VOV4.M’nông – Ntơm bah nkuăl têh Đăk Tô, n’gor Kon Tum ju\r t^ng mpeh bah dâng tât n’har neh 2 n’gor Dak Nông n’hanh Bình Phước trong Hồ Chí Minh hăn rlău Tây Nguyên jông rlău 600 km, năm aơ le\ jêh ma kơt du njăr bok sut, hăn rlău ăp lôk cao su trong so\ng, trong nkoe đah ăp bri n’ho n’hanh na nao ăp mir cà phê đah tiêu.

Tâm năm, jêh âk rơh hăn nkual [on têh Hồ Chí Minh, rnôk hăn khâl kon, rnôk ri hăn khăm ji, wa Lý Văn Dũng, 57 năm deh, ta tổ dân phố 1, phường Trần Hưng Đạo, nkual [on têh Kon Tum, wât na nê| nău dơh bah trong 4 bôk ndeh hăn mhe [ư:

“Gâp lah nu\ih [on lan ta aơ gâp way hăn trong aơ. Ăp năm bah năp rnôk mô ho\ geh trong Hồ Chí Minh ri trong aơ du\t djơh, nu\ih [on lan hăn kan mô lah ăp ndeh rdêng năch, ndeh rdêng ndơ hăn du\t jêr. Rnôk geh trong Hồ Chí Minh ri [on lan du\t rhơn, bah điện trong ang tât u\nh ang nchrat êr le\ rngôch ăp nkual [on lan geh to\ng ăp, le\ rngôch dơh an nu\ih [on lan bah pring xăng tât nău hăn dơh ngăch”.

Quốc lộ 14 lah trong hăn âk nu\ih ngăn ta Tây Nguyên, đah rlău rbăn bôk ndeh ô tô n’hanh âk rbăn ndeh êng ăp nar. Mô knu\ng le\ rngôch ndơ tăch gluh tâm nkual mbra hăn rlău ta aơ, ju\r ăp ndrâm dak lêng  ta nkual [on têh Hồ Chí Minh, ma du\t âk nu\ih [on lan, du năm mbra geh 2-3 rơh hăn soih luh quốc lộ, ju\r hăn nkual [on têh hăn khâl, rwa\t năp khăm săm ji. Du năm trong jêh lah du năm nu\ih [on lan hăn nsong dơh-ntêm nkrem mông nar, du năm ăp doanh nghiệp rdêng geh ndơ [ư ndơ sa. Wa Đặng Hữu Minh, Kruanh Công ty TNHH 999, ngoay tâm ăp doanh nghiệp rdêng năch ta Buôn Ma Thuột, n’gor Dak lak an g^t:

“Trong le\ jêh ri tă bah uănh nđôi bah công ty ri ăp rơh hăn s^t bah ndeh, ri saơ du\t săk rnglay. Kăl e, ndeh âk prăk djơh lốp ngăn, a[aơ ri prăk lôp ndeh n’hu\ch nklăp 40%. Đah pring xăng n’hu\ch đo\ng 30% pring xăng n’hanh prăk nkra têh jêt n’hu\ch đo\ng nklăp 30%”.

Mô knu\ng nta rgâl mhe đah ntung trong ta nkual Tây Nguyên, trong Hồ Chí Minh sroih luh lah jâng ntrôl hun hao wa\ng sa. Jêh rnôh trong quốc lộ aơ dơi nkra, ăp nu\ih ntuh kơl le\ tât đah Tây Nguyên âk lơn. Ta r[u\n nchră ntrôl ngăch ntuh kơl nkual Tây Nguyên, [ư tâm khay 5/2015, ăp n’gor Tây Nguyên le\ wa\ch rgum 13 nău nchrăp têh đah rnoh ntuh kơl rlău 16 rbăn rmen prăk. Kon Tum, n’gor bah năp đaơ dơi uănh lah mô dơh ngăn đah ntung trong, jêr wa\ch rgum ntuh kơl, ri tâm năm aơ, wa\ch rgum tât 7 rbăn 700 rmen prăk, âk ngăn tâm nkual. N’hâm soan ma trong mbuăt nthoi an jâng wa\ng sa ăp n’gor saơ nanê| tă bah hao ngăch bah rnoh âk ndeh.

Ăp doanh nghiệp ta Tây Nguyên, ta Bình Phước, Bình Dương, nkual [on têh Hồ Chí Minh le\ janh ntuh kơl, rwa\t năm âk ndeh gay joi nău geh ơm dôl dơi pơk luh. Wa Trần Việt Hùng, Groi kruanh ban rnâng kan Ban nt^m rđau Tây Nguyên an lah, rnoh wa\ch rgum ntuh kơl tâm Tây Nguyên năm 2015 lah an saơ an nê| ntrôl ngăch du\t n’hâm bah nău trong Hồ Chí Minh soih aih:

“Nău soih aih trong aơ pơng [ư rhơn nuih n’hâm ăp nu\ih ntuh kơl n’hanh [on lan n’hanh n’gâng kan ăp n’gor Tây Nguyên geh trong hăn rlău. N’hanh ăp nu\ih ntuh kơl gluh an nu nău plơ\ tay mô lah hăn Tây Nguyên âk lơn”.

Hôm wa Phạm Ngọc Nghị, Kruanh UBND n’gor Dak Lak m^n lah:

“Mpeh măt wa\ng sa ri ăp ndoh ndơ geh ntung trong dơh lơn, bah ta ne\ ndoh ndơ bah Dak Lak n’hanh Tây Nguyên lah nsum ri nu\ih [on lan dơi geh, nău khlay ndoh ndơ dơi hao n’hanh soih aih đah ăp trong, nău rêh nu\ih [on lan dơi rgâl hao na nê|”.

Đah n’gor Dak Nông, trong Hồ Chí Minh hăn rlău n’gor lôch jêh n’hanh ndơ\ an do\ng ton tay an ăp nău rgâl hao so\k ndơ\ an tơm prăk n’gor. Wa Ngô Xuân Lộc, Chánh văn phòng UBND n’gor Dak Nông an g^t:

“Tâm năm 2015, n’gor le\ wa\ch rgum geh ăp nu\ih ntuh kơl têh tâm nău nsing nơm tâm trong me aơ đah rnoh ntuh kơl bơi 2 rmen đôlar. Rlău ma ăp nău nchrăp [ư têh mpeh công nghiệp ri ăp nu\ih ntuh kơl êng mpeh nău kan tuch tăm mât rong gluh an nu nău, le\ n’hanh dôl mbơh [ư ăp nău nchrăp gay năm 2016 ntơm an do\ng ăp nău nchrăp [ư têh mpeh mât rong n’hanh tuch tăm, bah ne\ m^n uănh tay so\k ndơ\ tơm prăk n’gor mbra hao rlău 1 rbăn rmen rđil đah năm bah năp”.

Trong têh le\ pơk, tâm bôk năm dil le\ nta jêng âk săk rnglay wa\ng sa rêh jêng saơ na nê|. Nchrăp mbra geh tay âk nău rgâl têh lơn tâm âk năm tât, rnôk ntung trong soih aih kơl an Tây Nguyên mât ueh ăp nău geh bah nơm./.

            Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja