VOV4.M’nông:  Gu\ ngai đah nkual [on têh Pleiku nklăp 10km mpeh bah lơ, mpeh n’har nkuâl Chư Pah, n’gor Gia Lai, dak n’glău Chè lah nău nkre đah dak bât n’hanh ăp mir chè du\t măt uănh. Đồn điền chè ta aơ le\ geh bah ăp năm 1919- 1920, rnôk nu^h Pháp pah joi nkual neh bah lơ nkual [on têh Pleiku gay tăm chè.

            Leo lăp tâm yôk chè geh du trong jâng jê|, njok bar ding trong, mbor tơm n’ho nđ^r nkrum lam le\ ơm geh jo\ rlău ăp năm khay. N’gơr ngai ngai, saơ nđ^r ue\h bah ăp mir chè, lhêt lhơt sial khôm [ô kah bah ăp nku\r chè nse, kơt lah ăp ntil nău rngot tâm nuih n’hâm chrai le\, dơn hôm saơ rngân ue\h dơm. Ta n’gul yôk chè geh du ntu\k huêng khlay mpông phật, nê lah chùa Bửu Minh.Chùa dơi [ư tay bah du chuanh jê| n’hanh chùa phật học ho\ ơm bah aơ rlău 50 năm. Jau chùa lah ntu\k uănh saơ nău rgâl bah ăp mir chè, ndrel đah nê lah nău m^n u\ch ro\ng bah mô g^t dah âk rơh kơn nu^h tăm chè. Du ntu\k tât du\t rngân ue\h mô rsư\k nteh.

            Trôk nar ta aơ du\t ue\h, du nar geh to\ng 4 khay: Mhe, wai, djang, puh tâm ban đah 4 tơ\: Ôi, nar, kêng măng, măng ngo; ndrel đah du ntu\k aih hvi, nđik ryơm [ư nuih n’hâm nu^h n’gơch aih n’hanh rlu pâl du\t ue\h. yuh Nguyễn Thị Thương, tât bah nkuâl Mang Yang, n’gor Gia Lai, uănh năl:

            Rnôk he hăn tât dak n’glău Chè du\t n’gơch aih, mô rsư\k n’gôr kơt nău rêh ta nkual [on têh. Hăn tât ta aơ he saơ rngân ue\h n’hanh bri dak ta aơ du\t ue\h măng uănh. Gâp mpo\ng u\ch tât let năp aơ tay geh weh khâl tay yôk chè dja đo\ng.

            Rnôk tâm di gay ma uănh ue\h yôk chè lah tâm ơm ôi nar mhe luh , yôk chè hôm dơi nkrum ma tu\r lêm rvât rvât saơ. Mô lah tâm rnôk kêng măng nhâp nar, rnôk nar j^l nha sol tay kalơ lha chè lơp chrêk dêr. Tât ta aơ nu^h hăn pâl mô dơn uănh nău ue\h bah yôk chè ma hôm dơi hăn ndrel [on lan pe\ chè nku\r nđ^r nse, dơi khân păng nkoch mpeh nău kan [ư chè, dơi uănh saơ muh măt rhơn nđơr rnôk khân păng dôl ma ns^t tay nău geh kan bah he đo\ng. Ăp rup gui hăn kan mbleh mblôn ta dak n’glău Chè têh hvi tât du\t măt uănh jêng ntu\k rgum ntơr ue\h an păng rup lo\ mir. Dôl ma pe\ ngăch ăp nku\r chè nđ^r nse, wa Tạ Thị Uyên, công nhân Công ty TNHH MTV dak n’glău Chè an g^t:

            6 mông n’gul tât 11 mông nar hăn njing. Yơn êng nar pơh ri 10 mông lah ân hăn njing hôm, kêng măng 3 mông n’gul lah hăn pe\ tay hôm.

            Ăp công nhân pe\ chè ta aơ nklăp le\ du\t bên đah rup gui năch hăn pâl nđaih tât khâl n’hanh chu\p rup mir chè bah khân păng. Khân păng gơm rah rơch rnôk nu^h i manh sah, môk đon, njêng [ư du hê nu^h hăn pe\ chè tâm du [lât gay geh bar pe păng rup [ư ndơ nkah. Ăp rup gui bol ma nu^h kan lo\ mir ngăn yơn geh âk năch hăn pâl nđaih u\ch chu\p tay ndrel rnăk wâl băl mpôl tâm ăp rnôk kêng du\t pơh. Nô Nguyễn Văn Khoa, nu^h hăn pâl tât bah nkuâl Ia Grai, n’gor Gia Lai lah:

            Nău gâp nkah lor bôk năp lah mir chè du\t nđ^r mblu\ng ue\h n’hanh trôk nar ta aơ du\t nđik ue\h. Rnôk ăp kêng du\t pơh geh rnôk ri gâp n’hanh băl mpôl hăn tât ta aơ ntro\ng rup. Lah geh ndơ he mbra mbơh an băl mpôl lam ntu\k hăn tât ta aơ ndrel uănh, râng chu\p rup ta aơ.

            Dah âk năm hăn rlău, ăp rơh chè dơi tăm lôch nê pe\ tăch đang dơ mô g^t dah âk nău ro\ng bah kon nu^h đah me neh ta aơ. Rup gui ăp mir chè nđ^r nse, hvi tât du\t măt uănh tâm ntêng lêng jong bah năp măt uănh, ndrel đah jay chùa ndâp mpơl ngai ngai jêng ntu\k hăn tât ue\h gay năch pâl nđaih lăp săk he tâm bri dak rngân ue\h, manh gu\ ngai ăp nău nteh rsư\k n’gôr bah nău rêh tâm mpet tâm rlong, ko\ kol đah nău kan./.

Nu^h rblang: Điểu Thân