VOV4.M’nông:
Lah nu^h Mông Lềnh ta Mù
Cang Chải- Yên Bái, le\ d^ng nu^h blău [ư banh Pá Dù kơt bah u che trêng nti
tay da dê n’hanh uănh aơ lah du ndơ sa kah khlay bah rnoi nu^h. Rnôk ăp tơ\
rnăk Mông ta gu\ch su\r mô dơi chuêl da dê sơch ăp mblay puăch, ndâr ngi du\t
kah gay ma [ư Pá Dù.
T^ng nău ngơi bah khân păng: Pá lah
banh, Dù lah tơm Dù dơm (Du ntil tơm bri dơn geh ta nkual yôk prêh Mù Cang Chải)
dơm, Pá Dù jêng lah bánh Dù. Gay [ư dơi Pá Dù [ô kah, kônh wa ân sơch su\r têh
lay, koh puăch mblay i du\t kah, lôch nê so\k ndâr ngi, ndjôt choh hăch n’hanh
puăch mblay, lôch nê pot đah boh, tiêu, mbrăch dah găp. N’hanh, ndơ sa Pá Dù mô
dơi lah mô geh lha Dù. Lha Dù rêh dơi kônh wa sreh bah bri ns^t, rao kloh, siăt
rhên tâm pot đah puăch mblay choh hăch le\ tâm pot boh mbrăch lôch nê mon mblâm
têh d^ng ngăn piăng, lôch nê so\k ngi lha nklâm tay puăch mblay le\ tâm pot lha
Dù ndjôt kiăng ndâp dak ngi. Lha Dù rnôk siăt mô ho\ lăng hăch, geh kơt nê|
ndjôt kiăng saơ mơ ch^nh [ô kah bah lha Dù, rnoh jôn nju\ng bah puăch mblay bah
trôm n’hanh rnoh rbăk bah ndâr ngi nklâm bah lơ.
Yuh Giàng Thị Tồng, ta [on Dề Thàng,
xã Chế Cu Nha du hê nu^h way [ư Pá Dù an g^t: Rnôk nklâm ndâr ngi tâm puăch
mblay tâm pot đah lha Dù ân nklâm na nê| gay rnôk kiăng, ngi tâm glah mô lăp
tâm trôm puăch, rnôk sa mô geh kiăt, njrăng kiăng an u\nh tâm ban, u\nh têh ir
mbra [ư ô| tăng ndâr ngi bah lơ, mô hôm kah ch^nh bánh tâm trôm:
Rnôk
ăp tơ\ rnăk geh sa su\r gâp [ư bánh Pá Dù da dê. Aơ lah ndơ sa way ơm bah nu^h
Mông Lềnh geh ho\ ntơm bah ơm hôm. Gay geh bánh Pá Dù kah lôch rnôk gu\ch su\r
ân tah so\k ndâr ngi, n’hanh sơch mblay puăch i kah mô ndjôt rao kơt nê| mơ bah
mprănh ngi rnôk kiăng, rlău ma ăp ndơ tâm pot kơt boh, tiêu mbrăch ri mô dơi
lah mô geh lha Dù.
Ndơ sa Pá Dù way ơm bah nu^h Mông ta
Mù Cang Chải a[aơ mô dơn sa ăp nar, ma le\ jêng ndơ sa kah khlay dơi âk năch
hăn pâl nđaih u\ch ro\ng. Rnôk Pá Dù dơi nkhe\ luh bah glah têh hôm n’hôl duh,
he so\k pêh koh t^ng mbal jê|, sa nkep n’hanh ăp ntil lha tâm mir jay he kơt:
klôih lha kruănh, silat, lha rsâm…, lôch nê lư\p tâm ăp dak mbrăch n’hanh tỏi
nđôch. Bánh Pá Dù dơi ngêt sa ndrel li ndrănh phe hâng kah, kơl năch sa chrai
le\ ji kăt bah yôk bri. Nô Đinh Văn Thắng, du hê năch hăn pâl nđaih bah Hà Nội
nkoch:
Lah
du hê năch pâl nđaih hăn uănh ue\h bri dak neh ntu lo\ ntung gung Mù Cang Chải
lor bôk năp gâp tăng nkoch tât bánh Pá Dù. Lôch joi g^t trong [ư, Pá Dù dơi [ư
bah ndâr ngi su\r, puăch mblay choh hăch n’hanh du đêt ndơ tê| du\t mha êng bah
nu^h Mông. Lôch rlong sa, gâp saơ kah du\t jêr nkoch, saơ srat srat bah lha dù,
rbăk rbăk jôn bah puăch choh n’hanh ndâr ngi. Mpo\ng geh nar plơ\ tay Mù Cang
Chải gay ma sa tay ndơ sa kah dja”.
Gay dơh an nău [ư tâm rnăk n’hanh do\ng
an năch hăn pâl nđaih, a[aơ âk rnăk nu^h Mông ta Mù Cang Chải le\ tăm tơm Dù ta
mir. Nô Hờ A Câu ta [on Chế Cu Nha, xã Chế Cu Nha, nkuâl Mù Cang Chải le\ ndrel
rnăk wâl du nhà hàng ngêt sa, tâm nê way geh bánh Pá Dù lah ndơ sa tơm rho\
do\ng an năch. Nô Câu rhơn an g^t:
“Kăl e
nơh rnăk hên way [ư bánh Pá Dù tâm rnôk tết, rnôk tâm nđăp, rnôk sa ba mhe. Hôm
a[aơ, he u\ch mbơh n’hơ Pá Dù gay âk nu^h ndrel g^t sa ndơ sa way ơm dja bah
rnoi Mông yor păng du\t nt^t êng geh n’hanh păng geh [ô kah du\t mha êng”.
{ô kah bah Pá Dù ndrel li ndrănh ba
kah hâng tâm khay djang nđik rngêt ntu\k nor prêh lah nău jă, kân jâng năch tât
đah nkual yôk prêh Mù Cang Chải gay ngêt sa ndơ kah bah [on lan Mông ta aơ./.
Nu^h
rblang: Điểu Thân
Viết bình luận