Nău saơ na nê| ngăn bah tahen wa Hồ ta nkual neh n’har bri bah n’gor Gia Lai, êp n’har đah n’gor Rattanakiri, dak Campuchia lah nđir bah tơm cao su. Bơi 30 năm ăp nu\ih tahen bah Binh đoàn 15 dơn kan [ư sa hăn ndrel đah đăp mpăn rnă njrăng bri dak, ăp nô le\ lôch ueh ngăn nău kan. Njok n’har bri jông rlău 70km nâp nâl mro n’hanh kônh wa a[aơ le\ hơm răm knơm tơm cao su. Bu ranh [on Siu Blik rnoi Jarai, [on Chan, xă Ia Pnôn, nkuăl Đức Cơ an g^t, jêh bơi 30 năm ndrel đah tahen [ư muih rwach neh tăm cao su, nău rêh bah rlău 200 rnăk nu\ih [on Chan le\ rgâl hao:

“{on gâp lah [on bôk năp tăm cao su ta nkual neh aơ. Knơm công ty 72 kơl an [on lan hun hao cao su, [ư phung pah kan ma nău rêh [on lan a[aơ le\ hun hao âk, mô hôm rvê ji ngot, ach o. Âk nu\ih le\ ndro\ng. Bu ranh răm ngăn, lah ueh cty, lah ueh Binh đoàn”.

Ta nkual n’har bri đo\ng ta n’gor Gia Lai, âk nu\ih, âk rnăk le\ rlet rlău jêr jo\t, ndâk njêng nău rêh hơm răm knơm nău kơl n’hanh nt^m nti bah ăp nu\ih tahen ntăr grat nđir. Tâm rnoh ne\, mô đêt nu\ih le\ tă tih hăn du dak bah dih. Ksor Năk, rnoi Jarai, 35 năm deh, ta [on Kuk, xă Ia O, nkuăl Ia Grai, n’gor Gia Lai an g^t, năm 2005, yor djăt t^ng du đêt nu\ih m’hik, nô le\ rgăn bri, re dak me hăn Campuchia. Ntôn lah mbra dơi gu\ dơm, ngêt sa kah, bok ao n’gut răm, geh prăk do\ng dah ro\ng kơt âk nu\ih m’hik lah, yơn nău ngăn ji ngot, rngot njê jêng Ksor Năk joi trong plơ\ s^t [on tơm. Nô dơi Pôih tahen 717 n’hanh n’gâng kan xă kơl [ư du mlâm jay gay 2 hê ur sai n’hanh kon jêt geh ntu\k gu\. Nkre, nô hôm dơi manh prăk gay tăm bun, tăm mbo. Jêh 8 năm, a[aơ nău rêh bah rnăk wâl le\ đăp mpăn, ngih wâl têh ueh. Ăp tơ\ m^n tay nar bah năp, Ksor Năk saơ wơl bơh, lah: “Rnôk ne\ gâp rmuk, djiăt nău nu\ih mhik jêng hăn du dak Campuchia. Yơn ma hăn ta ne\ mô kơt nău khân pơng lah, piăng sa mô tong, dak ngêt mô tong. A[aơ ri he plơ\ s^t hôm, gâp đăp mpăn pah kan, hun hao wa\ng sa, mât oh kon hăn nti. Gâp đă ăp nu\ih lơi djăt nău bah ăp nu\ih mhik, khân pơng rlăm kônh wa he dơm, hăn ta ne\ jêr jo\t ngăn”.

Ta ăp ntil nău kan, ta ăp ntu\k jêr jo\t, rngot njê n’hanh jêr jo\t, tahen gu\ ta n’gor Gia Lai glơi an nău ueh. Ntu\k mhik Kret-Krot, xă Hra, nkuăl Mang Yang lah du ntu\k lư, rnôk âk bu klô, druh ndăm ntlơi [on, ntlơi mir, ntlơi ur kon hăn t^ng chroh Hà Mòn. Ăp nu\ih tahen tâm rmôt vũ trang, n’gâng tơm lah N’gâng kan nt^m rđau tahen n’gor Gia Lai n’hanh nkuăl Mang Yang dơn nău kan tât Kret Krot gu\ ndrel, sa ndrel, [ư mir ndrel, [ư lo\ ndrel đah kônh wa. Bah ne\ rgo\ jă, nkoch trêng kônh wa g^t wât nău tih-di. Jêh rlău 2 năm, Kret Krot le\ mbrơi plơ\ di lah ntu\k chroh đăp mpăn. Hôm đah nu\ih moh Runh ndrel đah du đêt nu\ih djôt bôk nkoch trêng chroh Hà Mòn ta Kret Krot n’hanh du đêt ntu\k ta bah lơ Tây Nguyên le\ mhal n’hanh dôl an rlet rlău ăp nău wơl bơh jêh gu\ ndrung. wa Ting “Bơ\ bah Runh) wơl bơh ngăn yor tă nt^m nti kon bu klô du\t âk yơn mô dơi:

 “Bah năp đaơ gâp lah đah kon hôm, kon ơi lơi t^ng nău glă glâng, t^ng bơ\ aơ. T^ng râng cách mạng bah jêt tât ranh kơt aơ, lơi dê dah t^ng, djăt nău bu lah mô dơi. Kon le\ tih hôm mhal lah di”

Ta n’gor Gia Lai a[aơ geh 17 ntu\k pôih tahen gu\. Ntru\t nsôr nuih n’hâm [on lan dơi ăp ntu\k tahen ndâk njêng đah trong way [ư “T^ng [on lan, t^ng ntu\k gu\, t^ng ta nkual” n’hanh trong [ư “Ryơk [on lan, dăch dêh [on lan, wât [on lan, nti [on lan, geh nău kan đah [on lan”. Êng tâm năm 2014, ăp pôih tahen le\ hăn kơl nu\ih [on lan bơi 36.000 nar pah kan, nkra n’hanh [ư ueh tay rlău 106 km trong hăn tâm thôn, koăi nklăp 40 km rbông dak bât. Cán bộ, tahen ăp pôih le\ rgop ndâk [ư 123 mlâm jay tâm kơl, jay tâm rnglăp, đah ding le\ 7,8 rmen prăk, kơl bơi 340 rnăk rklaih ach o, hăn khăm ji n’hanh pă dak si an dơm bơi 30.000 nu\ih ta nkual jru ngai.

Ăp nău kan [ư ngăn n’hanh geh săk rnglay bah ăp pôih tahen gu\ ta n’gor Gia Lai le\ rgop hun hao wa\ng sa-rêh jêng, đăp mpăn bri dak-rnăk njrăng ta ntu\k. Đại tá Dương Thái-Groi chủ nhiệm Chính trị, N’gâng kan nt^m rđau tahen n’gor Gia Lai lah:

“Ăp pôih tahen gu\ ta nkual bah n’gor pah kan geh âk nău săk rnglay ueh. Lơn lah ăp trong rgo\ jă kơt rmôt pah kan tâm rgop tiăr nti hăn bah dih pah kan rgo\ jă n’hanh ndơ\ rmôt tahen hăn du đêt [on lan tâm ntu\k hô khlay t^ng nău đă bah n’gor le\ ns^t tay săk rnglay ueh. Lơn lah geh Quân đoàn 3, Binh đoàn 15 lah [ư ueh ngăn”.

G^t wât di ntu\k gu\, nău [ư tơm n’hanh mât ueh nău rêh Tahen wa Hồ, ăp pôih tahen gu\ ta n’gor Gia Lai le\ ndâk njêng jâng nsan [on lan nâp nâl. Rgop ndrel đah pôih tahen ta lam dak, nchih tay nău ơm ueh khlay tahen he rlău 70 năm ndâk njêng, tâm lơh n’hanh têh jêng.