N’gâng kan Chính trị [ư r[u\n nchră rgop nău tâm ăp nău nchrăp Văn kiện Đại hội 12 bah Đảng ta Hà Nội.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng râng r[u\n nchră ăp nu\ih kan tăch rgâl Đức ta nkual Châu Á-Thái Bình Dương rơh tal 14 [ư ta nkual [on têh Hồ Chí Minh.

Hội đồng nhân dân n’gor Dak Nông uănh nu nău [ư t^ng ăp rnoh wa\ng sa rêh jêng kon nu\ih, rnă njrăng bri dak năm 2014 ta lam nkuăl Chư Ju\t.

Hàn Quốc rgum pănh ndrăk ngăn êp n’har bri ta dak lêng đah dak Triều Tiên.

Đảng Độc lập dak Anh so\k tay nsưng tâm Quốc hội.

 

Gay ndâk n’hanh jêh ăp nau nchrăp Nau rgum mbơh tât Đại hội 12 bah Đảng, tâm 2 nar 20-21/11, ta Hà Nội, Bộ chính trị ho\ [ư r[u\n ăp nu\ih rđau kan Đảng n’hanh Ngih dak, rgop nau tâm nau nchrăp nau ntrủ\nh Đại hội 12 bah Đảng. Ta rơh r[u\n, âk nau rgop mi\n lah, ăp nau nchrăp ntru\nh geh nchrăp rjăp, geh âk nau, geh âk ntil mhe. Nkre, ăp nau rgop ko\ rgop nau tâm nau nchrăp. Ntoh nau ta nar lôch rơh r[u\n, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng lah ueh ăp nu\ih rđau kan Đảng n’hanh Ngih dak ho\ rgop ăp nau kan, nau mi\n, ăp ntil tâm nau nchrăp mbơh. Bộ chính trị mra rđau ăp Tiểu ban Văn kiện n’hanh Tiểu ban văng sa-rêh jêng mi\n gay djăt ân rjăp ăp nau rgop bah ăp nu\ih râng r[u\n gay lo\ [ư jêh ăp nau nchrăp mbơh tât rơh r[u\n Trung ương 10 dăch tât./.

 

Kêng măng naơ, ta nkual [on têh Hồ Chí Minh, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng le\ tât râng n’hanh ntoh ngơi ntơm [ư r[u\n nchră ăp nu\ih kan tăch rgâl Đức ta nkual Châu Á-Thái Bình Dương rơh tal 14 (kuăl lah APK 14). Ntoh ngơi ta r[u\n, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng m^n lah nău rgop du\t têh bah ăp doanh nghiệp, nu\ih ntuh kơl dôl pah kan tăch rgâl ta nkual, tâm ne\ geh nsum mpôl doanh nghiệp Đức tâm nău nsrôih ntrôl n’hanh njêng trong hun hao dăng bah nkual châu Á-Thái Bình Dương. Uănh lah prêh nău [ư tơm bah ăp Công ty Đức ntuh kơl tăch rgâl săk rnglay ta Việt Nam, Thủ tướng m^n lah: Đức a[aơ lah nu\ih tăch rgâl têh ngăn bah Việt Nam ta châu Âu đah nău geh tăch rgâl 2 ding năm 2013 geh bơi 8 rmen đôlar, geh rlău 20% ding le\ prăk geh ta\ch gluh đah Việt Nam n’hanh Liên minh châu Âu.

 

Măng 21/11, ta [on Văn hoá-păl n’aih ăp rnoi mpôl Việt Nam ta Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội, Bộ Văn hoá-Thể thao n’hanh păl n’aih rgop đah ntu\k gu\ kan bah ăp dak [ư nar tâm rnglăp ASEAN-Du nau r[o\ng uănh, du nau ơm yan, du nsum mpôl. Đah nkô| Tâm boh-kan nsum-hun hao, ăp nar Tâm boh ASEAN-du nau r[o\ng, du nau ơm yau, du nsum mpôl lah rơh gay ăp dak ASEAn mbơh, nkoch tât ăp dak, kon nu\ih n’hanh ăp nau khlay văn hoá ntoh lư, ăp tu tơm mât ndray, hun hao i\ng nau khlay văn hoá ăp dak ASEAN lah nsum n’hanh Việt Nam lah êng. Ntoh nau ta nar ntơm, Groi Thủ tướng Chính phủ Phạm Bình Minh lah rjăp:

‘ASEAN N dôl nâp nhoat gay jêng du nsum mpôl năm 2015. Tâm rơh hun hao mhe aơ, du ASEAN tâm boh, tâm dăch nsum tâm “Nau r[o\ng, du nau ơm yau, du nsum mpôl” nsum lah nau u\ch bah apư dak kan nsum ASEAN njoal tât nsum mpôl lam ntur neh, văn hoá rgop nau kan khlay, rgop nau ndơ\ ASEAN jêng du ngih nsum ân di\ng le\ ăp rnoi mpôl ASEAN. Phung hên mra u\ch geh du ASEAN tâm rnglăp, tâm bôh săk rnglay gay nsum tay mbu\n ueh nau tâm boh đăp mpăn rnă njrăng n’hanh nâp nâl bah lam nkuăl ko\ kơt lah ăp dak ASEAN n’hanh nau geh nsum bah lam ntur neh”./.

 

Kêng măng naơ, nar 21/11, Mpôl nghị sỹ I ran yor Hossein Sobhaninia-Uỷ viên Mpôl kruanh Quốc hội I ran Kruanh rmôt Nghị sỹ hữu nghị I ran-Việt Nam leo trong le\ hăn khâl n’gor Thái Bình. Rơh hăn khâl an saơ du njoăt hun hao mhe tâm nău ndâk njêng tâm boh 40 năm đah 2 dak Việt Nam-I ran n’hanh tâm ton pơk luh nău kan ndrel mhe tâm hun hao wa\ng sa đah du n’gor tuch tăm mât rong kơt Thái Bình. Ta nar pah kan, 2 ding le\ tâm rgâl ăp nău geh tât nău kan ndâk njêng tâm boh tâm rnglăp bah dih 40 năm đah I ran n’hanh Việt Nam. Wa Hossein-Kruanh Quốc hội I ran nkre [ư Kruanh rmôt Nghị sỹ hữu nghị I ran-Việt Nam le\ nkoch nău răm rhơn dơi hăn khâl Thái Bình. Bôl aơ lah rơh bôk năp Mpôl nghị sỹ I ran tât khâl Việt Nam n’hanh hăn khâl Thái Bình, yơn le\ n’glơi an âk nău ueh. Mpôl hăn khâl mpo\ng u\ch rơh aơ mbra [ư ueh lơn an nău tâm boh 2 dak ntop nâp jăp tay.

 

Nar 21/11, Rmôt hăn kan bah Rnâng kan HĐND n’gor Dak Nông ho\ geh nau hăn uanưh n’hêl nau [ư ăp nkô \ nau văng sa-rêh jêng, đăp mpăn neh dak năm 2014 tâm nkuăl Chư Jut. Ntoh nau ta nar pah kan, wa Điểu Kré, Groi Bí thư n’gor uỷ, Kruanh HĐND n’gor Dak Nông đă, nkuăl gay rgum rđau, nti\m, nsôih geh ăp nkô| nau nchrăp luh. Ndrel ntru\t dăng ăp nau kan tâm di nau nchrăp geh ân [ư, đăp mpăn nau nâp, săk rnglay, nkual gay rgum rđu [on lan pah kan jan sa di yan, mât ueh jêh pe\ lịh, n’hao nau kan mât njrăng bri, ntru\t dăng nau [ư nau kan ndâk njêng [on lan mhe./.

 

Ôi naơ, N’gâng kan Lao động-thương binh n’hanh xã hội gưl nkual [on têh Hồ Chí Minh [ư r[u\n tâm rgâl đah ăp n’gâng kan, nău kan, quận-nkuăl đah nu\ih koet nte mpeh nău kơl n’hanh trong mkra nău kan. Âk nu\ih koet nte tât râng r[u\n le\ nkoch ăp nău jêr jo\t tâm nău rêh n’hanh trong rlet rlău jêr jo\t. Lơn lah, a[aơ nu\ih koet nte mâp âk jêr jo\t tâm nău g^t nu nău mhe bah dih n’hanh mô ho\ dơi g^t âk nău kơl geh tât nău kan. Du đêt nău kơl bah nkual [on têh an nu\ih koet nte rnôk do\ng kơt tâm nău ngăn đah nău rêh mâp âk jêr jo\t, [ư nau tâm uănh mưi rmot; nău uănh rnoh jru koet nte hôm e âk nău jêr, trong [ư uănh năl mô ho\ kloh na nê|, yor r^ nu\ih koet nte mô ho\ dơi dơn nău kơl tâm di.

 

Nau rêh [on lan rêh êp bri hôm âk nau ê to\ng, nau ntrơn gu\, kăl si [ư mir hôm geh âk, [ư nau kan mât njrăng bri tâm yan vai ta n’gor Điện Biên mâp âk nau jêr jo\t. Tâm năm aơ, lam n’gor geh 53 tơ\ u\nh sa bri [ư khuch rlau 40 ha bri, ngăn lah bri rchăng sial, dak rgum tâm ăp nkuăl Điện Biên Đông, Tuần Giáo, Mường Nhé. Ntu\k kan mât njrăng bri n’gor Điện Biên [ư nâp, ndâk 1.400 rmôt, rmôt [on lan mât njrăng bri, đah rlau 15.000 nu\ih râng tâm ăp thôn, [on. Yor aơ lah rmôt tơm tâm nau kan mât njranưg bri ntơm tâm dâng./.

 

Nău rmanh geh rnôk 6 mông kêng măng naơ, 21/11, ta km 242+200 trong ndeh treng thống nhất ta phường Quỳnh Thiện, nkual têh Hoàng Mai n’gor Nghệ An, [ư nu\ih me kh^t ta ntu\k, mon bu ur 8 năm deh rmanh jru. Rmôt ndeh treng mrô 331T1 dôl hăn let Hà Nội-Vinh ri mâp ndal tom ndeh máy biển số 37P6 8572 dôl hăn bah trong Quốc lộ 1A tâm trong rgăn [on lan hăn khối 8 Mai Hùng. Yor mô uănh nger jêng ndeh máy rdêng mon le\ geh ndeh treng mpêng jôt 2 nu\ih kh^t ta ntu\k, hôm mon Trần Thị Mai 8 năm deh, kon yuh Bốn sôt rmanh du\t n’hâm mbăn.

 

Ta hen Hàn Quốc nar 21/11 ho\ ntơm nti nau pănh ndrak ngăn tâm ăp gôl dak dăch đah n’har klơ dak lêng đah Triều Tiên. Ti\ng n’gâng kan Hàn Quốc, rơh nti\m nti pănh ndrak ngăn aơ geh tâm 2 mông ntơm rnôk 3mông kêng măng ti\ng mông dak nê. Rơh nti\m nti aơ lah du gưl tâm nau nti\m nti Hoguk ma Hàn Quốc [ư ntơm nar 10-21/11, đah nau râng bah nklăp 330.000 nu\ih ta hen. Rơh nti\m nti pănh ndraki ngăn geh ta gôl dak êp n’har klơ dak lêng đah Triều Tiên, tâm nê geh geh gôl dak Yoenpyeong. Đê| mông lor ma nti pănh, Triều Tiên ho\ mbơh nau nduih nkre ma nkah Hàn Quốc mô dơi [ư tay ăp nau kan ho\ tă geh kơt nê ta gôl dak Yeonpyeong./.

 

Nar naơ, 21/11, Đảng Độc lập dak Anh (UKIP) dun nău tâm rgop tâm Liên minh châu Âu (EU) le\ dăng tâm rơh săch ta n’gul tâm nkual nklăch ph^u Rochester n’hanh Strood ta Đông Nam dak Anh. Rơh nklăch ph^u aơ dơi [ư jêh rnôk nghị sỹ quốc hội Mark Reckless ntoh măt an Đảng Bảo thủ ta nkual nklăch ph^u aơ rgâl an kơl Đảng Độc lập n’hanh dăn rlu kan. Nău nklăch ph^u ta n’gul [ư 6 khay lor rơh săch le\ rngôch ta Anh jêng nău geh nklăch ph^u aơ khuch mô jêt tât nău đăp mpăn chính trị ta Anh.

 

Israel ân gi\t mra tâm boh đah Uỷ ban joi n’ôi bah Liên hợp quốc gay uanưh apư nau lơh r[o\ng tâm ăp ntu\k gu\ bah Liên hợp quốc tâm nau tâm lơh ta nkuăl Gaza mhe aơ. Uỷ ban, yor Tổng thư ký Liên hợp quốc Ban ki mun ndâk, mra uănh n’ôi nau geh bah ăp ntu\k kan kơl an n’hanh pah kan bah Liên hợp quốc (ntơ lah UNRWA) geh lơh tâm rnôk dôl tâm pănh đah Palestin n’hanh ta hen Israel ta nkuăl Gaza tâm yan mih năm e. Ta hen Israel ntôn phung Hamas mpôn ndrak nsiu êp nkuăl bah Liên hợp quốc n’hanh rtoh phao lor, [ư ta hen Israel pănh mplơ\, [ư đê| ngăn 6 ntu\k khuch djơh, rlau 20 nu\ih Palesin khi\t./.

 

Chính phủ Anh nar naơ, 21/11, mbơh mbra rgop 720 rkeh bảng (tâm ban 1,1 rmen đôlar) an tơm prăk nkrem trôk nar ueh nđir bah Liên hợp quốc gay rdâng rgâl trôk nar, n’hu\ch duh play neh. Wa Ed Davey mât ua\nh nău U|nh nar n’hanh rdâng rgâl trôk nar bah Anh an g^t ndrel đah jâng wa\ng sa têh êng, Anh râng rgop prăk gay kơl ăp dak dôl hun hao n’hanh dak ach o dơh geh nău khuch tâm di ueh lơn đah ăp nău mô ueh bah rgâl trôk nar. Na nê|, dak Anh u\ch prăk rgop bah nơm kơl an ăp gôl dak dôl geh ngâm n’hanh kơl [on lan ăp nkual mper dak lêng rdâng đah nu nău dak lêng hao.

 

Du rơh n’gơ neh dăng 6,9 độ rich-ter mha [ư n’gơ gôl dak mpeh ba dâng Inđônêsia. Mô geh nau nkah rdul dak lêng ko\ kơt lah nau mbơh mpeh rnoh khuch jêh n’gơ neh. Ti\ng ntu\k kan kơp uănh neh ntu Mỹ, tơm n’gơ neh jru 48km tâm dâng dak lêng, geh ta dak lêng Moluca nklang Xu-la-uê-xi n’hanh ăp gôl dak Mu-lu-ku. Nu\ih ntoh ngơi ntu\k kan mât njrăng nau khuch dak Inđônêsia, Su-tô-pô Pun-nô ân gi\t, nau năl geh n’gơ neh tâm nklăp 5-10 giây, nu\ih [on lan klơ gôl dak ho\ nchuăt luh bah ngih. Tâm rnôk nê tâm nkuăl êp tơm n’gơ neh Ha-mê-ra, nu\ih [on lan ntrơn du tât ăp nkuăl neh prêh yor klach rdul dak lêng./.

 

                                    Y’Sưng- H’Thi răk rblang