VOV4.Mnông – Le\ 60 năm hăn rlău kơp bah rnôk dơi mâp Wa Hồ nhu\p ty, oh bu ur Rađe nôk ne\ a[aơ le\ lah u bah âk oh mon kon sau jêt, yơn tâm bôk rngok bah nhạc sĩ Linh Nga Niê Kđăm, âk rup ndah n’hanh glơi an rnôk bôk năp dơi mâp wa Hồ hôm e nâm ơm. Nhạc si Linh Nga nkoch, hôm e jêt, wa lap dơi t^ng me, bơ\ (che Y Ngông Niê Kđăm) tập kết hăn rgum nti Việt Bắc. Rnôk ne\ rêh tâm bri, wa knu\ng nkah g^t đêt đă mpeh bah kơi choanh geh du mlâm jay jêt bah du hê che ranh. Che du\t đêp rmên, way pâl rlưn đah kon se n’hanh way an ăp mon jêt [anh kẹo, play. Rnôk ne\ wa mô g^t che ne\ lah moh nu\ih, jo\ tât bah kơi aơ mơ g^t ne\ lah Wa Hồ. Nhạc sĩ Linh Nga Niê Kđăm nkoch: “Năm 1955, tâm du rơh wơt Tết bah Quốc hội, geh jă le\ rngôch ăp rnăk wâl tât sa tết nsum tâm du măng ri Wa Hồ tât. Pơng ôp, pơng khâl “À, Y Ngông ơi, aơ lah kon bu ur Rađe lah ?” jêh ne\ nhu\p ty gâp kơt nu\ih têh. A[aơ yơ mơ lah ne\ Wa Hồ, kruanh têh bah bri dak he, cách mạng he, ri rnôk ne\ gâp mơ m^n, mơ g^t lah Wa Hồ, hôm 3-4 năm gâp gu\ tâm bri gâp mô g^t ne\ lah Wa Hồ ôh, knu\ng saơ ne\ lah du hê nu\ih che bah he dơm, du\t lah đêp rmên, du\t lah u\ch ro\ng. N’hanh a[aơ mơ nkah g^t ne\ lah che gu\ ta kơh dak me le\ roh. A[aơ he uănh tay ăp păng rup ne\, gâp m^n lah răm ngăn, gâp rhơn ngăn tât mô dơi nkoch le\”.

Bôk rngok bah bu ur kon se 6 năm deh nar ne\ mô dơi nkah g^t le\ lah wa mô dơi uănh tay ăp păng rup rnôk ne\ ta ntu\k tâm lơh Việt Bắc dơi du hê nu\ih so\k rup nu\ih Pháp nchih tay. Wa ndrat ngăn n’hanh rhơn ndal rnôk saơ rup rnôk jêt bah nơm dơi gu\ êp wa, dơi wa an [anh, đêt đo\ng dơi tu\ chông tâm nuih. Đah wa, ne\ lah nău lap rhơn ngăn n’hanh ueh lăng ma wa mbra mô dơi chuêl.

Wa Rơ ô Y Đô, nu\ih Jarai, ta [on M’Ghăn, xă Chư Pui, nkuăl Krông Bông, n’gor Dak Lak, hôm e nkah g^t kơt ơm ăp nău bah wa rnôk tât khâl mpôl tahen Tây Nguyên nchrăp hăn tâm lơh kơl neh dak băl Lào. Wa nkah g^t tay, năm 1957, ntu\k bah wa dôl gu\ [ư tahen ta Nghệ An ri geh nău đă pă 2 rmôt nchrăp hăn tâm lơh ta dak Lào. Rnôk ne\, ntu\k dơi wơt Wa Hồ tât khâl n’hanh ntru\t đă ăp oh nô tahen. Wa đêp rmên ôp khâl nt^nh ntăn ăp nu\ih, uănh m^n tât ăp nar sa, bok n’gut ao nsoh, tât nău tâm rgum mât bah ăp nu\ih đah [on tơm, nkah nt^nh ăp oh nô tahen ân mât răm, mât săk soan n’hanh tâm lơh ueh. Nău ne\ [ư ăp nu\ih rngot da dê. Wa Rơ-ô Y Đô nkoch: “Geh du tơ\ Wa Hồ hăn khâl tahen Tây Nguyên, Wa ôp “Tahen Tây Nguyên sông sa hơm đo\ng ? kho ao răm đo\ng ? ăp oh nkah g^t miền Nam đo\ng ?”. Jêh ne\ Wa hăn tâm nchră đah kônh Giáp. Âk nău tâm rgop bah Wa lah đah long s^nh răm an tahen, jêh ne\ kho ao. Rnôk ne\ mpôl hên rngot ngăn, nkre nkah g^t tât nău rgop bah Wa, dăn ton đah wa hăn Nam gay lôch jêh nău kan”.

Nău ueh lăng rmêh rmên, dăch êp bah Wa kơt du nău ntru\t nsôr nuih n’hâm, kơl wa Rơ-ô Y Đô n’hanh ăp mpôl tahen Tây Nguyên du nuih n’hâm tâm lơh n’hanh lơh têh dăng. N’ăp bah kơi aơ, rnôk hăn tâm lơh ta ntu\k H9 (nkuăl Krông Bông nar aơ), wa Rơ-ô Y Đô hôm e djôt nău nt^m bah Wa, tâm lơh yor [on lan, yor bri dak bah dâng bâh he.

Ăp nu\ih kon ăp rnoi Tây Nguyên, bol mô ho\ dơi mâp Wa Hồ yơn tâm nuih n’hâm ăp nu\ih geh wa da dê. Nô Y Kuet Liêng, nu\ih bu nông, ta [on Krong, xă Ea Trul, nkuăl Krông Bông, têh rêh tâm rnôk đăp mpăn, knu\ng dơi g^t đah Wa bah ăp nău nkoch, ăp nđơn n’hanh knu\ng saơ Wa tâm tivi, ndrôm sam [u\t, báo. Ndr^ yơn, rnôk dơi ôp mpeh Wa, âk nău rngot tâm nô hao âk ngăn nău ntôh n’hao n’hanh rnê ryơk. Nô Y Kuet Liêng lah: “Gâp rêh têh rnôk bri dak le\ đăp mpăn n’hanh mô ho\ dơi mâp wa Hồ yơn gâp du\t rnê ryơk Wa, Wa lah nu\ih kruanh têh bah le\ rnoi mpôl đêt. Gâp u\ch dơi nti bah ăp nău jêt ngăn tâm nău rêh bah wa, yor ne\ tâm nău rêh, nău tâm boh đah kônh wa [on lan n’hanh tâm rnăk wâl gâp, gâp so\k kơt nău rêh bah wa [ư ntrong leo gay nti n’hanh nt^nh ntăn kon sau, kơl ăp nu\ih kiău ma bah he”.

Tâm rnăk wâl nô Y Kuet Liêng, rup ndah Wa Hồ dơi ntru\p tâm bil n’hanh yôk ta n’gul jay. Nô mpo\ng u\ch nti t^ng nău rêh bah wa, kơl ăp nu\ih kioău ma n’hanh nt^m ăp kon sau nti t^ng kơt wa.

Bol wa Hồ mô ho\ du tơ\ tât Tây Nguyên, âk nu\ih kon Tây Nguyên mô ho\ dơi mâp Wa, yơn tâm nuih n’hâm ăp nu\ih [on lan, yơn nău ro\ng an wa hôm e mro mrăng. Wa Hồ hôm e rêh mro mra\ng tâm nuih n’hâm ăp nu\ih [on lan Tây Nguyên.

Nu\ih rblang: Y Sưng