Moz Whitmore thiêz têx tsưr ziv phax txar

Moz Whitmore zos zav moz zôngx ziv siz cik tâu, tiv nưk muôx nưk iz zav caz moz hâur ar thiêz đêx uô huôv moz. Chor caz moz no muôx nhoz hâur ar, têx ar gok thiêz đêx kiêk nênhs, vuôz tsuôz. Lênhx nênhs muôx têx cik tâu moz thâuv cor ar, đêx kiêk nênhs muôx chor caz moz co đhâu têx grêix trâus to, cêr uô pa lok sik zôngv têx đêx, zav nox tsi hur.

Moz têx muôx yưv khênhr njiz trâus zos: Uô cuz uô no, uô tsi yuô tâuk pa, trâus moz o vôngk; zos trâus moz hnhar muôx têx grêix zuôr trâus vôngk, lưx, zôngx ziv tuôs nênhs zos tsi tâu qênhz pov, chơưv kho sei. Chor nênhs khênhr trâus moz zos pêx xênhv, têx lênhx tsi so cor ar, cor đêx thiêz muôx iz cxiê zav moz hâur đros chêr li: Moz tso jik kaz jiz, moz siêz, moz trâuv, moz njưk, tsi yuô muôx đas jos ntơư.

Whitmore zos zav moz tsơưs njiz trâus, phênhv ntâu cik txos têx kiêk nênhs, tsi hur hâur tênhx qơư, tsi zos zav moz zôngx ziv cik tâu tus no trâu tus tov. Nhoz thax tsav Đông Nam Á thiêz Bắc Ôxtrâylia muôx ntâu tus chôngz lênhx nênhs trâus moz. Ntơưv Việt Nam, niêx shông cux muôx iz cxiê lênhx nênhs trâus moz zav moz heik co, khênhr muôx chôngz lênhx ntâu tus trâus moz zos đhâu lok nas lox, đêx ngaz, nas chuô.

Chiê bax phax tar moz Whitmore, Cục phax tar moz gênhk, Bộ Y tế heik tsôngv pêx xênhv uô lơưr têx tsưr ziv li đrav kaz:

1.Tsơưs cor txos ar, têx ar gok, đêx kiêk nênhs, đêx tênhr ntơưv têx, lar heik zos ntơưv têx qơư kiêk nênhs, vuôz tsuôz, qơư đêx ngaz đhâu lok nas lox, nas chuô.

2. Hnar têx tril yo por hưv, chox lôngx têk, trâu khâu trax, khâu tơưr thâuv muk uô liêx têz, vêv xênhz qơư nox nhoz hur si, khơưk sâu têx vuôz tsuôz, kiêk nênhs, huk têx ar gok đhâu lok nas lox cov đu lus. 3. Krưr thiêz tu jông têx grêix trâus to, uô cuô zis, trâus cuz hnhiêz; tsi chiê kror grêix to co lo ar, ntuz đêx kiêk nênhs. Zos tsuv cor ar, đêx kiêk nênhs mak sơưr đơưk tsuv muôz krưr jông thiêz nzuôr hur đhâu hlo cor ar, đêx kiêk nênhs, vuôz tsuôz tas.

4. Tsi muk tơư liêz ntơưv têx qơư muôx ar gok, ar kiêk nênhs, qơư muôx đêx ngaz; tsơưs đa đêx, uô luôv đêx ntơưv têx pak đêx, pak njêl, đêx lox, cưx đês đêx, qơư muôx đêx tênhr tâu xav tiêk kiêk nênhs vuôz tsuôz, lar heik zos thâuv muôx têx kror grêix trâus to.

5. Vêv xênhz iz chêr hur si, muôz xaz phôngx thiêz đêx hur nzuôr têk đhâu uô hâux lưv tas, đhâu cor têx ar, đêx kiêk nênhs thiêz uô ntêx thâuv zuôr nox, hâuk.

6. Sir zôngv đêx hur xênhz huôx, uô jâuz mor nox, taz por truôx tuk zav nox, tsi zôngv têx đêx lok sik zav nox tâu xav tiêk tsi hur, kiêk nênhs ntơư.

7. Chor nênhs trâus muôx moz hâur đros chêr li: Tso jik kaz jiz, moz trâuv, moz siêz, moz njưk....tsuv uô trơưk têx tsưr ziv phax tar li heik sâuv thiêz por hưv jông kror grêix trâus to chiê tsi yuô trâus cik tâu moz.

8. Đhâu thâuv cor  ar, đêx kiêk nênhs, lar heik zos đhâu nas chuô, đêx ngaz zos pov muôx têx moz yưv li: Uô cuz uô no, hnôngk, moz hâur siêz, uô tsi yuô tâus pa, moz trưx vôngk ntêr hnuz tsi txơưx jông...., mak tsuv muk chuôs cưk yuôx chiê tâu seiz njuôk shuôs đas jos, chơưv kho tâu moz sei.

Cục phax tar moz gênhk, Bộ Y tế heik tsôngv pêx xênhv tsi txoz cxơưx, taz sik tsuv uô jông trơưk têx tsưr ziv kriê phax tar moz, tsưx phưv đas jos trâu zuk, chuôz zis thiêz côngv thôngx./.

Bích Thủy-Riê Lâux cxeik, nhênhv