VOV4.M’nông - Yuh H’Bin Niê (rnoi Êđê) ta [on Tring 4, xă Ea Blang, nkual têh Buôn Hồ an g^t, bah năp đaơ, wa\ng sa rnăk wâl du\t jêr jo\t, đê| đo\ng lah ji ngot ta n’gul năm. Nkô| nău khlay lah yor mô to\ng prăk ntuh kơl, prêng tâm mâp mô g^t trong [ư sa. Năm 2010, yuh dơi rmôt kan [on lan pă kan lo\ mir xă rgo\ jă râng ăp jrô tiăr nti ntru\t nsôr pah kan, uănh nsong nti nsơm bah ăp ntrong kan hun hao wa\ng sa bah ăp rnăk tâm rmôt êng. Bah ne\, Yuh H’Bin le\ geh tay nău g^t mpeh mât rong, tuch tăm; dơi manh prăk ntuh kơl tâm tuch tăm nkra njêng. Mô knu\ng [ư lo\, tăm mbo, rnăk wâl yuh hôm tăm ntop tay cà phê n’hanh mât sur; jêng nău geh ăp năm bah 180 tât 200 rkeh prăk. Yuh H’Bin Niê an g^t: “Âk năm bah năp jêr jo\t mô to\ng sa, mô to\ng nsoh mpeh rmôt kan [on lan pah kan lo\ mir hăn mbơh [ư tia\r nti nt^m kỹ thuật tuch tăm mât rong n’hanh he bônh, ntru\t đă nuih n’hâm mô ho\ lah tât kônh wa he an nsrôih hun hao [ư sa. Knơm ne\ ma nău rnê rnăk wâl a[aơ le\ mbơm oi đê| lơn”.

Hôm đah nô Y Blu Êung (rnoi Bunong) ta {on Lê, nkuăl têh Liên Sơn, nkuăl Lak ri mô knu\ng ntuh kơl srih tăm ba n’hanh mbo, ma hôm g^t mât ueh nău dơi geh ta nkual pâl nđaih n’glău Lak ntoh lư gay tăch rgâl. Lah nu\ih rnoi mpôl đêt ta ntu\k, geh nău kan way ơm mât rvêh [on, jêng nô Y Plu le\ kơt do\ng gay [ư ntu\k ncho rvê nsong uănh n’glău Lak. Ding le\ nău geh ăp năm bah rnăk wâl nô rlău 430 rkeh prăk. Geh ngih wâl têh ueh, nău geh đăp mpăn, nô Y Plu hôm nchrăp kơl ăp nu\ih jêr jo\t, tâm pă nău blău ơm tâm nkra njêng: “Ăp năm gâp way kơl mpeh kon tơm ntil, tâm rmôt mô to\ng an manh prăk mô so\k prăk kon tât lôch năm trok. Tal 2 he nkoch mbơh trong [ư sa lah mpeh mât rong, pơk hvi tuch tăm, [ư ăp nău kan m’hâm du năm êng đê|, du nar êng đê| gay rmôt nu\ih bu lơ lơ hun hao”.

Deh n’hanh têh ta nkuăl Thăng Bình, n’gor Quảng Nam yơn wa Võ Văn Sơn hăn Dak Lak [ư mir jan ba ta xă C|ư Kty, nkuăl Krông Bông. Bah 4 sào neh bôk năp, tât a[aơ wa Sơn le\ geh 20 ha neh srih tăm ba, mbo, tao. Bah rnăk ach o bah xă, a[aơ ns^t geh tâm rnăk wâl wa Sơn mô bah dâng 500 rkeh prăk du năm.

Mô knu\ng m^n hun hao wa\ng sa rnăk wâl, du\t năm 2013, wa le\ rgo\ jă du đêt kônh wa tâm nkual njêng Hợp tác xã nu nău rgum le\ ndơ lo\ mir Thăng Binh đah 23 nu\ih tât râng. Rlău 2 năm pah kan, hợp tác xã le\ jêng ntung nthoi nta an [on lan mâp đah ăp nu\ih khoa học, nu\ih doanh nghiệp. Bah ne\, nău [ư nkra njêng geh săk rnglay n’hanh tăch ndơ đăp mpăn lơn. Năm 2014-2015, hợp tác xã le\ manh pă phân poh dak si lo\ mir, kơl prăk nkra njêng an rlău 400 rnăk [on lan tâm nkual đah ding le\ rnoh prăk 6 rmen. Hợp tác xã dâk ký ton n’hanh manh pă an công ty tao s^k Dak Nông 11.000 tấn tao nko, ns^t geh an [on lan rlău 10 rmen prăk. Wa Võ Văn Sơn lah: “Rnôk khân pơng tât râng lor bôk năp ns^t geh lah ntu\k nsing nơm tâm nău u\ch bah phân poh dak si tât ăp gưl tuch tăm mât chăm tơm tăm dơi hợp tác xã mât uănh, mbơh nt^m ntop kơl. Tât rnôk ns^t ndơ ri he lo\ m^n ntu\k tăch mô lah u\ch tăch ndơ geh hợp tác xã ndơ tăch rnoh khlay đăp mpăn lơn jêng khân pơng du\t n’hâm u\ch t^ng”.

T^ng nău mbơh bah Rmôt kan lo\ mir n’gor Dak Lak, 5 năm bah năp, ntrong leo tâm rlong ro\ng dak dơi nsum mpôl tâm rmôt du\t n’hâm t^ng, ns^t tay săk rnglay ngăn. Lam n’gor geh rlău 337 rbăn nu\ih [on lan geh ndơ rnê nkhôm “Nkra njêng tăch rgâl blău”, đah rnoh geh ăp năm bah 50 rkeh prăk tât 1 rmen prăk. Tâm ntrong leo ndâk njêng thôn [on mhe, Rmôt kan [on lan pah kan lo\ mir le\ rgo\ jă rgop geh bơi 50 rkeh prăk, rlău 450 rbăn nar kan n’hanh rhiăng ha neh gay [ư ăp ndơ [on lan do\ng. Nkre ăp gưl rmôt kan le\ rgop geh 2 rmen prăk gay nkra n’hanh [ư mhe 500 mlâm jay an nu\ih ach o. Bah nău ntop kơl bâh ăp gưl rmôt, 5 năm bah năp le\ geh rlău 15.500 rnăk nu\ih [on lan ta Dak Lak hun hao rklaih ach o đăp mpăn nău rêh./.

Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja