VOV4.M’nông: Ntơm bah năm 2007, rnôk tơm cao su hôm khlay, n’gor Kon Tum tâm rlong t^ng [ư rgâl rlău 39.000ha neh bri mô săk jêng n’hanh neh tăm bri jêng tăm cao su. Ndr^ yơn, đah nău ju\r thuk lôch bah kơi nê bah rtăk cao su le\ [ư ăp doanh nghiệp râng tâm bôk nău kan rgâl dja tu\p tâm phăn rnon. Du đêt doanh nghiệp mô hôm nău dơi mât chăm, ntlơi dơm hang rbăn ha cao su. An tay bah kơi lah ndrel đah săk geh mir tơm geh tât khuch hô đo\ng. Ăp khay wai, ăp rlô cao su jêng ndơ sa kah an u\nh n’hanh jêng mbăk anh jâk bah n’gâng kan ta ntu\k.

            Đah a[aơ rlău 4 năm, UBND n’gor Kon Tum u\ch an Công ty TNHH Một thành viên mât tăm nkret njêng si Nghĩa Phát dơi rgâl rlău 400ha neh bri ta xã Đak Pơ Si, nkuâl Đak Hà tăm cao su. Geh săm[u\t an kan tâm ti, Công ty dja ndăn ngăch so\k lơh si lôch nê tăm geh 300ha cao su ndrel 80ha bời lời. Yơn a[aơ, lôch âk năm Nghĩa Phát mô hôm soan gay mât chăm, le\ rngôch cao su geh ăp ntil pih rêp tom ndâp. Tă bah rnoh pih rêp mbâl tâm rlô cao su le\ jêng tât du rơh u\nh sa jo\ 4 nar, ntơm bah 29 khay 3 tât nar 1 khay 4 mhe aơ, kh^t kro bơi 50ha cao su. Wa Trần Việt Hoà, nu^h gu\ mât njrăng n’hanh lah nu^h geh măt rnôk u\nh sa an g^t:

            “Gâp geh mbơh an giám đốc. Lah chông u\nh [oh bah yôk prêh, du\t prêh bah công ty. Công ty lah a[aơ khân may ân hăn puh n’hât yơn mpôl hên mô dơi puh n’hât yor tă bah mpôl kan đêt dơn g^t mbơh s^t dơm. Tât nar tâl bar, tâl pe mpôl hên hăn chop lơn ma u\nh sa hô, mbơh s^t an giám đốc, giám đốc rgum nu^h n’hanh ndeh rklư hao. Rgum le\ ma mpôl mât njrăng tu dak khân păng tât dâk uănh dơm mô blău lơh. u\nh sa tât nar tâl poăn ri du\t lap rnôk nê trôk mih. Lah mô mih nklăp u\nh sa le\ mô hôm đêt”.

            Bol ma ta neh tăm cao su mhe jêng lôch rgâl neh bri mô săk jêng n’hanh neh mât njrăng bri ta Kon Tum lah drăp ndơ bah ăp doanh nghiệp da dê, nău dơn mât njrăng lah bah doanh nghiệp yơn a[aơ lơn ma jêng mbăk anh jâk đah n’gâng kan ta ntu\k ma du\t kloh lah tâm pah kan njrăng n’hanh u\nh sa. Ntơm bah bôk khay wai năm aơ, UBND n’gor Kon Tum le\ ndơ\ nău mbơh njrăng lor n’hanh ntro\ng năl rlău 20.000ha cao su, rgum lơn âk ta nkuâl mhe Ia H’Drai lah ntu\k u\nh sa hô gay n’gâng kan nkuâl n’hanh n’gâng kan dơi kan n’gor n’hao njrăng n’gang. Ndr^ yơn tâm rlău 1 khay mhe aơ le\ geh 3 tơ\ u\nh sa ta ăp nkuâl: Kon Braih, Ia H’Drai n’hanh Đăk Hà đah le\ rngôch rnoh hvi khuch khat bơi 100ha. Wa Đinh Văn Hùng, Kruanh UBND xã Đak Pơ Si, nkuâl Đak Hà an g^t: Bol ma cao su lah drăp ndơ bah doanh nghiệp yơn n’gor mô dơi lo yor rnôk u\nh sa cao su du\t dơh u\nh [oh, ntêt nkri bri n’hanh nu^h [on lan ta nkual:

            “Bar pe năm aơ khân păng mô mu^h kuaih pih. Khân păng mô lăng uănh khlay đah drăp ndơ. Lah mô mât njrăng ri nklăp geh u\nh sa yor nkual bah khân păng geh du trong hăn rloh tât thuỷ điện 3, thuỷ điện 4 s^t tât xã Đak Hà bah nkuâl Tu Mơ Rông. Nu^h nsong hăn djăt mô năn njrăng du đêt lah geh u\nh sa d^l”.

            Nău ngăn an saơ, râng tâm trong nchrăp rgâl bri mô săk jêng n’hanh neh tăm bri jêng tăm cao su ta n’gor Kon Tum, kơt lah dơn geh ăp đơn vị, doanh nghiệp Ngih dak geh nău ntuh kơl to\ng rêng, dơn mât nsum âk dơm. Lơn âk doanh nghiệp hôm [a [a\ le\ mô an saơ nău dơi n’hanh way kan ân geh.

      Nău tât an tay bah kơi, doanh nghiệp tăm cao su ri huơi soan, nu^h kan [ư cao su ri rgel săk kâp prăk khay; cao su ri geh kh^t kro. Geh Công ty cổ phần Sâm Ngọc Linh rnon prăk công nhân mât chăm cao su ntơm bah năm aơ tât năm êng [a [a\, du hê nu^h [on druh ndăm njêng nău kan mpeh Tổng đội thanh niên xung phong n’gor Kon Tum ta xã Ia Dom, nkuâl Ia H’Drai ho\ d^l lah:

            “Djăt ma ton lah kêng du\t năm gâp mô g^t geh lah mô đo\ng ôh. Tă bah công ty dơm. Mpeh Tổng đội lah mpeh công ty đo\ng. Ôp mô blău n’hanh lah mô blău đo\ng”.

            Jêr jo\t lah nău hu\ch jru bah rnoh khlay rtăk cao su lam ntu\r neh dôl lah ntul rlong du\t têh đah bôk nău kan rgâl rlău 39.000ha bri mô săk jêng n’hanh neh tăm bri jêng tăm cao su ta n’gor Kon Tum. Tâm du nău nsrôih droh rklaih jêr jo\t an doanh nghiệp, mhe aơ n’gor Kon Tum le\ [ư du nău kan mô ho\ tă geh, nê lah dơn bơi 1.000ha cao su nchăm rnon bah Công ty Cổ phần đầu tư Phát triển Duy Tân, yor công ty dja mô hôm dơi trok rnon rlău 100 rmen prăk do\ng bri, đah neh ma doanh nghiệp le\ rgâl. Yơn lah nău ngăn geh an saơ gay klaih rlău rơh jêr jo\t dja, ăp doanh nghiệp dôl u\ch geh âk lơn đo\ng nău ntop kơl mpeh prăk kaih bah n’gâng kan ta ntu\k n’hanh ăp nhih pah kan an manh prăk. Tâm rnôk a[aơ rgum klaih rlău jêr jo\t, tâm pă đah doanh nghiệp lah du trong gay n’gor Kon Tum mbra dơi bah ir tât khuch an bah kơi lôch rgâl neh bri mô jêng n’hanh neh mât njrăng bri jêng tăm cao su kâp tât rnôk ntil tơm dja plơ\ hao khlay tay./.

Nu^h rblang: Điểu Thân