Tsiv gri hnuz txi côngv Huôz têik Hùng 10-3 hli ntux

Trơưk thâuv ntêx hêik tsês, Lạc Long Quân thiêz Âu Cơ tâu sêiz zos hêir nênhs Việt li pox côngz zơưv côngz, zos chor Huôz têik Hùng niêv txir. Viv li Ntênhk Hôiv Tsêr mnov Hùng tsênhv tâu hu uô Txi côngv Huôz têik Hùng, muôx tsiv gri lok six lox hâur hêir nênhs Việt siêz xar. Txi côngv Huôz têik Hùng tâu tsưr tsix trâu hnuz 10 hli 3 hli ntux, ntơưv Tsêr mnov Hùng, Việt Trì, Phú Thọ. Uô ntêx co yênhx ciêz, ntênhk hôiv tưz tâu tsưr tsix đros muôx ntâu kror vênhx huôv jông thiêz suôv câuv trâu hnuz 10 hli 3 hli ntux đros muôx ntênhk thiêx kiệu thiêz hlơưr shaz ntơưv tsêr mnov Thượng.

Chiê ndo txos chor Huôz têik Hùng têx côngz lox cxiv tsa têz qơưk, huôz têik Lê Thánh Tông shông 1470 thiêz huôz têik Lê Kính Tông shông 1601tror cxiv sâu tsês trâu ntơưv Tsêr mnov Hùng, xêir hnuz 11 thiêz 12 hli 3 hli ntux uô hnuz Txi côngv Huuôz têik Hùng. Txos thâuv ntu Xênhv Nguyễn-ntu Khải Định tiv 2 tưz xêir hnuz 10 hli 3 hli ntux uô hnuz txi côngv Huôz têik Hùng chiê ndo txos chor huôz têik Hùng thiêz hêik cxuô lênhx nênhs Việt Nam sik đros ndo txos txi côngv pox côngz zơưv côngz.

Hnuz 6/12/2012, hâux lưv txi côngv Huôz têik Hùng tưz tâu tas nro ntiêx têz pâuz txos thâuv UNESCO côngz jênhv “Tín ngưỡng txi côngv huôz têik Hùng ntơưv Phú Thọ” zos sơưr đơưk iz kror di sản vênhx huôv phi vật thể.

Hnuz txi côngv Huôz têik Hùng yênhx shông zos tas nro pêx xênhv hnuz hôiv, “hnuz txơưv sơưr đơưk nhoz trâu kror tưs, cux ndo njôngr txos hnuz txi côngv xiêz 10 hli 3” puôr lênhx xar txos zuk chax chês, ndo njôngr txos chor huôz têik Hùng têx côngz lox tưz cxiv tsa thiêz por vêv têz qơưk. Hâur hnuz no, pêx xênhv tas nro têz qơưk tsênhv tâu cxaz chuôz trâu têx huôx tôngv vênhx huôv hêik tơưv zuk siêz ndo txos chor Huôz têik Hùng tưz muôx côngz cxiv tsa têz qơưk thiêz tưz sir jos por vêv tuôr tsês jông têz qơưk.

Txi côngv Huôz têi Hùng-Ntênhk hôiv Tsêr mnov Hùng tsênhv zos jiês chiê zoz zux chax chês “Ndo txiêx pâux njis”, zos hnuz chiê tas nro Đảng, tas nro quân, tas nro pêx xênhv truôx iz siêz ndo njôngr txos hloz Hôx têx luk kriê tsês: “Chor Huôz têik Hùng tưz muôx côngz cxiv tsa têz qơưk-Pêz sơưr đơưk tsuv sik đros por vêv jông têz qơưk”.

Đảng thiêz Têz qơưk tsik so uô jông hâux lưv txi côngv chor huôz têik Hùng. Đrâuv muôz nhiêx txiêx chiê kho đuô têx qơư txi côngv, muôz jax sâu hêik txos huôz têik Hùng lok tso trâu hâur tsaz yênhx chiê kriê trâu cxênhx hluôk pâuz, tsênhv chiê pêx xênhv tas nro têz qơưk so trâu hnuz txi côngv (xiêz 10 hli 3 hli ntux) chiê sơưr đơưk tâu đros cxaz chuôz, tsưr tsix têx huôx tôngv ndo txos mênhx cxưx li chax chês./.

Bích Thủy BS-Lik Thox cxêik nhênhv

Lào Cai-Têx hlôngr yiêz hâur ntu têz qơưk huôv tsar

Sơn Hà-jok thax tsav tox siêz muôx 100% tsôngv box heir nênhs tsơưs uô nênhx nhoz, kuôk đêz xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai zuôr xar 20 cêik. Thâuv ntêx, iz jiês xar uô têx ntâuz ntơưr, tsôngv pêx xênhv tsuv sơưr lok six nzor chiê muk trâu đrav xã, huyện uô. Txơưv li ntơư, taz sik txix kaz hli 11/2025, niêv lâul Chảo Tả Mẩy thiêz tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa sơưr đơưk nhoz no luz nênhx tưz hlôngr yiêz, tsi yuô txov nhêv.

Ntơưv tsêr vênhx huôv jok, tưz muôx cxix cxuô zav chuôz zênhx chiê phưx vưv tsôngv pêx uô têx ntâuz ntơưr uz no. Co zos trâur nuv “jok hlôngr yiêz xuz thơưx”, qơư tsôngv pêx xênhv tuôx uô têx ntâuz ntơưr, cơưv txuôk đros hâur xã, hâur tỉnh, tsi tas muk đêz. No zos iz kro jông, tsi uô txov, phiv liv trâu sơưr đơưk. Niêv lâul mẩy heik: “Iz zav li pêv pêz jok, têx tus mak mê nhuôv zâu, kênh lênhx ho tsi pâuz tsar yêz, xã lok nhoz đêz....., nhiv no muôx mạng xã hội, internet tuôx txos ciês ntơưv jok li no zuôr zôngx ziv lok six ntâu trâu tsôngv pêx xênhv”.

Txix têx uô tâu jông xuz thơưx nhoz jok Sơn Hà, tưz nthuôr đêz đar sei txos trâu cxuô thax tsav qơư hâur xã Bát Xát. Ntơưv jok Suối Chải-qơư nhoz đêz, txov nhêv đuô hur si, têx cêr jông siêz, shir phaz li heik sâuv ntơưv tsêr vênhx huôv cux tsênhv lov jêv ntưk. Tsi tiêk sơưr đơưk tuôx uô têx ntâuz ntơưr hành chính, Tổ công nghệ số côngv thôngx tsênhv paz kriê pêx xênhv hlôngr yiêz tsưr ziv xar, txux chi huôv tsar uô nox. Tix lâus Chảo Láo San, Bí thư Chi đoanx jok tsênhv muôx tsưr ziv uô nox yiêz jông đuô: Co zos muôz têx kôngz nuv ntơưv qơư, hâur jêx jok muôs trâu luôs lưv tus, tuz luôv đhâu mạng xã hội: “Tsôngv box puôr lênhx jông siêz, shir phaz. Tiv iz zos tsi tsuv muk lol đêz chiê uô ntâuz ntơưr, mak muôx têx uô ciês hâur meir xor tôngx đhâu mạng xã hội lok six sei. Tiv 2, lok sâuv zuôr muôs hax huv, têx kôngz tsôngv pêx xênhv cux muôs tâu zôngx ziv đuô, iz zav li tso đuôz têx hax huv, muôs đhâu sâuv mạng xã hội xưz, zôngx ziv cơưk”.

Tsi nhoz tok muôx nhiêx txiêx li uô, xã tưz nzaz nzơưv têx muôx ntơưv qơư, hu zâuv sơưr đơưk đros paz, fuô uô tsưr ziv huv đros chiê muôx chuôz zênhx jông, internet tuôx txos jêx jok. Tsưr ziv uô co zos heik lol têx sir jos car xar car uô mak Đại hội 14 tưz tso tơưv. Zơưv Vũ Hồng Phương, Phưv Bí thư Đảng ủy xã Bát Xát khav inhv têx sir jos li no: “Xưk li hnuz no pêz sơưr đơưk pov, hlôngr yiêz sôr tưz muk txos trâu chor jêx jok tox siêz đêz đrôngs, txov nhêv. Pêz zuôr tror ntâuk grê, zuôr chênhz zênhv, sir jos shông 2026 zuôr fuô uô jông têx hâux lưv li heik sâuv txos trâu cxuô jêx jok chiê hlôngr yiêz sôr uô tâu trơưk hâur luz nênhx sei đuô”.

Tsi tiêk Bát Xát, Đại hội 14 têx sir jos hlôngr yiêz tsênhv jux juk tâu cxix luôs chính trị tỉnh Lào Cai fuô uô jông. Tsưr ziv, siêz xar “seiz car” tsênhv jux juk hlôngr trâu phưx vưv thiêz xar tơưv têx tsưr ziv uô yiêz. Co zos luôs hâux lưv “cà phê sơưr nzor hnuz tiv 2” ntơưv phường Sa Pa-qơư hâu nov mnôngs pêx xênhv heik tsưr ziv, siêz xar ciês hâur ciêz; lok sik phường Cam Đường “têx luôs hâux lưv uô tâu jông ntơưv qơư”, uô sei têx ntâuz ntơưr ntơưr côngk nhav sir zôngv ar trâu pêx xênhv; lok sik xã Gia Phú “hnuz kaz ciêz uô têx hâux lưv paz ntơưv qơư”.... Chor tsưr ziv, hâux lưv heik co tưz uô tsênhz mênhx “Zuôr pêx xênhv uô qơư khov”, pêx xênhv cêr jông siêz uô qơư chuôz jos.

Pos Dung Xênhv Zax, Phưv Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai heik mênhx, têx hâux lưv co zos đas jos zov chênhr chiê fuô uô tâu cxuô luôs hâux lưv trơưk Nghị quyết Đại hội 14 txix ciês têx hnuz xuz thơưx: “Xuz thơưx, chor canr bôv, đảng viên tsuv uô ntêx nyuôs hâur cxuô luôs hâux lưv, heik tâu tsuv uô tâu, uô hâux lưv viv pêx xênhv, lar heik zos tsuv moz siêz txos tsôngv lax pêx xênhv. Hur tiz si puôr lênhx chiê pêx xênhv luz nênhx tsâu sor, vav mênhx đuô, cux li phưx vưv tỉnh Lào Cai cêr huôv tsar”.

Lào Cai tsênhv sir jos huôv tsar đros trâu têx hlôngr yiêz. Thâuv Đảng tsưr ziv fuô kriê huv đros pêx xênhv; thâuv công nghệ tâu nthuôr chi cax viv luz nênhx hlôngr yiêz, mak cxuô lênhx cxuô tus, cxuô jêx jok, thax tsav ntus đriv zuôr muôx cêr tsâu sor, vav mênhx, huôv tsar jông đuô./.

An Kiên-Riê Lâux cxeik, nhênhv