Kruanh dak Trương Tấn Sang vơt wa Michael Forman, Ntoh măt tăch rgâl Mỹ dôl khâl n’hanh pah kan ta Việt Nam.

Lo\ rơh r[u\n tal 8, Quốc hội gưl 13, kêng măng naơ, Quốc hội tâm nchră mpeh du đê\ nkô| nau hôm êng êng bah nau nchrăp Luật [ư kan Quốc hội (rgâl nkra).

N’gâng kan tuch tăm n’hanh hun hao [on lan [ư tâm nchră “Mbơh ăp nau blau mhe tâm kan tuch tăm n’hanh ndâk njêng [on lan mhe mpeh nkuăl ba dâng”.

Iran n’hanh rmôt P5+1 nthoi tâm nchră gưl kan chuyên viên mpeh nau kan ndrak nsiu [ư tâm rlăch bah Iran.

Nhật Bản đă rmôt kan tât dak Triều Tiên gay uănh nau kan nu\ih [on lan dak aơ geh nhu\p kân ba năp nê.

 

Kêng măng 22/10, ta nhih pah kan kruanh dak, Kruanh dak Trương Tấn Sang le\ wơt Đại sứ Michael Froman, nu^h ntơh măt an nău kan tăch rgâl Hoa Kỳ, dôl khâl n’hanh pah kan ta Việt Nam, lơn lah nkô| nău dak lêng ta ăp ntu\k rgum nchră tâm nkual n’hanh dak bah dih; rgop mât đăp mpăn bah nkual. Kruanh dak mpo\ng u\ch Hoa Kỳ uănh khlay lơn tât ASEAN đah nău kan lah dak tâm boh têh bah Hoa Kỳ ta nkual. Dăn đă Hoa Kỳ ơm uănh an ntlơi nău ntru\nh mô an tăch ndrak nsiu kh^t rmanh đah Việt Nam. Wa Michael Froman rhơn saơ kơp ntơm bah rnôk tâm ton dah ro\ng tăch rgâl bar ding đah bar dak dơi ký ton, wa\ng sa rêh jêng kon nu^h Việt Nam hun hao nar lơn ma dăng. Đại sứ -ntơh măt tăch rgâl Hoa Kỳ lah rjăp, đah tâm nchră TPP, bar ding dôl tâm rnôk n’gâng tơm khlay./.

 

Kêng măng naơ 22/10, lơ\ rơh r[u\n tal 6, Quốc hội gưl 13, ăp nu\ih tâm nchră ta ngih r[u\n, rgum tâm nchră mpeh du dê| nkô| nau hôm êng êng bah Luật [ư kan Quốc hội (rgâl nkra). Wa Đỗ Văn Đương, rmôt kan bah nkuăl [on têh Hồ Chí Minh rgop nau mpeh nau dơi bah nu\ih kan Quốc hội, ntoh tă bah nau kan bah nu\ih kan Quốc hội ti\ng Hiến pháp ntru\nh lah nu\ih ntoh măt ân nau mi\n n’hanh nau u\ch bah [on lan. Yor ri, păng đă ntop tay tâm nau nchrăp geh nau dơi gay “pah kan du ntrong ân nau geh jêng bah neh dak, rnoi mpôl n’hanh nau geh jêng bah [on lan”. Ti\ng wa Đỗ Văn Đương, ăp nau dơi aơ gay đăp mpăn rnôk ntoh nau ngơi, ntơm leo kan gay geh nau tâm di bah neh dak, bah rnoi mpôl, [on lan gay [ư. Mpeh nau blau kan ti\ng nau geh ntru\nh tâm nau nchrăp, ri wa mi\n lah hôm geh nau nsum nsum. Ăp nu\ih kan Quốc hội gay geh nau mi\n êng bah nim, janh mi\n n’hanh janh kan, gay geh nau blau kan ntoh măt ân [on lan, janh ngơi, janh [ư, janh ndơn nau kan bah năp [on lan mpeh nau ngơi, nau kan bah nơm./.

 

Nar 22/10, ta nkual [on têh Hồ Chí Minh, Bộ Nông nghiệp n’hanh Phát triển Nông thôn [ư rơh tâm nchră “Mbơh ăp rgâl mhe kỹ thuật do\ng an đề án plơ\ rgâl tay n’gâng kan tuch tăm mât rong n’hanh bôk nău kan rdâk njêng [on lan mhe nkual mpeh bah dâng”. Săm[u\t dăn đă ta rnôk tâm nchră mbơh kloh, do\ng rgâl mhe khoa học kỹ thuật le\ rgop n’hao săk geh ndơ tuch tăm. Tât a[aơ, 90% rnoh hvi neh tăm ba, rlău 40%- 60% hvi neh tăm tao, tơm sa play…dơi do\ng ntil mhe. Âk nău rgop ta rnôk tâm nchră an lah: nău do\ng ăp trong rgâl mhe khoa học kỹ thuật, pơk hvi trong leo kan tuch tăm mhe kơt [ư dâng lo\ têh hvi, tâm rgop kan nsum, mbra ntru\t ntrôl ngăch rnôk rgâl mhe nău kan tuch tăm mât rong./.

 

Tâm 2 nar 21-22/10, Rmôt kan druh ndăm n’gor Lai Châu [ư r[u\n tal 3, năm kan 2014-2019. A[aơ, n’gor Lai Châu geh rlau 130.000 druh ndăm ntơm 16-30 năm, geh 1/3 rnoh nu\ih lam n’gor. Ntơm năm 2009 tât a[aơ rmôt kan druh ndăm n’gor Lai Châu ho\ rgum ăp nu\ih druh nfăm [ư 177 nau kan bah druh nfăm, pă 1000 nklâm ndơ ân rnăk dơi kơl, druh ndăm rven, kon se nti blau, rgop nsum ndâk 48 ngih kơl an, ngih gu\ ân kon se nti n’hanh druh ndăm tâm nkuăl jru, ngai, nglăp 10.000 nu\ih lăp kan, khám săm ji n’hanh pă dak si mô roh prăk ân rlau 3000 nu\ih [on lan./.

 

Tâm nklăp 3h20 kêng măng nar 21/10/2014, du rơh mih têh nkre đah sial rvoănh brông jo\ nklăp 10 mn^t le\ geh ta xã Mađaguôi, nkuâl Đạ Huoai, n’gor Lâm Đồng lơh khuch khat nhih jay bah nu^h [on lan ta thôn 4. T^ng nchih rgum bôk năp bah UBND xã Mađaguôi, sial rvoănh brông lơh plôk chor le\ rngôch 2 mblâm jay bah rnăk nô Lữ Hồng Trung n’hanh nô Vương Văn Nhàn, thôn 4, xã Mađaguôi. Du\t lap lah, sial rvoănh brông mô lơh khuch mpeh nu^h, nchroh le\ rngôch khuch khat nklăp 50 rkeh prăk. Lôch rnôk geh nău tât, Ban rđău đă njrăng n’gang phu\t sial lơh nkuâl Đạ Huoai le\ ju\r tât ntu\k uănh năl khuch khat n’hanh rđău đă UBND  kơl ăp rnăk [on lan geh plôk chor le\ rngôch 3 rkeh prăk gay ma nkra bah; nkre ma rgum tơm nu^h ta ntu\k ngăch tât ntu\k khuch kơl [on lan kuaih kloh ue\h n’hanh ntưm tay jay, đăp mpăn nău gu\ rêh./.

 

Ntơm nar 10/10-10/11/2014, Rmôt Luật sư n’gor Quảng Trị [ư khay kơl an pháp lý mô roh prăk ân [on lan tâm n’gor. Êng 3 ntu\k kơl ơh nau ôp ta nkuăl têh Quảng Trị n’hanh nkuăl [ôn têh Đông Hà, Rmôt Luật sư n’gor pă jêng 2 rmôt hăn kơl an pháp lý mô roh prăk ân kônh wa 4 xã nkuăl jru, ngai bah nkuăl Cam Lộ n’hanh Triệu Phong. Tâm ăp nkuăl, ăp luật sư ho\ ơh nau mpeh pháp luật , kơl an pháp lý ân nu\ih [on lan tâm nkô| nau bah Luật neh ntu, nau kơl an đah nu\ih geh n’hâm, trok tâm, rklaih ntrơn ntu\k gu\, ăp nau kan geh tât rklaih bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, nau kơl an nu\ih ach o, bơi ach o./.

 

N’gor Sơn La nchơm ma geh bơi 90, tâm le\ rngôch rnoh 204 xã, phường geh to\ng 2 cán bộ tư pháp- hộ tịch, âk 43%. Ăp xã hôm [a [a\ nha nkre [ư bar nău kan đo\ng jêng cán bộ tư pháp lơn âk nkra nău kan ta nhih pah kan xã, mô geh mông nar hăn tât tâm dâng gay nkoch trêng mbơh g^t pháp luật an [on lan. Gay n’hao nău săk blău kan bah rlău 600 cán bộ tư pháp- hộ tịch lam n’gor a[aơ, Sở Tư pháp n’gor Sơn La dôl ntrôl dăng pah kan tâm pleh nu^h kan, rgâl ntu\k gu\ pah kan gay cán bộ g^t dơi ăp ntu\k gu\ kan. Lơn lah uănh khlay pah kan quy hoạch, nt^m nti đah ăp cán bộ mom, cán bộ bu ur./.

 

Nar naơ 22/10, rmôt kan Cảnh sát joi n’ôi Công an nkuăl têh Gia Nghĩa, n’gor Dak Nông [ư nau nhu\p ndal đah Hòang Hải, deh năm 1965, gu\ ta nkuăl Đức Trọng, n’gor Lâm Đồng mpeh nau ro\ng ma [ư rmanh nu\ih êng. Hoàng Hải lah Gáim đốc du công ty vệ sỹ ta nkual Đức Trọng. Nau kan ntơm geh rnôk 11 mông 30 mnit nar 21/10, rnôk Hải tăng ur păng lah Đỗ Thị Thuý kuăl điện mbơh lah si ơm păng lah Bùi Quốc Xuân (deh năm 1972, gu\ ta Phường Nghĩa Đức, nkual têh Gia Nghĩa, n’gor Dak Nông) lơh, ri Hải kuăl tay Đỗ Văn Năng (nô ur păng) hăn lơh mplơ\. Tât ta ntu\k, Hải so\k phao colt gay nkri, yơn lah Xuân djôt payh rseh tây ty nô Năng n’hanh m’o\ng srêh n’ăp Hải. Jêh nê, Hoàng Hải ho\ so\k phao pănh 3 tong tâm mặt, [ư Bùi Quốc Xuân chôt nkre ta ntu\k. A[aơ n’gâng kan công an dôl joi uănh nau ith gay mhal ăp nu\ih aơ./.

 

Nar ntri 22-10. ta thủ đô Viên, Áo, Iran n’hanh rmôt P5+1 (Lah 5 dak rnâng kan Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc n’hanh Đức) le\ nthoi tay tâm nchră gưl chuyên viên mpeh bôk nău kan hạt nhân [ư jêng tâm rlăch bah Iran. Tâm 2 nar họp, ăp ding mpo\ng u\ch [ư bah ir tâm [ah nău m^n gay ma geh du nău tâm ban u\ch lam le\ rngôch ta năp nar ton n’gle\ du\t 24/11. Ăp tơm nău dăch dêh đah mpôl tâm nchră Iran an g^t, nău ko\ kol tơm tâm nău nkra ăp rơh tâm rlăch mpeh bôk nău kan hạt nhân bah Iran nha lah nău ntlơi le\ rngôch ăp nău ntru\nh đah Iran đo\ng, mô di lah rnoh âk ăp máy ly tâm mô lah gưl dêh [ư urani bah Iran. Mpeh Iran u\ch le\ rngôch ăp nău ntru\nh rmal ân dơi ntlơi, tâm rnôk Mỹ an lah, du\t n’hâm đê| ân mât tay ăp nău ntru\nh rmal bah Liên hợp quốc đo\ng./.

 

Nar 22/10, Chính phủ Nhật Bản mbơh mra đă du rmôt hăn kan tât Triều Tiên tâm pơh dăch du\t bah khay 10 aơ, gay tâm uănh n’ôi tay nau kan nu\ih [on lan dak Triều Tiên geh nhu\p kân tâm ăp năm 70 n’hanh 80 bah rach năm ba năp nê. Rmôt kan bah Nhật Bản geh 10 n’gâng kan, tâm nê nu\ih dâk bôk lah Vụ trưởng mpeh ăp nau kan Châu Á n’hanh Châu Đại Dương tâm N’gâng kan nchră nau Nhật Bản Ihara Junichi. Rmôt kan nchrăp geh 4 nar pah kan ta Triều Tiên, tâm nchră mpeh n’gâng kan tâm dak nê n’hanh đă ơm mbơh nau geh tâm nau uănh n’ôi săk nơm bah ăp nu\ih [on lan Nhật Bản ko\ kơt lah băl mpôl dôl rêh ta Triều Tiên./.

 

Tổng thư kí Liên hợp quốc Ban Ki Mun mbơh njrăng lor, nău do\ng ăp tahen lơh tay mpôl Nghih dak Hồi giáo ta Syria mbra [ư ăp mpôl tahen nu^h Sănni jêng rôih dăng n’hanh djơh janh lơn đo\ng. lah ta năp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, wa Ban Ki Mun lah rjăp, nău u\ch bah Liên hợp quốc nha lah t^ng trong nkra chính trị ta Syria đo\ng, yor dơn geh trong nkra chính trị mơ dơi nkra tât tu tơm bah mpôl t^ng nău no\ng êng nơm ta Syria./.

 

Rnoh nu\ih khi\t yor Êbola ta mpeh ba dâng Xiêra Leon dôl hao ngăch đah 20 nu\ih khi\t tâm du nar. Ti\ng ăp nu\ih n’gâng kan ri nau mât đăp mpăn mô nâp [ư nau lơh rchăng Êbola ta Xiêra Leon mâp âk nau jêr. Oưh nau ôp bah nu\ih nchih báo, nu\ih dâk bôk Rmôt kan rdâng đah Êbola ta nkuăl [on têh Waterloo, wa David Bangura ân gi\t: Nau kan ta Wateloo mâp nau jêr yor ta aơ dôl geh âk nkuăl ân nkhah. A[aơ geh nklăp 200-300 ngih geh đă nkhah yơn tât a[aơ ê geh rmôt mât đăp măpn mô lah cảnh sát tât gay ma uănh ăp nu\ih luh-lăp nkuăl geh srê./.

 

Nar 22/10, tâm lơh hôm geh tay đah ăp tahen Ấn Độ n’hanh Pakixtan ta njok n’har bri dak bah dih ta nkual tâm pit Kashmir đo\ng. Pakixtan le\ do\ng phao bleo jê| n’hanh ndơ ndơm lêh pănh êng tâm ăp ntu\k bah mpôl mât njrăng n’har bri Ấn Độ ta nkual Jammu n’hanh Samba. Mpeh Ấn Độ le\ ngăch plơng pănh tay đo\ng. Ntơm bah bôk khay dja, tâm lơh le\ geh mbro đah Ấn Độ n’hanh Pakixtan ta nkual n’har bri tâm pit Kashmir. Rnoh nu^h kh^t rmanh le\ 2 ding lah 21 nu^h. geh nklăp 28 rbăn nu^h [on lan gu\ rêh ta dăch kêng nkual n’har bri le\ ntlơi nhih jay nchuăt du der./.

 

                          H’Thi - điểu Thân răk rblang