nkô| nău kan ndrel le\ hăn tâm nău ngăn, đăp mpăn, jo\ jông, ueh jêng. Kruanh n’gâng kan mpo\ng u\ch, jêh rnôk s^t dak nơm, tâm nău pah kan mhe, wa Đavid Shear mbra tâm rgop âk tay an hun hao tâm boh đah 2 dak, kơt kan ndrel ueh đah N’gâng kan Kông an Việt Nam đah ăp ngih pah kan dơi kan bah Mỹ./.

Jêh 2 khay rgo\ jă (ntơm nar 19/5 tât 18/7/2014) nau kan “Nsum ty yor gôl dak [on tơm” ho\ rgo\ jă geh rlau 20 rmen prăk. Aơ lah nau geh ndơ\ luh ta rơh r[u\n rgo\ jă “Nsum ty yor gôl dak [on tơm” geh [ư ta kêng măng naơ 7/8 ta Hà Nội. Nau kan yor Bộ thông tin n’hanh truyền thông, Trung ương Hội chữ thập đỏ Việt Nam, Đài truyền hình kỹ thuật số VTC, Cổng thông tin Nhân đạo neh dak 1400, Đại truyền hình Việt Nam, Báo Tuổi trẻ nkuăl [on têh Hồ Chí Minh, Website Việt Nam Go.vn rgop [ư. Nau kan “Nsum ty yor gôl dak [on tơm” gay bonh đă [on lan lam dak kơl aâugy nchrăp ndơ do\ng ân nu\ih mât uănh dak lêng, cảnh sát [ư kan tâm dak lêng n’hnah kơl an nu\ih [on lan mât dak lêng, hun hao văng sa, râng nau mât nau [ư tơm gôl dak, dak lêng tâm ăp nkuăl gôl dak Hoàng Sa n’hanh Trường Sa./.

Nar n’aơ, Mpôl đại biểu Quốc hội n’gor Dak Nông yor wa Tôn Thị Ngọc Hạnh, Groi Kruanh mpôl đại biểu quốc hội n’gor Dak Nông leo trong, ndrel kruanh du đêt n’gâng kan gưl n’gor geh tât nău kan [ư uănh n’ôi trong kan [ư t^ng nău kơl nu\ih geh soan đah cách mạng ta ăp nkuăl Krông Nô n’hanh Chư Ju\t, n’gor Dak Nông. Ntoh ngơi ta ăp ntu\k tât uănh n’ôi, wa Tôn Thị Ngọc Hạnh le\ ton mbra rgum le\, m^n rvê, dăn đă ăp trong gay mbơh an Quốc hội, n’gor uănh m^n mkra. Mpeh đah ăp ntu\k ân n’hao uănh n’ôi nău [ư t^ng kơl an đah nu\ih geh soan đah cách mạng, rgop mât uănh n’hâm soan tong ăp, ueh lăng an rơh me, bơ\ le\ geh n’hâm soan đah bri dak.//.

Dăn nkoch tay nău mhe êng [a [a\ đo\ng:

Di nkah 69 năm Cách mạng khay 8 n’hanh Quốc khánh 2/9, măng naơ 7/8, ta n’gor Dak Lak, Sở văn Hoá thể thao-păl n’aih Dak Lak rgop đah N’gâng kan Thể dục thể thao ntơm [ư nau tâm rlong Thể thao rnak vâl lam dak năm 2014. Rơh tâm rlong yor N’gâng kan thể dục thể thao ntơm ndâk n’hanh geh [ư ăp năm, geh 2 môn lah bóng bàn n’hanh cầu lông. Rơh tâm rlong năm aơ rgum geh 350 nu\ih bah 26 n’gor nkualư [on têh râng. Ăp nu\ih tâm rlong mra ti\ng 5 rmôt năm, geh ăp nau tâm rlong bar hê ur sai, bar hê bơ\ kon, bar hê me kon. Mô êng nau tâm rlong, aơ hôm lah rơh gay ăp rnăk vâl tă bah aka n’gor lam dak ndrel tâm n’ur, păl n’hai, [ư rjăp nau tâm boh tâm rnglăp./.

Đah trong an manh nchăm tă bah ăp rmôt kan chính trị kon nu\ih bah 10 bôk nău kan an manh kơl an, tâm năm bah năp, Ngân hàng chính sách xã hội nkual [on têh Bảo Lộc le\ pă an ăp rnăk ach o, rnăk êp ach o n’hanh ăp nu\ih dơi kơl ta lam nkuăl manh prăk đah nkah rnon rlău 220 rmen prăk. Tâm ne\, nkah rnon an manh rnăk êp ach o lah 36 rmen prăk đah 2.163 rnăk hôm e nkah rnon; dơi geh dơn nău kơl an manh an đah rnoh an manh âk ngăn 50 rkeh prăk, năm do\ng prăk jo\ tâm 5 năm n’hanh prăk kon 0,78%/khay. Tơm prăk manh aơ le\ kơl ăp rnăk ach o, rnăk êp ach o ta lam nkual ndâk nkra jêr jo\t, đăp mpăn ntuh kơl hun hao pah kan jan sa, ntơm đăp mpăn nău rêh, rklaih ach o, nâp nâl n’hanh mô hôm plơ\ tay ach o./.

Gay nchrăp rchăng nau ji troh trong mham yor kman Ebola, N’gâng kan dak si rđau Sở Y tế, Ntu\k kan y tế dự phòng, ăp ngih dak si nchrăp ndoh ndơ, dak si hoá chât, máy móc, ndơ do\ng kan, nchrăp ndơ kơl, nkuăl nkah n’hanh nu\ih pah kan rdâng đah srê. Nkre n’hao nau rgop đah ăp ntu\k kan n’gâng kan ăp mpông trong dak ba dih gay uănh, mêt n’ôi nu\ih, mpa bri, ndeh rdeng ndơ n’hanh ndoh ndơ lăp dak nơm, lăp bah ăp mpông n’har. Rnôk saơ nu\ih geh ntôn ntưp nau ji mra [ư khám, nkah n’hnah [ư năn ăp nau rchăng gay ma boh oi nau ntưp rêng. Ntu\k kan dak si n’hao nau nkoch trêng tâm ăp nau ntoh rup ntoh ngơi mpeh nau rchăng n’gang nau ji rtoh trong mham yor kman Ebola ti\ng nau geh bah srê, mbơh [a [ơ nau geh bah srê mô ân nu\ih [l klach rvê ir./.

A[aơ lam n’gor Điện Biên geh bơi 130 n’gâng ntung yung, tâm ne\ geh 25 ntung le\ ju\r djơh; bơi 40 mlâm ntung ta rnoh klăch tăch proăt n’hanh du\t klach ngăn. Nu nău ju\r djơh bah ăp ntung yung [on lan do\ng aơ ăp gưl n’gâng kan [on lan g^t da dê yơn mô ho\ dơi nkra. Du năm prăk nkrem nkra trong hăn bah n’gor Điện Biên knu\ng so\k geh nklăp 20 rmen prăk. Nău rgo\ jă nu\ih [on lan n’hanh ngih dak ndrel [ư lơ jêr yor nău rêh bah nu\ih [on lan hôm e jêr jo\t ngăn, gu\ rêh mô rgum du ntu\k.//.

Jă kônh wa n’hanh băl mpôl djăt tay nău mhe bah dih dak:

N’gâng kan Pháp Laurenf Fabius nar naơ 7/8 ho\ kuăl jă rgum du rơh r[u\n ndal bah Hội đồng bảo an Liên hợp quốc jêh ăp nu\ih Ixlam in nkuăl bah nu\ih chroh Cơ đốc giáo têh ngăn Irắc, [ư âk rmưn nu\ih nchuăt du. Tâm du nau mbơh, wa Fabius lah: Saơ nau ndal bah nau kan-ăp nu\ih rmanh bôk năp lah nu\ih [on lan n’hanh ăp nu\ih ti|ng chroh đê| nu\ih-Pháp dôl đă [ư du rơh r[u\n ndal bah Hội đồng bảo an Liên hợp quốc gay geh rgum lam ntur neh nsum ty rdâng đah nau nkri tâm lơh ta Irắc, ko\ kơt lah kơl an n’hanh mât nu\ih [on lan rnôk mâp nau khuch”./.

Kruanh n’gâng kan Mỹ Yohn Kerry nar n’aơ tât khâl ndal Apganistan gay n’hao mpet đah ăp nău nu\ih dơi an săch Tổng thống gay mkra ăp nău tâm p^t jêh rơh săch rnôk khay 6 mhe rlău. Aơ lah rơh hăn khâl Apganistan rơh tal 2 bah wa Yohn Kerry tâm 1 khay plơ\ ma aơ yơn yor nkô| nău rnă njrăng jêng hăn khâl mô dơi mbơh lor./.

Chính phủ Ucraine nar naơ 7/8 mbơh mô ân nau rlu pănh đah rmôt no\ng êng ta mpeh ba dâng êp nkuăl geh ndeh mpăr mrô MH17 bah Malaysia tu\p nar 17/7 mhe nơh. Nau mbơh bah Chính phủ Ucraine lah rjăp “Nau rlu pănh yor Tổng thống Petro Poroshenko ndơ\ luh ti\ng nau đă bah ăp nu\ih kan lam ntur neh mra mô geh nau tam ân tât rơh 2 bah rơh uănh n’ôi ntơm [ư./.

Trang web bah N’gâng kan Dân chính Trung Quốc nar n’aơ an g^t, kơp bah khay 6 tât a[aơ, le\ geh 350 quận, nkuăl, nkual [on têh bah 13 n’gor, nkual [on têh, nkual mât uănh êng ta lam dak le\ geh duh phang hô ngăn, [ư 48.500.000 nu\ih khuch, rlău 600.000 ha neh tơm tăm lo\ mir le\ khuch khat, [ư roh hoach prăk kaih 21 rmen nhân dân tệ. Nkô| nău [ư duh phang treh hvi dơi an lah du đêt nkual ta Trung Quốc na nao geh duh hô n’hanh mih đêt. N’gâng kan Trung ương Trung Quốc mbra pă tay prăk rchăng n’gang duh phang n’hanh prăk kơl ndâk nkra trôk nar tâm pah kan jan sa lo\ mir, ndâk nkra tay tuch tăm lo\ mir ta nkual duh phang hô.//.

N’gâng kan hun hao rêh jêng n’hnah đăp mpăn kon nu\ih Thái Lan nar 7/8 ton mra [ư rjăp nau ntru\nh bah pháp luật gay mât kon se mhe deh jêh geh nau ru\ng răng mpeh nau deh ân kon tâm rơh dăch aơ [ư geh nau lư lam ntur neh. Ăp n’gâng kan Thái Lan dôl nchrăp du nau nchrăp luật mhe gay [ư rjăp ăp nau ntru\nh mhe nau bu\n ân kon ma bu jêh geh nau bar hê ur sai nu\ih Australia ntôn nchlơi kon geh nau ji Đao n’hanh ji play nuih tă ndul me geh khân păng đă bu\n an lah bu ur Thái Lan. Quốc hội bah Thaí Lan nchrăp mra ơm nchrăp luh nau nchrăp luật tâm nau aơ./.

Ngih pah kan dak si nkual [on têh Madrit, Tây Ban Nha nar n’aơ an g^t, nu\ih ji bôk năp ntưp kaman Ebola ta dak aơ a[aơ dôl tâm nu nău đăp mpăn. Ta năp ne\ ndrel nar, wa Miguel Pajares, giáo sĩ 75 năm deh geh ntưp kaman Ebola rnôk pah kan ta Liberia, le\ dơi ndơ\ s^t dak nơm gay săm. Aơ lah nu\ih ntưp ji Ebola bôk năp dơi ndơ\ s^t châu Âu. Ndrel mpeh đah pơng tâm rơh mpăr geh du hê bu ur kan ndrel. Bôl ăp jêh uănh năl mham bah năp ne\ dơi [ư ta Libiria an saơ pơng aơ mô ntưp kaman Ebola, yơn lah pơng mbra dơi ăp nai dak si Tây Ban Nha an uănh năl mham tay. Wa Miguel Pajares n’hanh bu ur kan ndrel a[aơ dơi nkhah êng da dê./.

A[aơ mpôl hên nkah tay ăp nău mhe khlay le\ ntuh bah lơ nê:

  - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng râng n’hanh ntoh ngơi nt^m rđau r[u\n nchră lam dak n’gâng kan R[o\ng trong nchrăp n’hanh ntuh kơl, ta nkual [on têh Đà Nẵng. Aơ lah rơh bôk năp tâm 8 năm bah năp, N’gâng kan r[o\ng nchrăp n’hanh ntuh kơl [ư r[u\n nchră gưl lam dak.

- Đại tướng Trần Đại Quang, Kruanh n’gâng kan Kông an Việt Nam wơt wa David Shear-Đại sứ Mỹ ta Việt Nam di lôch năm pah kan ta Việt Nam.

- N’gâng kan Văn hoá thể thao pâl n’aih gưl n’gor Dak Lak ntơm [ư Rgum r[u\n tâm rlong thể thao rnăk wâl lam dak năm 2014.

- Kruanh n’gâng kan nchră nău dak Pháp kuăl jă rgum du rơh r[u\n ndal bah Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, jêh rnôk ăp mpôl tahen Islam p^t in nkual têh bah nu\ih chroh Cơ đốc giáo têh ngăn dak I rắc.

- Kruanh n’gâng kan Mỹ Yohn Kerry nar n’aơ tât khâl ndal Apganistan gay n’hao mpet đah ăp nău nu\ih dơi an săch Tổng thống gay mkra ăp nău tâm p^t jêh rơh săch rnôk khay 6 mhe rlău.