Ntơm bôk năm 2014 tât a[aơ, ta n’gor Gia Lai ntơm ndâk nkra ăp ntu\k rong ndrôk âk mlâm, ntơm ma rbăn mlâm ân tât âk rbăn mlâm. Aơ lah nhoat rgâl mhe tâm nau mât rong ta n’gor, bôk năp leo nsi\t nau săk geh văng sa âk. Yơn lah, ba kơi ăp nau geh jêng mpeh văng sa ri nau hôl khih ntu\k ntu tă bah ăp ntu\k mât rong ndrôk nê lơn ma âk n’hanh khuch âk ngăn tât nau rêh bah [on lan.

Dak me Sông Pa kroh soăt n’hanh geh nau khih [ơ\

Nu\ih [on lan ta Thôn 1, 2 n’hanh 3 xã Thành An, nkual têh An Khê tâm ăp nar aơ dôl rêh tâm nau hôl [ô ôm n’hanh dak hoch tă bah ntu\k rong ndrôk bah Công ty mât rong Gia Lai. Wa Nguyễn Hữu Quang, geh 3 ha neh gay rong ka, tăm ba n’hanh ăp ntil tơm tăm ta thôn 3 xã Thành An, ân git, dak hoch tă bah ntu\k rong ndrôk n’hoch jur  ba dih, hoch ti\ng trong dak jêh ri tât dak me Sông Pa. Ntu\k mir bah wa Quang ri êp ta ntu\k rong ndrôk ri khuch bôk năp n’hanh ko\ geh nau hôl [ô ngăn ro. Ntu ka nklăp 3 sào ho\ mô hôm ka dơi rêh, neh tăm ba bah rnăl vâl wa ko\ roh khuch nklăp 40%. Wa Quang, ngơi:

‘ Ka trắm, ka mè, ka trôi, n’ăp ma ka krop ko\ hi\t le\ hôm. Ach ndrôk păng hoch jur, a[aơ ba ko\ rek jăng lơi dơm. Lah nsum, ba lah geh tom ma ach ndôk ri păng mô hôm kah sa, lah nơm sa phe ri păng jêr sa, ma tăch ri bu rvăt mô khlay. Mpeh ba dâng ri âk nu\ih khuch lơn. Yor lah bu ê geh ntrong ân hoch dak [ơ\, a[aơ mih ri lah păng hoch luh dơm, păng hoch tât dak me Sông Pa ngăn”.

Wa Nguyễn Duy Hưng, Groi Kruanh UBND xã Thành An, nkuăl têh An Khê ân gi\t, ntu\k rong ndrôk bah công ty tâm n’gor Gia Lai geh UBND n’gor pă săm [u\t âk kan, ntơm ndâk nkra tâm bôk năm 2014 n’hanh tât khay 3/2015 ri ntơm leo kan ngăn. Ntu\k rong ndrôk aơ hvi 70 ha n’hanh dôl rong nklăp 7.500 mlâm ndrôk so\k puăch. Ntơm rnôk ntu\k aơ lăp kan, ho\ geh âk nau tât, ngăn lah nau hôl [ô, khuch ngăn tât nau rêh bah nu\ih [on lan. Jêh ri rhuăi nar lơn âk n’hanh âk rnăk rêh ta êp nê ho\ kât mu\ng mơ geh sông piăng. Nu\ih [on lan ndrel n’gâng kan tâm xã ho\ âk tơ\ mbơh tât ăp gưl n’gâng kan ba lơ, yơn lah tât rnôk aơ, nau hôl [ô ta aơ ê geh nau rklaih ân lôch. Wa Nguyễn Duy Hưng, ngơi:

‘Nau ngăn lah, rnôk ntơm lăp kan ri bu ân geh nau hôl khih, [ơ\ ngăn ro tât ntu\k ntu. Bu mô geh ndâk nkra trong hoch dak [ơ\ ôh, ma ân n’hoch nkre tât ba dih ro, yor ri ma păng hoch tât dak jăng, hoch tât neh bah [on lan jêh ri tât  dak me. Yor ri dak me Sông Pa a[aơ ri [ơ\ ngăn ro”.

Dak [ơ\ tă bah n’gar ndrôk ti\ng trong n’hoch, hoch tât dak me Sông Pa.

Nau kan [ư n’hoch nkre dak [ơ\ luh ba dih bah ntu\k rong ndrôk Gia Lai ta nkual têh An Khê hôm lah nau khuch hô lơn đo\ng tât tơm dak rnôk hoch tât dak jăng, dak  mương n’hoch tât dak me têh. Âk rmưn rnăk rêh njok bar đah dak me sông Pa, tă bah nkuăl têh An Khê mpeh ba dâng dak hoch ri rdâng đah âk ntil khih, [ơ\. Nua khuch jêh nê ko\ lah ntoh ngăn tâm ăp nar rlau aơ, rnôk dak do\ng bah ngih máy An Khê so\k tă bah dak me Sông Pa geh khih, [ô hô, dak ri ôch n’hanh [ô chri\. Wa Đỗ Tuấn Diệp, Kruanh jrâu kan mât Ngih máy dak An Khê, ngơi:

‘ Rnôk hăn mêt n’ôi tâm bôk khay 10 ri ngih máy saơ tu dak geh màu ôch n’hanh geh [ô chri\ ngăn. Rnôk nê, ngih máy đă nsru\ng lơi nau pă dak yor lah dak mô kloh ueh. Ân nsru\ng lơi pă dak ri nơih, yơn lah tât 2.300 rnăk u\ch do\ng ngăn. Ăp rnăk geh ntu ri bu ngêt dak ntu, bu mô geh nau lah, yơn ăp rnăk mô geh ntu dak ri bu  jêr ngăn”.

Nau gay nkah lah, mô êng ntu\k rong ndrôk bah công ty mât rong Gia Lai, ta nkuăl têh An kHê dơm [ư [ơ\, ma âk ntu\k mât rong ndrôk êng tâm lam n’gor Gia Lai ko\ [ơ\ đo\ng. Ntoh ngăn lah ta nkuăl Mang Yang, ntu\k geh 3 ntu\k rong ndrôk bah Công ty aơ đo\ng geh rnoh âk ndrôk ngăn kơp tâm lam dak, ko\ tă [ư nau khih, khuch tât ăp rnăk vâl rêh êp nê. Wa Võ Xuân Thiện, Kruanh jrâu kan ntu\k ntu gu\ âm nkuăl Mang Yang ân gi\t:

 ‘Công ty cổ phần mât rong ndrôk Gia Lai dôl ntru\nh [ư ăp nau kan rong ndrôk so\k puăch, so\k dak toh tâm nkuăl. Đah rnoh ndrôk du\t âk yor ri ma nau hôl khih, [ơ\ tât ntu\k gu\ geh âk ngăn, ngăn lah tâm yan mih. Công ty ko\ ton đah nkuăl mra rklaih ân ueh nau aơ, mô ân khuch tât ntu\k ntu ko\ kơt lah nau rêh jêng n’hanh nau kan tuch tăm bah nu\ih [on lan”.

Ntu ka geh [ơ\ tă bah ntrong hoch dak [ơ\ bah ntu\k rong ndrôk xã Thành An, nkuăl têh An Khê .

Wa Lê Đình Vũ, Giám đốc Công ty mât rong ndrôk Gia Lai kơp dơn, ta du đê| ntu\k rong ndrôk bah công ty geh [ư [ơ\ n’hanh khuch tât ntil tơm tăm, ntu ka bah [on lan. Đah ntu\k mât rong ta nkuăl Mang Yang, kan dak [ơ\ hoch nkre tâm tơm tăm bah rnăk vâl lah yor mih têh ir, dak mih hoch tâm ntu\k n’gar ri âk ir ri di\ng n’hoch luh ba dih. Ta aơ, mpeh công ty ko\ nchrăp rgop kan nsum đah nkuăl gay rklaih ân n’hêl, trok tâm ân tâm di ân [on lan. Đah ntu\k mât rong ta nkuăl têh An Khê, công ty dôl ntơm [ư ăp nau gay rklaih lơi hôl khih, yơn hôm kol yor dôl kâp nau mbơh nau geh khuch tât ntu\k ntu ê geh bu kơp dơn. Công ty ê ntru\nh ndâk n’gar dak [ơ\. Wa Vũ ko\ ân gi\t, Công ty mô geh ân luh hoch dak ach ndrok luh ba dih yor lah dak aơ ko\ [ư phân poh geh nau văng sa âk đo\ng. Kan ân hoch tă bah ntu\k mât rong ndrôk nê  lah nau khuch mô geh dơi năn rklaih dơm. Wa Lê Đình Vũ, ngơi:

‘Ta An Khê ri tâm rnôk ndâk nau kan ri ndâk nkra năch ir, yor ri ma ăp ntil săm [u\t [ư ti\ng mô năn. Ta An khê geh uănh lah nau khuch bah ntu\k nti ri kâp geh 5-6 nar đo\ng mư jêh. Rnôk geh nau uănh nau geh khuch tât ntu\k ntu geh ngăn ri n’gor mra đă nơm [ư ăp nau kan A, B, C nê đo\ng, jêh ri nơm nsing tâm nê ma kơt ti\ng. Tâm nau kan aơ, peh công ty ko\ geh nau tih n’hanh ho\ pah kan đah N’gâng kan ntu\k ntu gu\ âm gay ntru\t ngăch nau kan aơ, gay công ty geh nau kan gay nkra ntrong rklaih, trong n’hoch…A[aơ công ty ko\ rđau ân nkra ntu, n’gar jêh ri trong hoch ăp ntil”.

 Ntu\k kan mât rong ndrôk bah công ty rong ndrôk Gia Lai ta nkuăl Mang Yang.

Công ty mât rong ndrôk Gia Lai lah công ty tâm dâng tâm rmôt Hoàng Anh Gia Lai. Công ty aơ a[aơ dôl rong nklăp 60.000 mlâm ndrôk gay ma so\k puăch n’hanh so\k dak toh tâm 5 ntu\k mât rong ta ăp nkuăl Mang Yang, Ia Pa n’hanh nkuăl têh An Khê bah n’gor Gia Lai. Kan ăp ntu\k mât rong ndrôk [ư hôk khih ho\ n’hanh dôl geh âk. Aơ lah nau nkah ân kan hun hao ngăch nau kan mât rong ndrôk âk yơn ê ho\ uănh khlay tât nau n’hoch dak [ơ\, [ư khuh djơh, [ô ôm, khuch tât nau rêh beh nu\ih [on lan./.

Nu\ih  blang: H’Thi