{ư pơk nău ngơi rnoi mpôl đê| tâm mạng Internet mbra lah trong r[o\ng hun hao tay dơi Radio nău ngơi Việt Nam an [ư lor gay ăp nău lư mpeh Tây Nguyên, nău ngơi, rup gui, chữ nchih bah ăp rnoi nu^h tâm nkual ring lam lot ngai lơn, rgop rdâk njêng rup gui mpeh du Tây Nguyên săk jêng, tâm rnglăp n’hanh âk mpưm ntơr ue\h văn hoá.

            VOV4.M’nông: Nhà báo Kpă Simon, le\ tă du rơh [ư nău ngơi Jarai, le\ âk năm mô hôm tăng pơk ngơi. Ntơm bah nar hao [ư Groi kruanh nhih pah kan Radio way gu\ kan ta Tây Nguyên, păng geh nău dơn mât le\ rngôch 6 ntil nău ngơi lah, nău ngơi Jarai, Bahnar, Rđe, K’ho, Bunong n’hanh Sedang. Mô dơn r[o\ng trong rđău đă, păng hôm uănh năl tay le\ rngôch t^ng nău mhe, t^ng săk nu^h, t^ng ntơ dak, nkual neh, đăp mpăn nău lư tât kônh wa ăp rnoi nu^h du\t tâm di. N’hanh kơp ntơm bah khay 9 năm 2013, rnôk ăp nău ngơi dja dơi n’glăp tâm mạng Internet, ri păng lơn ma ko\ kol tay nău kan. Păng an g^t:

            {ư pơk nău ngơi ma Internet rơh bôk năp du\t jêr jo\t, mpôl hên ân groi nđôi t^ng nău mhe, moh ndơ I bu pơk uănh âk, ndơ I bu pơk uănh đêt, geh nchih rgum da dê. Lôch nê lah uănh rnoh âk bu pơk uănh t^ng khay…le\ rngôch ân t^ng groi nđôi dăch dêh le\ rngôch. Ăp nău lư dja, mpôl hên rblang gay rhuăt luh nău ơm g^t kan, moh ndơ nău nkoch lư I bu pơk uănh âk ri mbra rđău đă an [ư lôch t^ng trong nkoch nău nê. {ư pơk nău ngơi ma Internet ri mpôl hên n’glăp nkre le\ ma nău rblang, jêng ân uănh tay ăp nău tih geh liăn tâm nău rblang dja. Lah [ư pơk êng du ntil nău ngơi ri rnôk răk geh tih, lăn ri mbra dơi dăn nău yô| lôch nê dơi an răk tay, yơn ăp nău rblang ta Internet hôm geh ăp nău tih mhe ntoh luh tă bah nkô| nău kỹ thuật đo\ng, hôm nău ue\h ndr^ng tâm nău nchih n’glăp, ân groi nđôi mbra n’hanh [ư bah ăp nău khoah, đăp mpăn nu^h pơk uănh di nuih n’hâm.

            Ndrel ko\ kol nău kan kơt kruanh bah he đo\ng lah ăp biên tập viên, biên dịch viên, phat thanh viên, yor ăp nu^h mô dơn mpơl nău mhe, nău nchih nkoch pơk ngơi ta radio, ma hôm hăr n’glăp t^ng nău mhe, t^ng rup gui, t^ng file nău ngơi tâm Internet đo\ng:

            Đah nău ngơi Jarai, lah mô [ư pơk nău ngơi ma Internet, nău kan bah mpôl hên lah rblang n’hanh pơk nău ngơi, jêng lah mpôl hên dơn ăp nău lư bah mpôl [ư rgum nchih nău ngơi yăn, rblang luh nău ngơi Jarai lôch nê pơk ngơi. Rnôk n’glăp tâm web, ri mpôl hên tăch n’glăp êng t^ng nău nkoch, nău lư nkre đah nău rblang n’hanh rup gui, n’hanh nu^h djăt, nu^h uănh lam ntu\r neh mbra dơi saơ. Yor kơt nê|, nău kan bah mpôl hên hôm ntoh tay âk nău kan rđ^l đah ntơm nơh; nu^h rblang, nu^h rgum nchih ân kơt nti, tâm ôp tâm rgâl tay âk mpeh nău blău kan. Mông nar kan, ndơ do\ng kan n’hanh nău ntuh kơl mpeh bôk rngok, n’hâm suan âk lơn n’hanh păng ân geh nău [ư lhăt jăp, tâm di lơn du\t âk”.

            Ntơm nơh mô ho\ [ư trang web, rlău ma bâr răk ue\h, tơm g^t blău nău ngơi rnoi he n’hanh nău ngơi yăn âk mpưm, ri ăp nu^h djăt ma hăr choh máy tính  lah mbra dơi [ư ue\h. Yơn ta trang web bah he, mpôl hên ân uănh nkra tay nău tih du tơ\ tay đo\ng gay ma ăp nău lư tâm di đah nău lư n’glăp tâm mạng, jêng lah ăp nău mhe gay pơk răk, gay uănh, mô dơn gay ma djăt dơm ôh. Mpôl hên nsrôih gay mô dơn nău lư bah he ngăch, di, dơh wât ma hôm ue\h an măt uănh đo\ng. Du nău nchih nkoch mô lah nău mhe geh rup nt^t ri mpôl hên n’glăp rup nê tâm ntu\k nău nchih nkoch, nău mhe an tâm di, têh kuâng dah âk tâm di gay n’hao rnoh khlay nău nchih nkoch, nău mhe nê n’hanh kêng du\t lah nău dơn kan âk: rnôk lôch n’glăp nău nchoh nkoch, nău mhe ri ân uănh tay ăp nău nchih nkoch nê, nău mhe lôch n’glăp nê le\ lăp ta trang web đo\ng lah mô, up nău nchih nkoch nê ho\ di lah mô, nchih nar khay n’glăp ho\ di lah mô? {ư jăp nău rêng kan nê ri ân geh nău dơn kan têh lơn n’hanh roh âk mông nar lơn.

            Aơ lah du nău kan mhe geh tât do\ng máy tính ma mpôl hên ri mô ho\ tă nti na nê| mpeh nău kan dja, jêng bôk năp aơ lah du nău kan du\t jêr đah mpôl hên, yơn lôch du mông nar joi oi geh nău nt^m nti bah kỹ thuật n’hanh mpôl hên nsrôih kơt nti jêng le\ mbrơi mbrơi g^t ăp rêng kan n’glăp nău nchih nkoch, nău mhe lư tâm mạng. n’hanh tât a[aơ ri nău kan ntu\k tât le\ [ư blău tât ta nê hôm. Rnôk n’glăp nău nchih nkoch tâm mạng mpôl hên saơ du\t rhơn yor a[aơ nău ngơi rđe mpôl hên mô dơn djăt dơm nău ngơi ta radio dơm ôh, ma hôm t^ng trong mạng hăn tât le\ ma dak bah dih đo\ng, nu^h rđe dôl ma gu\ rêh dak bah dih geh ndơ ma pơk uănh djăt g^t nău lư tâm dak Việt Nam he phâm păng, djăt dơi ăp nău mpât mprơ bah [on lan he.

            Gay an web nău ngơi Sedang mbra dơi pơk uănh ngăch ăp nău mhe khlay ri mpôl hên ân rgum an rong âk mpeh mông nar kan an păng. Bol ma mông  pah kan ta nhih pah kan ho\ le\ yơn du đêt nu^h kan nha pơk uănh tay g^t geh nu^h pơk uănh njuăl s^t tât he đo\ng, geh nău rgop mpeh nău rblang, mpeh trong răk, mpeh trong n’glăp nău rblang, n’glăp rup đo\ng lah mô…Mô dơn nê tâm ăp nar rlu lễ, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán, 30/4 n’hanh 1/5 mhe aơ nơh, ăp nu^h kan tâm rmôt dơi tâm pă t^ng [ư jăp ue\h kâp gu\ rblang, rgum nchih n’hanh n’glăp ăp nău lư mhe ta trang web bah he đo\ng.

            Rnoh nău kan lơn ma âk, nău dơn kan lơn ma âk tay n’hanh nău kan kơt lah mô geh nar rlu, yơn nău dơi le\ geh [ư an ăp nu^h lơn ma gơih nđơr nsrôih tay, kơt nău nkoch bah nu^h rblang nău ngơi K’ho bah K’Brọp n’hanh nu^h răk rblang nău ngơi Bunong Thị Đoắt:

            Ntơm bah ăp ntil nău nchih nkoch n’glăp ta trang web le\ geh âk mpưm nu^h [on lan pơk djăt uănh tâm n’hanh bah dih dak. Êng nău ngơi Bunong, rnoh âk tơ\ lăp pơk uănh tâm website geh trong r[o\ng hao âk đo\ng, lơn lah kônh wa gu\ dak bah dih. Ăp nar t^ng groi nđôi, saơ rnoh âk bu lăp pơk uănh, mpôl hên ăp nu^h [ư bôk ntuh nău ngơi Bunong saơ du\t rhơn n’hanh geh nău gơih nđơr lơn rnôk ma nău lư mpôl hên nkoch trêng ma trang web VOV4 Tây Nguyên dơi kônh wa u\ch pơk uănh.

            Rnoh âk nu^h pơk Internet lăp djăt uănh nău ngơi K’ho hao âk tơ\ t^ng khay. Kơt khay 1 năm aơ, lah 10.169 tơ\, khay 2 lah 16.079 tơ\, khay 3 lah 18.664 tơ\...A[aơ ntruch ta rnoh 16 tât 18 rbăn tơ\ ăp khay. Đah rnoh âk nu^h lăp pơk uănh kơt aơ, ri tât le\ năm aơ nklăp mbra geh rlău 180 rbăn nu^h lăp pơk uănh tâm n’hanh bah dih dak. Aơ lah nău mpơl rhơn an mpôl hên, ăp nu^h [ư na nê| pơk nău ngơi kalơ mạng. Nău nê le\ [ư an mpôl hên gơih nđơr nsrôih [ư ue\h lơn đo\ng bôk ntuh nău ngơi, to\ng di ue\h lơn đo\ng t^ng nău u\ch geh pơk uănh g^t nău lư ma nău ngơi K’ho ta Internet.

            T^ng nhà báo Kpă Simon, Groi Giám đốc nhih pah kan Radio nău ngơi Việt Nam way gu\ kan ta Tây Nguyên, a[aơ ăp khay geh rlău 100 rbăn tơ\ pơk uănh tâm ăp nău lư bah 6 nău ngơi rnoi mpôl đê| tă bah nhih pah kan [ư njêng luh. Nău lư ma radio nkoch mbơh mô dơn nar lơn ma rêng lam tâm dak, ma hôm rêng lam tât 80 dak n’hanh nkual neh, lam ntu\r neh đo\ng. Ăp nu^h kon bah Tây Nguyên lam ăp ntu\k mô dơn dơh ue\h lăp pơk uănh nău lư ma hôm rgop an ăp bôk ntuh nău ngơi gay ăp nău ngơi nar lơn ma ue\h, rgum nchih ue\h di lơn đo\ng.

            {ư pơk nău ngơi ma Internet mbra lah trong r[o\ng hun hao tay đo\ng dơi Radio nău ngơi Việt Nam an [ư lor gay ăp nău lư mpeh Tây Nguyên, nău ngơi, rup gui, chữ nchih bah ăp rnoi nu^h tâm nkual lơn ma rêng lam ngai lơn, rgop rdâk njêng rup gui mpeh Tây Nguyên têh jêng, tâm rnglăp n’hanh săk ntơr văn hoá. Wa Kpă Simon an g^t:

            Tây Nguyên lah nkual neh khlay le\ mpeh wa\ng sa n’hanh rnă njrăng neh dak, lah ntu\k geh rlău 40 rnoi nu^h Việt Nam ndrel gu\ rêh, jêng nău lư mpeh nkual dơi kruanh rđău kan Đảng, Ngih dak n’hanh lam nsum mpôl uănh khlay. Tây Nguyên lah ntu\k mât prăp âk văn hoá têh bah ăp rnoi nu^h đo\ng, dơi lam ntu\r neh uănh khlay joi g^t, ân dơi mbơh n’hơ, mât ndray n’hanh mpư n’hao ue\h. Aơ lah ăp nău dơh gay VOV Tây Nguyên n’hao tay săk blău ăp bôk ntuh nău ngơi rnoi mpôl đê|, n’hanh trang web bah nău ngơi rnoi mpôl đê| VOV4. Gâp m^n lah, rnôk pah kan nkoch trêng bah mpôl hên nkoch trêng dơi ăp nău dơh ue\h, ăp nău êng bah Tây Nguyên, ri ăp bôk ntuh nău ngơi n’hanh trang web bah mpôl lơn ma âk mpưm, săk ntơr ue\h n’hanh ngăn ngăn./.

Nu^h rblang: Điểu Thân