VOV4.M’Nông :Năm mhe s^t rnôk ăp mu\n kao blang dang ntơr ăp njônh bri lah rnôk jay ba bah ăp [on lan le\ to\ng bêng, khay kăch rek ho\ lôch. Wa Đinh Thị Thất ta [on Điện Biên, xã Sơn Lang, nkuâl K’Bang, n’gor Gia Lai n’glêh an [ư lễ sreh rpu rhơn tâm nđăp kon bu ur Đinh Thị Nhan n’hanh Đinh Văn Của. Lễ sreh rpu sa tâm nđăp oh Nhan, ntơm luh bah nău ton đah brah. Wa Đinh Thị Thất, mê| oh Nhan nkoch:

            Rnôk Nhan ho\ 3 năm deh, Nhan geh kop ji mbro, rnôk hăn chuh ta nhih dak si yơn mô bah. He ton đah brah, lah kon hên rêh, jêh aơ tay geh sai ri he sreh rpu du mblâm rpu. Tăng ton sreh rpu ri păng dâk rêh tay, rêh tât a[aơ. He ton sreh rpu dăm, hăn rvăt le\ 15 rkeh prăk.”

            Ntơm bah năp nê, ăp nău kan nchrăp an tâm nđăp le\ ăp to\ng le\ rngôch. Bu ranh [on Đinh Văn Thân le\ kuăl bu ndăm têh dăng rgum ta jay [on. Bu ranh [on tâm pă đă du mpôl hăn bri joi tơm “ngát” so\ng ue\h, le\ ơm bu ranh keh lơi ta bri. Hôm mpôl [a [a\ ri hăn joi du\t âk rse, d^ng ngâr nkar, ns^t gay nchrăp [ư njuh chu\t tâm rnôk sreh rpu. Bu ranh [on nkoch:

            “Lễ sreh rpu dja dơi [ư t^ng nău tâm ton đah brah bah yơ mê| Nhan tâm rnôk Nhan kop ji hô ntơm nơh: Lah Nhan geh bah nău ji, rêh đăp mpăn tât geh kon geh sai jêh aơ tay ri gâp sreh rpu an brah. A[aơ Nhan ho\ têh geh kon geh sai ngăn đo\ng ri rnăk yơ mê| Nhan ân sreh rpu dơm, gay nkah g^t brah mât njrăng an Nhan ngăch dăng, têh jêng ngăn. N’hanh [ư nău way dja ri mô dơi lah mô geh ch^ng gong, gay mbơh an brah g^t păng le\ t^ng [ư di nău ton bah he, ôp kuăl brah yang wơt dơn ndơ nkah g^t dja”.

            Lôch rnôk [on lan le\ kơl nchrăp ăp to\ng ăp ndơ do\ng khlay, lễ sreh rpu dơi [ư ta nu^h tơm jay nơm. Bu ranh sơch du ntu\k neh to\ng hvi n’hanh so\ng lâng gay chu\t tơm njuh. N’gâng njuh tâm lễ sreh rpu mô dơi lah mô geh du tơm “ngát” (ntil si tâm bri, way do\ng [ư tơm njuh) so\ng jong, prêh rlău 5m. Kalơ chông tơm njuh geh rup du  mblâm s^m Grứ (klang [u\ng) trah mon ma si, nt^t an n’hâm suan ngăch dăng n’hanh nău u\ch ro\ng rhơn răm du bông nău rêh bah ur sai mhe nđăp. Ăp kông koh rvoal dơi tâm nthoi 4 mâng rkăng bah tơm njuh nchah rơl tơl tâm bri sial khôm jêng nteh kơt ăp rlêm sial. Ăp ntil le\ nchrăp ăp to\ng, bu ranh [on têk rpu dăm le\ sa pih rlău 4 lôk mir, geh rsău l^t ue\h n’hanh nke jong, mplônh kue kât tâm n’gâng tơm njuh.

            Măng ju\r, nu^h tơm jay le\ nchrăp du\t âk yăng ndrănh n’hanh puăch an mpôl tu\r ch^ng goh gong pâl sa le\ mpôl dja tât mpôl êng [a [a\. Bah meng chrang hit mbu\ch u\nh, du hê nu^h bu ur ho\ plơ\ têh mprơ “Nhim bôk rpu”. Nău mprơ geh nkô| hôr lah: ơm bah jo\, rpu rêh ndrel nu^h, kơl kon nu^h ăp nău kan jâk r’ah ta mir ba. Yơn a[aơ, geh nău khlay, ân geh tât rpu nkah g^t brah yang, mpo\ng rpu lơi d^ng rngot săk, hăn t^ng brah yang, uănh ndr^ch ja nse ntu\k nê…”

            Ntơm bah kăl e, lễ sreh rpu bah nu^h Bahnar dơi [ư tâm lễ sa rhơn geh nău dơi bah [on lan. Ndr^ yơn, ntơm bah rnôk geh Đảng, nu^h Bahnar dơi rêh tâm đăp mpăn, dơn rvê wa\ng sa dơm. Ăp nău way le\ mbrơi mbrơi lăp đah nău rêh mhe, lễ sreh rpu hôm dơi [ư tâm ăp nar ngêt sa têt khlay bah [on lan.

            Tâm lễ sreh rpu, nu^h Bahnar ntơm bah ăp bu ur druh, bu klô ndăm, tât ăp yơ, ăp me n’hanh ăp oh kon se jê| nkơi ue\h ăp ndơ nsoh mhe da dê. Nău ch^ng nteh n’gôr bah nu^h Bahnar n’gloh nteh, mpôl bu ur đah ntơr ue\h mbân ao, mpôl bu klô troi ng^ng tâm nhu\p ti njroh wa\r tơm njuh. Ăp bu klô ndăm I du\t dăng ti lơp [lip [lip pêh đao [ư lễ sreh rpu. Rpu le\ geh sreh, bôk rpu le\ yông kalơ tơm njuh. Rnôk dja, bu ranh [on [ư ôp brah ju\r sa rpu. Bu ranh [on lah: “Ơi brah yôk, brah dak, rpu mpôl hên le\ sreh, ndrănh yăng mpôl hên le\ pư. Jă ăp brah yang ju\r ma sa rpu, ân ju\r ma ngêt ndrănh tâm yăng. An ur druh sai ndăm mhe tâm nđăp dơi đăp mpăn hơm răm n’hanh ngăch dăng lăng soih”.

            Nteh ch^ng gong n’gloh du măng rsol. Bah meng mbu\ch u\nh, ăp bu ranh nkoch an druh ndăm djăt ăp nău nkoch mpeh tu tơm luh bah lễ sreh rpu bah rnoi nu^h he. Ơm ôi tay, rnôk ăp dak tu\k lêng kalơ chông njuh mô ho\ chrai, [on lan le\ tâm jă hăn tât gay ban saơ ntu\k I du\t khlay bah lễ sreh rpu. Lăp tâm mpôl nu^h nê, yuh Đinh Thị Loan du\t rhơn nđơr, yuh nkoch:

            “Tât lễ sreh rpu, druh ndăm u\ch lơh rpu, khân păng u\ch nău way nê. Lễ hội sreh rpu dja jo\ ngăn  hôm mơ d^ng [ư du tơ\ jêng le\ ma [on hăn uănh. Rơh mom ndăm a[aơ mơ dơi uănh. Kăl e nơh kônh wa way [ư, hôm a[aơ jo\ jo\ mơ d^ng [ư du tơ\. Yor lễ hội dja lah lễ hội bah u che he, geh ho\ bah ơm hôm, a[aơ he rlong hăn uănh phâm [ư”.

            Kêng du\t lễ sreh rpu, puăch rpu dơi tâm pă ăp an ăp rnăk tâm [on gay sa. Rnôk dja, năch drôn bah nu^h tơm jay le\ rgum ăp to\ng gay râng nău tơm khlay bah nar tâm nđăp. Le\ d^ng nu^h mpo\ng an ur sai mom mhe nđăp rhơn răm đăp mpăn da dê n’hanh nsing tâm du năm mbo ba ju\r geh, du khay năm mhe răm m[ak ta [on tơm cách mạng bah Anh hùng Núp./.

                                                                        BTV:Điểu Thân