02/3/2015

VOV4.M’Nông Đah rnoh neh bri rlău 16.400ha, xă Đak Nhoong a[aơ geh bơi 2.000 nu\ih du\t âk lah rnoi Jeh Triêng, neh ntu bôl âk, yơn du\t âk geh neh yôk prêh, bah năp đaơ [on lan knu\ng tăm bum, mbo, [ư ba mir n’hanh du đêt rnoh neh ba lo\. Nău rêh bah nu\ih [on lan mâp âk jêr jo\t, rnoh nu\ih [on lan ach o, mô g^t rplay sam [u\t âk. {ư t^ng nău ntru\nh ntuh kơl hun hao ăp nkual hô du\t jêr jo\t, nkual [on lan rnoi đêt, âk năm bah năp, đah ăp bôk nău kan nchrăp an ntuh kơl bah ngih dak nău lăp bah ăp gưl n’gâng kan nsum mpôl, nău nt^m, kơl bah cán bộ tahen Pôih n’har bri, [on lan ăp rnoi mpôl đêt Đăk Nhoong le\ nsrôih hao, ntơm rlet rlău ji ngot ach o. Kơt âk rnăk êng đo\ng ta thôn Đăk Ga, bah nar geh cán bộ tahen Pôih tahen n’har bri Đăk Nhoong tât kơl, nt^m trong [ư sa, rnăk wâl nô A Mo le\ dơi rklaih ach o, geh ndơ sa ndơ ntêm, mât rong dơi geh ăp ntil tơm, mpa rong, an geh đăp mpăn, nô A Mo, thôn Đăk Ga, xă Đăk Nhoong, nkuăl Đăk Glei, n’gor Kon Tum lah:

“Bah năp đaơ rnăk wâl gâp ach o, a[aơ knơm tahen pôih n’har bri kơl dơi rklaih ach o, dơi mât rong ka, bê, sur, rnăk wâl rhơn đo\ng”.

Thôn dơi n’gâng kan nt^m rđau Pôih tahen n’har bri n’gor Kon Tum săch gay ndâk njêng ntrong kan leo lor kơl [on lan hun hao wa\ng sa rêh jêng, bah năm 2007 tât a[aơ, thôn Đăk Ga, xă Đăk Nhoong le\ dơi N’gâng kan nt^m rđau Pôih tahen n’har bri n’gor Kon Tum, Pôih tahen Đăk Nhoong mbơh [ư âk ntrong kan leo lor, nău [ư ngăn ngên kơt [ư trong bê tông, kơl tơm ntil, mpa rong, ndâk [ư jay tâm rnglăp tahen [on lan dăch dêh. Wa A Đom, bu ranh [on thôn Đăk Ga, xă Đăk Nhoong, nkuăl Đăk Glei lah:

“Bôk năp jêr jo\t ri dơi kơl đah nuih n’hâm, jêh ne\ kop ji dơi kơl dak si dak glê, an nu\ih [on lan khăm ji”.

Du nkual neh njok n’har bri, âk năm bah năp, Đăk Nhoong lah xă geh âk nu\ih [on lan gu\ âm dah ro\ng, mô g^t tu tơm. Ta thôn Đăk Nơh, ngoay tâm âk thôn geh rnoh nu\ih [on lan mhe lăp gu\ dak Việt Nam âk ngăn tam xă, đah 33 rnăk, rlău 100 nu\ih. Nău tâm rnglăp văn hoá, tâm kơl nu\ih [on lan đăp mpăn nău rêh dơi gưl uỷ n’gâng kan n’hanh Tahen n’har bri uănh kơl. Nô A Viên, nu\ih tơm bri dak Lào, gu\ rêh ta thôn Đăk Nơh bah rnôk 3-4 năm nkoch:

 “Bah năp đaơ ri mô ho\ g^t nău ngơi yoăn phâm, kơp bah kônh tahen tât [on nt^m an jêh ne\ tât rnôk na nê| dơi rêh ta aơ ri mơ nti gưl ntop tay, tât a[aơ mơ g^t lah ngih dak le\ uănh kơl nu\ih [on lan kơt aơ, a[aơ lah ueh ngih dak du\t âk yor le\ an gâp nglăp bri dak Việt Nam”.

Âk năm rêh tâm nău mô geh tu tơm bri dak, mô geh sam [u\t sam tra săk jăn, bah rnôk dơi ngih dak kơp dơn bri dak Việt Nam, [on lan ntu\k aơ geh âk nău dơi [ư sa hun hao wa\ng sa. Rlău nău kơl [ư jay gu\ tâm bôk nău kan dăp rgum tâm pă [on lan nkual n’har bri t^ng ntrong kan srah tâm ndôp, ăp rnăk [on lan ntu\k aơ le\ rngôch dơi tăm tơm bời lời, rnăk đêt ri du ha, âk ri 3-4 ha, nău rêh mbrơi mbrơi dơi đăp mpăn. Wa A Lêu, Bí thư Chi bộ thôn Đăk Nơh, xă Đăk Nhoong, nkuăl Đăk Glei an g^t:

“Ta aơ du\t âk lah neh blak bôk năp kônh wa tăm bum yơn mô dơi, a[aơ tăm bời lời, du rnăk du yan geh bời lời bah 20-30 rkeh prăk, bah ne\ kônh wa le\ ju\t jăng nău ji ngot, n’hu\ch nău ach o, tal 2 lah kônh wa le\ g^t mât rong, mât ndrôk me, mât sur hun hao wa\ng sa”.

Bah du xă n’har bri du\t jêr jo\t, rnoh rnăk ach o geh rlău 70%, 5 năm plơ\ ma aơ, đah nău ntuh kơl bah ngih dak, nău yô| ro\ng, nuih n’hâm tâm pă bah ăp nu\ih tahen grăt nđir, nău rêh bah nu\ih [on lan ăp rnoi đêt xă Đăk Nhoong nar lơ hao, rgop nâp nâl nău nsing nơm bah nu\ih [on lan đah Đảng n’hanh ngih dak. Wa A Phương, Groi kruanh uỷ ban [on lan nkuăl Đăk Glei, n’gor Kon Tum lah:

“Ta nkuăl Đăk Glei geh 3 xă, mpeh rnă njrăng chính trị lah gâp saơ xă Đăk Nhoong đăp mpăn ngăn, kơp n’ăp rnoh rnăk ach o hu\ch du\t âk ngăn”.

Rgum ntuh kơl hun hao wa\ng sa, n’hao nău rêh [on lan, ndâk njêng nâp n’har bri lam [on lan nar lơ nâp dăng, mât uănh njrăng n’gang ueh nău [ư tơm rnă njrăng n’har bri n’hanh jêng ntu\k ang nkual n’har bri dôl lah nău r[o\ng, nsrôih rgum bah cán bộ tahen, [on lan ăp rnoi mpôl đêt ta lam xă Đăk Nhoong.

                                                                                                BTV:Y’Sưng