VOV4.Mnông: Rnăk wa Phạm Văn Hùng ta xã Nam Đà, nkuâl Krông Nô, n’gor Dak Nông, râng tăm ca cao ta nâm n’hâm tơm điều le\ 3 năm aơ, kêng du\t năm 2014 tơm ca cao le\ ntơm an klêh play. Wa Phạm Văn Hùng lah aơ lah trong leo kan tuch tăm ns^t geh wa\ng sa. Lôch joi g^t nău mha êng bah tơm ca cao aơ lah ntil tơm u\ch n’glu n’hâm jêng nău tăm rlu\ ta nâm n’hâm tơm điều đah tâm [ah tâm di mbra lah ndơ dơh ue\h an tơm ca cao hao jêng.

            Du nău way bên bah nu^h [on lan rnôk tăm điều lah du\t đêt mât chăm n’hanh kơi poh ndơ sa an tơm điều jêng nău geh mô âk, tâm rnôk nê tăm tơm ca cao he ân poh phân, to\ dak jêng tơm điều lăp sa đo\ng. Nơm geh kơt nê| klêh điều năm aơ, mir điều bah wa Phạm Văn Hùng dôl luh play du rơh. Yơn lah gay bar ntil tơm dja tâm kơl nsum hao jêng ue\h ân geh nău way tăm n’hanh mât chăm tâm di. Yor tơm điều lah tơm geh lha d^, măt nar lăp đêt n’hanh mô ru\ng lha t^ng khay, jêng rnôk tăm dơm du ntil ri măt nar lăp rlău mpu\m lha đêt, mô to\ng măt nar an tơm tăm rlu hao jêng. Yor kơt nê|, lah tăm rlu\ ca cao tâm mir điều ri ân tăm ca cao srang lơn đah tăm dơm. Lah tăm ca cao srêt ir, nău tâm n’glu n’hâm, [ư an tơm mô to\ng măt nar lăp, khuch tât săk geh n’hanh ôm play.

            Tơm ca cao ân poh phân n’hanh to\ dak ăp to\ng tâm rnôk tơm srang, yơn lah tăm srêt n’glu n’hâm âk nău poh phân mbra đêt lơn. Lah poh âk phân, lơn lah phân đạm ri tơm mbra hao jêng dăng yơn an kao n’hanh play kơn đêt. Yor kơt nê|, nău koh n’ging ân [ư tâm di, lơn lah tâm khay mih. Rlău ma nê ân njrăng tu ndru\ng chuh sa. Wa Phạm Văn Hùng ta xã Nam Đà, nkuâl Krông Nô, n’gor Dak Nông lah:Ntơm bah rnôk [ư tăm rlu ca cao ta nâm n’hâm tơm điều dja ri tơm điều n’hanh tơm ca cao hao jêng ue\h. Lơn lah tơm điều bar pe năm bah năp nơh mô geh âk, ntơm bah rnôk tăm rlu\ đah tơm ca cao tât a[aơ ri tơm điều hao geh âk tâm du mbor dja ntơm bah 4 tât 5 rkeh prăk let lơ, tăm  ca cao ue\h lơn rlău tăm êng du ntil đo\ng, gâp saơ tăm ca cao ta nâm n’hâm tơm điều ri ue\h lơn. Ăp tơm i geh nkrum n’hâm lah tơm nê hao jêng du\t ue\h.

            T^ng âk rnăk [on lan kan lo\ mir dôl râng trong kan tăm ca cao ta nkuâl Krông Nô, ri tơm ca cao geh âk nău ue\h, nê lah an geh play mbro, nu^h [on lan geh tơm ndơ tăch sa wa\r năm. Aơ lah ntil tơm geh rnoh khlay tăch n’gluh n’hanh nâp dăng. Rnoh khlay a[aơ, ca cao găr le\ lôch ndum ndrui, hu\ch hao ntơm bah 58 tât 60 rbăn/kg, nê lah mô ho\ kơp tay prăk tăch bah tơm điều.

            Du nău ma du\t âk rnăk [on lan rhơn lah tâm bri duh nar, ntoh mô to\ng âk dak to\ yơn tơm ca cao nha hao jêng n’hanh an geh play đo\ng. nău dja an saơ tơm ca cao geh nău dơi cho\l đah duh phang âk.

            Nău tăm rlu\ ca cao ta nâm n’hâm tơm điều tâm bah ri aơ nơh ta nkuâl Krông Nô nkre ns^t tay nău geh wa\ng sa âk lơn rđ^l đah tăm êng du ntil tơm điều. Aơ lah trong [ư nkre mpêt nkrem neh tăm, nkre rgop rgâl di si tăm ndơ mât t^ng trong r[o\ng âk ntil ndơ mât, ndơ tăm, do\ng an bôk nău kan jut jăng ach o ta ntu\k.

            Gay nu^h [on lan g^t dơi kỹ thuật tăm ca cao, tâm bah ri aơ nơh n’gâng kan dơi kan nkuâl Krông Nô le\ [ư âk rơh tập huấn mpeh ku^h ntu, trong tăm mât chăm tâm ban kơt trong [ư mât prăp, gay ndơ geh [ư du\t kah ue\h đo\ng. Nô Nguyễn Chí Nhân, ta xã Nam Đà, nkuâl Krông Nô, n’gor Dak Nông an g^t:Tâm 3 năm ntuh kơl, bôk năp lah ân poh phân, tơm tăm jê| ri ân poh đêt dơm, ntơm năm play bôk năp, poh âk phân NPK. Bôk khay mih, n’gul khay mih rnôk tơm ntơm luh play poh âk Kali, kêng du\t khay mih he kơi poh ntop tay âk phân Kali hôm du tơ\ tay đo\ng.

            Bol ma rnoh âm o âk lah du ntu\k ue\h an si bu tuh rơ\ jêng lơn lah tâm khay mih. Mbr^ng sêt guh krêp âk ta tơm điều du\t klach rvê an tơm ca cao. Jêng kônh wa ân t^ng groi nđôi ơm ban saơ, do\ng ue\h ăp trong [ư kỹ thuật mât chăm, njrăng n’gang tu ndru\ng chuh sa. Nô Phạm Văn Minh- cán bộ ntru\t nsôr tuch tăm mât rong xã Nam Đà, nkuâl Krông Nô, n’gor Dak Nông an g^t:Đah tơm ca cao tăm ta nâm n’hâm tơm điều ân njrăng mô an n’ging điều cho\l tơm ca cao, an dah găp tơm, way hăn koh n’ging điều, n’hao prêh mpu\m lha điều n’hanh [ư an n’ging ca cao păng aih tâm di. Lah he an tơm ca cao n’glu n’hâm ir ri: Bôk năp mô dơi hao jêng, tâl bar lah luh du\t âk tu ndru\ng sa.

            A[aơ le\ rngôch mir tơm ca cao ta nkuâl Krông Nô hao jêng ue\h da dê, tâm nê le\ geh rlău 50% hvi neh mir ca cao le\ an geh play. Du đêt mir ca cao tăm rlău 5 năm le\ an geh bah 1,5 tât 2 tấn găr/ha. Trong leo [ư dja mbra dơi pơk hvi gay rgâl nău săk geh ăp mir điều kro ranh ta n’gor Dak Nông./.

                                                                                  Nu^h rblang: : Điểu Thân