“{on druh ndăm njêng ntu\k kan ta n’har bri Mang Mrai, n’gor Kon Tum dơi njêng nar 29/10/2009 geh le\ rngôch prăk ntuh kơl rlău 84 rmen prăk. Tâm ne\ tơm prăk Trung ương 19,4 rmen prăk; tơm prăk n’gor 7,4 rmen prăk hôm [a [a\ rlău 57,4 rmen prăk lah tơm prăk rgo\ jă bah ăp doanh nghiệp n’hanh êng nu\ih. Aơ lah ngoăy tâm 18 {on druh ndăm njêng ntu\k kan jêng ntơm nău ntru\nh bah Ban bí thư Trung ương Đoàn druh ndăm Cộng sản Hồ Chí Minh, lvang 2006-2010”.

Jêh bơi 6 năm njêng, tât a[aơ rnoh rnăk rmôt nu\ih ta {on druh ndăm njêng ntu\k kan ta n’har bri Mang Mrai, nkuăl Sa Thầy, n’gor Kon Tum mô ho\ đăp mpăn. {on le\ tă wơt dơn rlău 150 rnăk druh ndăm, yơn a[aơ hôm e gu\ knu\ng hôm 97 rnăk. Nu nău dăn lăp gu\, jêh ne\ ntlơi s^t bah rmôt nu\ih hôm e geh tay. Ndrel đah 20 druh ndăm êng bah nkuăl Dak Glei lăp gu\ [on tă aơ 5 năm, yuh Y Lam an g^t:

“Bah bôk năm 2010 lăp ta aơ lah 20 nu\ih. Ntlơi s^t hôm e 4 nu\ih. Rnôk mhe lăp nău rêh ta aơ pơng du\t njê ngăn. Geh nu\ih ri u\ch gu\ tay đo\ng yơn ma geh ji kop sâr”.

Tât rnôk aơ, ăp rnăk ta [on druh ndăm njêng ntu\k kan Mang Mrai tâm ban u\ch lah: jêh bôk năp dơh ueh, nău rêh ta aơ nar lơ jêr jo\t. Ring geh du rnăk knu\ng dơi pă 3 sào neh, le\ n’ăp neh tuch tăm neh gu\, jêng nău geh mô âk, jêng bơi knơm tâm prăk luh bah nău dơn mât chăm rlău 800 ha cao su bah 2 công ty: Cổ phần cao su Sa Thầy n’hanh Sâm Ngọc Linh Kon Tum mô đăp mpăn nău rêh. Yơn lah, yor cao su mô khlay, ăp Công ty aơ trok du\t mbrơi. Nô Lê Tiến Quang Dương, geh măt bah nar ntơm njêng [on, dơn mât chăm 8 ha n’gul cao su bah công ty cổ phần cao su Sa Thầy an g^t, năm aơ mhe so\k geh 3 rơh prăk đah man tong 10 rkeh prăk:

“Lah ngăn dâl ne\ heh. Nău m^n oh u\ch ntlơi hăn jo\ hôm. A[aơ s^t bah dâng [ư thợ hồ dơm tong mât rong ur kon hôm ta aơ jêr jo\t joi sa njê ngăn. A[aơ ăp nu\ih kơt gâp ăp nu\ih hăn joi kan [ư ? a[aơ ndr^ dơm phâm [ư. Kâp rlong pơng phâm jêng [ât !”.

Nkôp đah rnăk dơn mât chăm cao su bah công ty cao su Sa Thầy, nău rêh bah 40 rnăk dơn mât chăm cao su bah công ty cổ phần sâm Ngọc Linh hôm e jêr jo\t âk lơn. Năm 2013, Công ty aơ hôm e rnon 30% prăk luh mât chăm bah rmôt nu\ih đah nău ton di nar 30 khay 4 năm 2014 mbra trok, yơn tât a[aơ mô ho\ [ư, đêt đo\ng lah hôm e rnon ntop prăk luh bah năm aơ. Ding le\ prăk ma công ty hôm e rnon ăp rnăk hao tât rlău 1 rmen 200 rkeh prăk. Ring tâm du rnăk geh rnon 30 rkeh prăk. Na nê| [ư âk rmôt nu\ih n’hanh rnăk wâl ta [on druh ndăm njêng ntu\k kan Mô Rai jêng ăp “nu\ih rnon” ăp ntu\k tăch ndơ. Hôm ăp ntu\k tăch ndơ geh nău an rlu tăch yor ăn ăp rnăk ta aơ rwa\t rnon âk ir.

Mpu\ng [ư lir, mô đêt rmôt nu\ih tâm [on le\ hăn nchron pănh mpa bri n’hanh ji si mô tâm di nău way gay joi prăk mât săk nơm n’hanh rnăk wâl. Du hê nu\ih tâm rmôt dăn mpôn săk an g^t:

 “Ngoăy lah prăk tâm jay njuăl. Bar lah prăk hăn kan bu, hăn luh bu ntu\k êng. Âk oh nô ta aơ ri [ư mir. Moh nău geh ri [ư nău ne\ dơm. Ăp jay hăn [ư da dê. Du đêt nu\ih mô knu\ng hăn sân dăk ma hôm hăn [ư si ntu\ng tay. Âk oh nô gu\ mô dơi s^t mô jêng yor gu\ tâm jay tăch le\ neh, le\ ntu gay hăn ta aơ hôm. Ma a[aơ s^t ri mô g^t ntu\k gu\ ? ma gu\ ri kơt aơ ?”

Nkô| nău bôk năp jêng tât ăp nău jêr jo\t ta [on druh ndăm njêng ntu\k kan Mang Mrai, n’gor Kon Tum lah ăp rmôt nu\ih mô geh ndơ nău pah kan jan sa, ntoh lư lah neh ntu. T^ng m^n kơp bah kruanh rmôt Druh ndăm dăn hăn lor n’gor Kon Tum, ăp rmôt nu\ih n’hanh rnăk wâl druh ndăm ta aơ mbra geh nău sa đêt bah prăk soan mât chăm cao su n’hanh do\ng tâm srah tơm đêt nar ta rnoh n’har lôk neh rmeh n’hanh neh nsoih tâm mir cao su tâm 3 năm bôk năp. Ndr^ yơn, nău m^n aơ mô jêng, yor mô dơi joi ntil tơm tăm tâm di. Nău mkra nkân nkhiăn aơ dôl knơm le\ rngôch tâm ntu\k kan tâm rgop. Wa Võ Văn Vinh, Kruanh rmôt, rmôt druh ndăm ntrong leo hăn lor n’gor Kon Tum an g^t, ntu\k kan dôl bônh joi Công ty Cổ phần Sâm Ngọc Linh an nkơng du đêt neh mô ho\ tăm cao su an {on druh ndăm njêng nău kan.

“Ăp neh hôm e 208 ha mpôl hên mhe [ư kan đah ntu\k kan tâm rgop [ư đah mpôl hên lah ntu\k kan Sâm Ngọc Linh. Mpôl hên đă rlu, mô tăm cao su tay n’hanh uănh tay neh nkrem tâm nău dơi mkra an rgâl gay tâm pă an oh nô. Lor bôk năp n’har nkô rmeh an oh nô du hê 5 sào-n’gul ha”.

Gay kơl rmôt nu\ih [on druh ndăm ta n’har bri Mang Mrrai đăp mpăn, gu\ kan, let jo\ jông, Kruanh rmôt Druh ndăm ntrong leo hăn lor n’gor Kon Tum le\ geh trong nchrăp mbơh [ư ntrong kan mât rong ndrôk deh kon, tâm rgop đah Ntu\k yơng ntil uănh ăp ntil tơm tăm tâm di geh nău wa\ng sa khlay gay [ư an druh ndăm… Yơn lah bah năp măt rnôk [ư ăp trong nchrăp jo\ jông aơ, ri nău jăch ndăn ma Kruanh rmôt druh ndăm ntrong leo lor n’gor Kon Tum ân [ư lah dơi so\k rnon soan mât chăm cao su rlău 1 rmen 200 rkeh prăk, gay rmôt nu\ih geh prăk trok rnon n’hanh rwa\t ndơ ngêt sa tay, mât nău rêh jêng./.