VOV4.Mnông: “Bu ur tiến sĩ bah [on lan” săk dơi âk nu\ih u\ch ro\ng n’hanh moh săk an Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông, Kruanh Bộ môn Ngữ văn khoa Sư phạm, nkre Groi kruanh Trung tâm Khoa học xã hội nhân văn Tây Nguyên, Ngih sam [u\t Đại học Tây Nguyên. Đah ăp nău rgop tâm m^n njêng văn hoá ăp rnoi mpôl đêt, lơn lah văn hoá rnoi Êđê n’hanh ăp rnoi đêt êng ta Tây Nguyên, tiến sĩ Tuyết Nhung le\ rgop ndơ\ ăp nău khlay văn hoá bah rnoi đêt tât đah [on lan du trong di na nê|, to\ng ăp. Di nar Quốc tế bu ur 8/3, he ndrel djăt ăp nău nkoch bri đah TS Tuyết Nhung Buôn Krông, gay m^n joi tay mep nău nsrôih bah du hê bu ur Êđê du\t âk nuih n’hâm n’hah lôch ueh tâm nău rêh mhe.

            Dăn ôp Tiến sĩ Tuyết Nhung, ua\nh tay nău kan n’hanh ăp nău le\ dơi [ư tâm năm 2015, mbơh nău ay du\t u\ch êh yuh?

            Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông:Năm 2015, gâp le\ dơi [ư du\t âk nău kan, ta meng nău nt^m nti ta ngih nti Đại học Tây Nguyên r^ gâp hôm nha mât kan du đê| nău kan geh tât m^n ua\nh văn hoá mpôl rnoi nơm. Du\t u\ch ngăn klâp lah nău gâp ndrel đah Nghệ nhân Võ Văn Hải le\ geh nchih du ntrôm s[ ma ka đar nkoch mpeh nău rêh, nău kan bâh nai nti Y Jut Hwing, bâh ntơm nt^m nti n’hanh njêng rplay s[ Rđe tâm ban kơt rnôk tât râng pah kan cách mạng. nai nti Y Jut H’Wing lah nu^h le\ njêng rplay nchih nău Rđe đăp mpăn hôm nha geh do\ng tât a[aơ. Tât a[aơ ndrôm s[ le\ [ư lôch, lah du ndrôm săm [u\t khlăy, geh nchih đah 4 nău :Eđe, Việt, PHáp, Anh. Nkô| nău tâm ne\ to\ng le\ mpeh mbơh săk, [on tơm, rnăk vâl n’hanh nău rêh bâh nai nti Y Jut Hwing tâm ban kơt nău nai nti u\ch, njoăl tât [on lan bâh rplay s[ nchih.

            Dơi g^t lah ndrôm s[ yuh mhe nkoch ne\ le\ geh mbơh n’hanh an ua\nh do\ng ta khay 11/2015. mhâm bâh nău u\ch ro\ng ma yuh [ư njêng ndrôm săm [u\t ne\.

            Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông:Le\ bâh jo\ ngăn hôm, le\ geh âk ngih nti phổ thông ăp gâl geh ntơ săk nai nti Y Jut ne\, nđâp ma ntơ trong geh ntơ săk nai nti đo\ng, yơn ma le\ rngôch ăp nău ntơ ne\ kanu\ng geh mhe ntơ t^ng nău mbơh êng săk nao nti nơm, ê ho\ g^t na nê| ntơm le\ săk. Tâm rnôk ne\, đah ăp nu^h dăng lư êng le\ geh ntơ nđâp ma săk, nđâp ma rnoi săk to\ng ăp. Yor ne hên u\ch geh ndâk nsơm tay nău ntơ săk rnoi bâh ăp nu^h têh dăng kơt nai nti Y Jut, so\k tay nău ntơ le\ rngôch ma mê| bơ\ le\ ntơ an nai nti bâh mhe deh. Tal 2 đo\ng lah, gay ma an le\ rngôch băl mom n’hanh ăp rơh [on lan dôl rêh ta nkual neh Tây Nguyên aơ saơ ăp nău kan bâh nai nti Y Jút đah neh dak he, mpôl rnoi he tâm ban kơt nău ro\ng, nău u\ch bâh nai nti njoăl an ăp rơh bâh nău nchih ma nai nti nchih tay.

            Ơ, di lah du nău kan du\t khlay yuh eh. Dơi g^t, a[aơ, rlău ma nău hăn nti ta ngih nti Đại học Tây Nguyên, Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông hôm nha m^n ua\nh mpeh văn hoá, joi g^t mpeh văn hoá  mpôl rnoi ta ntu\k, ngăn lah văn hoá mpôl rnoi Rđe, mhâm lơh d^ng yuh săch bôk nău aơ m^n ua\nh eh?

            Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông:Tâm rnôk lăp kan ndrel a[aơ, âk nău ntoh lư mpeh văn hoá bâh ăp mpôl rnoi, ngăn lah rnoi đê| ta ntu\k dôl ntơm roh rui, nđâp ma rơh mom a[aơ kơt lah le\ nchuêl nkre, mô hôm geh mât âk tay. Bâh ne\ ma gâp u\ch mât tay ăp nău khlay mpeh văn hoá rnoi nơm gay ma ăp nău khlay ne\ geh na nê| lơn, tâm di lơn n’hanh geh âk nu^h g^t tât lơn. Yor ne\ gâp hăn jru ta nău m^n ua\nh văn hoá, aơ lah ăp nău khlay tơm, an geh mât ndrăy n’hanh mât prăp, lah nău tu tơm tâm le\ ma nău m^n, du\t u\ch geh mât ndrăy n’hanh mât prăp, an geh ryơk tâm nău m^n, ntrong kan n’hanh nău rêh ăp nar bâh ăp nu^h, na nê| lah đah rơh mom a[aơ.

            Tâm rnôk m^n ua\nh mpeh văn hoá, nău khlay ngăn lah văn hoá rnoi Rđe, mơh nău yuh m^n rvê, u\ch m^n ua\nh ngăn eh?

            Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông:T^ng hên m^n ua\nh n’hanh saơ, đah ăp rnăk vâl, ăp nkual [on lan ma hôm nha geh mât ăp nău way ơm bâh ntu\k rêh jêng r^ nău rêh khân păng du\t ueh, du\t tâm ryơk n’hanh rêh tâm rnglăp đah ăp nu^h kiau meng. Hôm ta ăp nkual ma nău way mô hôm geh mât ryơk mô lah mât prăp r^ ăp rơh, ngăn lah ta rơh mom du\t dơh geh tih ta ăp nău ntru\nh mô tâm di, ver, geh rnôk tih pháp luật đo\ng, nău gâp m^h rvê n’hanh du\t u\ch [ư ne\ lah ăp nu^h rnoi Rđe he an g^t da dê n’hanh vât đah nău way Rđe, nău way văn hoá Rđe n’hanh g^t tâm ryơk, tâm mât nău way ơm nơm, yor lah, he an geh g^t ro\ng đah săk nơm r^ mơ g^t ro\ng rnăk vâl nơm, mơ g^t ro\ng ăp nu^h văr ne\, têh lơn tay lah g^t tâm ro\ng [on lan nơm, rnoi nơm. Aơ lah nău tơm khlăy gay ma nău rêh ueh lơn, tâm ro\ng lơn.

            Kơt ne\ lah Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông hôm nha geh âk nău m^n rvê n’hanh u\ch [ư ta nău m^n ua\nh n’hanh mât ăp nău khlay mpeh văn hoá, nău way bâh rnoi nơm. Yuh mbra dơi nkoch mbơh mpeh ăp nău nchrăp kan yuh mbra [ư tâm năm mhe tay đo\ng?

            Tiến sĩ Tuyết Nhung Buôn Krông:Năm mhe aơ, gâp m^n ua\nh tay mpeh văn hoá rnoi nơm. Gâp hôm nha m^n ua\nh n’hanh [ư lôch s[ nti nău Rđe ma gâp le\ nchih bâh năm 2001 tât a[aơ do\ng an nai nti n’hanh sinh viên sư phạm. ta meng ne\, ndrel đah ăp băl kan ndrel n’hanh ăp oh yuh nu^h Stiêng dôl pah kan ta Đài-TH Bình Phước, hên le\ m^n ua\nh n’hanh [ư lôch ndrôm s[ giáo khoa nău Stiêng nti jrô 1,2,3 ndơ\ ta nt^m nti ta ngih nti Tiểu học. nchrăp gâp mbra [ư lôch ndrôm s[ nchih m^n ua\nh mpeh văn hoá rnoi Rđe, ăp lễ hội têh tâm nău rêh nu^h Rđe an tâm di n’hanh ueh lơn, kơl an nu^h ua\nh răk geh tay nău mbơh di lơn. N’hanh du nău kan tay mbra geh [ư n’hanh dôl joi ntu\k ntuh kơl ne\ lah tâm rgop đah ngih nti Đại học Paris 7 dak Pháp [ư nău kan mbơh, [ư mât di di sản ndrong Tây Nguyên, kơl an âk nu^h mbra g^t đah nău g^t ndrong aơ kơl an nău m^n ua\nh, joi mpeh văn hoá Tây Nguyên, văn hoá rnoi Rđe.

            Ờ, ăp nău nchrăp to\ng ăp geh âk nău nsrôih bâh du hê nu^h u\ch ro\ng n’hanh ryơk văn hoá way ơm bâh ăp mpôl rnoi đê| nu^h Tây Nguyên.  Dăn u\ch ăp nău nchrăp yuh mbra geh dơi [ư ueh. Lah ueh yuh le\ tât tâm ngơi rơh aơ.

Nu^h rblang: Thị Đoắt