-------------------------

            A[aơ Công ty cà phê Thắng Lơik, n’gor Dak Lak dôl ndrel đah nu\ih [on lan tuch tăm 1.200ha cà phê ti\ng nau kơp dơn bah UTZ Certifed n’hanh Rain Forest. Groi Tổng thống giám đốc Công ty, wa Vũ Đình Nội ân gi\t, cà phê tăch l;uh bah ntu\k kan mro geh săk rnglay nklăp 300đôlar/tấn rđil đah cà phê mô geh nau kơp dơn, yor mô geh trok lơi rnon ma lo\ geh ntop tay prăk nkhôm âk. 3 nau kan tơm jêng geh nau dơi tâm nau tuch tăm cà phê nâp nâl, nê lah gay [ư ueh nau kan mât mir tơm tăm, mât ân n’hêl nau kan tuch tăm, n’hanh geh pă ntop tay đah nu\ih pah kan. Wa Vũ Đình Nội pă nkoch nau tă blau kan:

            ‘Ri nơm gay [ư ueh nau kan rnă njranưg đăp mpăn mhâm [ư ân geh nau dơi đăp mpăn ân nu\ih pah kan, yor lah ân mô hôm nau đăp mpanư, kơt lah ntă nau kan ri nu\ih nê [ư êng, pe\ êng ri mra khuch tât nau nchrăp pah kan bah nơm. Tal 2 lah nau kan nkoch trêng, bôk năp ri khân panưg kơt lah geh nchâp đă nau kan, yơn jêh nê mra jêng du nau mơng, nau kan aơ knu\ng rnglăp nơm tâm rmot kan, rnglăp nơm tâm nau tuch tăm dơm, ri păng mra mô geh nau êng ôh, păng jêng du nau mơng nau kan geh nau ueh nơih. Rnôk nê nau do\ng hao lơn tâm rnôk rnoh leo nsi\t ân nơm âk lơn, n’hanh công ty lo\ so\k du gưl rnoh khlay lơn nê ân nu\ih pah kan”.

            Ndrel đah Công ty cà phê Thắng Lơi, kan tăm cà phê nâp nâl geh nau kơp dơn lam ntur neh dôl geh [ư âk tâm n’gor Dak Lak ko\ kơt lah lam nkuăl Tây Nguyên. Ăp ntil cà phê kơp dơn lam ntur neh âk ngăn lah 4C, UTZ, RFA (bri nhiệt đới) n’hanh geh tât 58% rnoh geh cà phê bah n’gor Dak Lak. Kơp nsum tâm lam ntu\k kan cà phê, năm pe\ lih mhe nơh, cà phê geh kơp dơn lam ntur neh ho\ geh rlau 50% rnoh geh, ơm lơn 2 năm rđil đah nkô| nau ma N’gâng kan tuch tăm n’hanh hun hao [on lan nchrăp luh. Yơn lah, ti\ng wa Trịnh Đức Minh, Groi Kruanh rmôt kan cà phê Buôn Ma Thuột n’gor Dak Lak tăm cà phê geh kơp dơn ri mô di lơn âk lơn ueh, yor ngăn lah ho\ ntơm ntoh luh âk ntu\k kan jêr ngăn geh tăch ntil cà phê ueh kah aơ:

            ‘Ăp ntu\k kan tăch rgâl bah phung he dôl rgop nsum đah nu\ih [on lan tăm cà phê geh nau kơp dơn lah gay [ư ân dơi nau u\ch geh ngăn bah ntu\k kan tacưh rgâl lam ntur neh. Yơn lah, kan hun hao cà phê geh nau kơp dơn tâm apư năm rlau aơ bah phung he ho\ hăn ngăch ir, geh nau kan he tăm âk yơn lah tăch ê geh âk. Ri n’gâng kan cà phê tâm n’gor ko\ kơt lah neh dak gay gu\ tay tâm nchră, gay kơp dơn lah phung he [ư cà phê geh kơp dơn tâm rnoh mhâm geh gay mât geh nau nâp nâl”.

            Ko\ đah nau uănh ân n’hêl, Tiến sỹ Lê Ngọc Báu, Kruanh Viện khoa học kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên mi\n lah, nau jêr bah nau tuch tăm cà phê geh nau kơp dơn mô di lah gay geh nau tuch tăm, ma lah geh ntu\k tăch. Ngăn ta Việt Nam ko\ kưt lah âk dak lam ntur neh tăm cà phê êng, mô di di\ng le\ cà phê geh kơp dơn ri nơih tăch, yor ăp ntu\k vâr mro geh nau kơp êng bah nơm, rvăt âk ntil cà phê, đah rnoh khlay êng êng gay geh so\k nau săk rnglay êng. Lah rnoh geh cà phê kơp dơn rmeh âk ir ri gay tăch đah rnoh  thuk, [ư jêng mô geh săk rnglay. Tiến sỹ Lê Ngọc Báu mi\n lah, ăp ntu\k kan gay geh nau mbơh ân n’hêl mpeh ntu\k rvăt gay nơih tăm cà phê geh kơp dơn đah nau geh ân tâm di:

            ‘Ngăn lah ri nau kan tuch tăm geh nau kơp dơn đah nau tacưh dơi ti\ng nau kơp dơn ri păng ko\ geh nau ê ho\ tâm di ngăn ôh. Nu\ih pah kan lo\ mir n’hanh apư ntu\k pah kan tăch  rgâl [ư phung he gay geh kơp ti\ng n’hanh nau nchrăp lor ân tâm dăch oi, yơn mô di lơn ma âk kơp dơn ri lơn ma ueh, ma phung he gay geh âk ntil geh nau kơp dơn ri nau nê mư lah nau khlay lơn”./.

                                                                                                                        BTV T\H’Thi