Cêr sir jos hlôngr yiêz nhoz jêx hâur đêx Chảy

Jok Lù Dì Sán, xã Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai nhiv no muôx 65 chuôz zis pêx xênhv, taz sik muôx txos 40 lênhx hluôk nênhs uô hâux lưv ntơưv têx công ty hâur têz qơưk. Sơưr cêr hâur thax tsav qơư nhoz muk uô jos, uô hâux lưv đrav têx công ty tưz muôx cxaz nzir phênhv sâu tâu siêz thiêz truôx tuk đuô, paz ntâu chuôz zis hlôngr yiêz luz nênhx. Niêv lâul Cơưv Xênhv Vax chuôz zis zos iz hâur têx li ntơư. Txơưvmuk đêz vax tsêr uô công nhân ntơưv TP Hải Phòng, taz sik puôr lênhx muôx phênhv sâu truôx tuk, paz lơưr muôx nzir cêr chiê siêz, cxơưz luz nênhx tsâu sor: “Cur muk đrav co cux muôx hâux lưv uô truôx tuk, cê txâuk txoz cxơưx trâu chuôz zis. Cur cux tsênhv xar, zuôr sir jos uô hâux lưv, cxênhx txuôs 2, 3 shông thiêz, chiê cxiv uô vax tsêr truôx khor nhoz”.

Ntâuk grê lok têx hluôk nênhs hâur jok muk uô hâux lưv ntơưv têx thax tsav công nghiệp đrâuv 2 chas thax tsav, tix lâus Zax Seo Xóa-Tsar Ban côngz xưv mặt trận jok Lù Dì Sán, xã si Ma Cai, tỉnh Lào Cai heik pâuz:“Pêx xênhv muk uô côngz ty lok six chôngz, phênhv sâu tâu cux truôx tuk đuô, paz cxơưz sơưr đơưk luz nênhx tsâu sor đuô. Muk uô công ty, tsiêz nhiv kruôr đhâu cux zuôr tâu ntâu zav chuôz zênhx, zuôr tâu tsôngk tril yo yiêz trâu têx mê tuz mê nhuôv”.

Iz chas ntơư, ntâu chuôz zis pêx xênhv nhoz Lù Dì Sán cux xeir nhoz hâur thax tsav qơư, huôv tsar uô nox txix tu zus tsiêx cxu, uô kôngz. Khov tâu buôk ti txos pênhr txeik thêv nhiêx nju tsơưs, kriê tsưr ziv uô nox, têx luôs hâux lưv tu zus tsiêx cxu tưz uô tâu trơưk têk, paz pêx xênhv jux juk hla đhâu cêr pluôs. Tix lâus Yênhx Xênhv Hoàng, nhoz jok Lù Dì Sán iz shông muôx phênhv sâu tâu 100 tsov đeiv ntâu txix tu zus buô grêix heik:“Tu zus tsiêx cxu shông nhiv kruôr đhâu muôs tâu gri, chuôz zis shir phaz hênhr. Shông no chuôz zis zuôr tror krêz đar qơư, huôv tsar tu zus ntâu đuô têx buô grêix thiêz zus nzir niêv buô hur si”.

Txix jok Lù Dì Sán têx hlôngr yiêzz thâuv tưs tưz muôx chor canr bôv, chiến sĩ tuz lênhv Pênhz phax Si Ma Cai đros paz. Tsi tiêk tsưx phưv ntus đriv têz qơưk, taz viv tsênhv paz pêx xênhv huôv tsar uô nox uô hnar, yax kriê têz qơưk têx tsưr ziv, tsênhv chei, paz zuz nôngz tsoz chos, tsiêx tu zus thiêz zênhx max tôngv zênhx chor chuôz zis pluôs sir jos hla đhâu phiv liv. Trung tá Trú Xênhv Zax, Chính trị viên phưv Zênhx Pênhz phax Si Ma Cai heik: “Pêz cux tsi so muôz têx huv puz trâu pêx xênhv, kriê sơưr đơưk tsưr ziv huôv tsar uô, paz pheiz kênh phiv liv, cêr txov chiê tso siêz đuô, txix ntơư tuz lênhv thiêz pêx xênhv muôx cêr thôngx siêz jông đuô”.

Luz nênhx nhoz thax tsav hâur đêx Chảy cux tsênhv yuôr ntâu txov nhêv. Taz sik sâuv suôv qơư ntus đriv no, sơưr đơưk cux tsênhv sir jos chiê muôx luz nênhx truôx tuk, tsâu sor đuô. Txix hlôngr yiêz tsưr ziv xar txos trâu hlôngr pâur cêr huôv tsar uô nox truôx, pêx xênhv Lù Dì Sán tsênhv chiê siêz, njênhs njôngr trâu Đảng tsưr ziv chox cêr chiê cxiv tsa luz nênhx ziv hnuz ziv huôv tsar, vav mênhx./.

VOVTB-Riê Lâux cxeik, nhênhv

Tsưr ziv phax tar yar ntux cuz sor trâu tsiêx cxu

Tsêr guôx:

- Thêir vor tsêr guôx txix chor ntâuz tax đuz, vor trur tsêr tsik sor;

- Uô cov lax nzies thiêz muôx chor nxuôx chuô, tsuôs đêx trâu sâuv trur tsêr thâuv muôx yar ntux cuz sor.

- Tsik chiê chuô sor yuôz trâu hâur têx tsêr guôx thiêz tsiêx tu zus.

Tsoz phưz, tu zus:

Six hơưv puz trâu nox: Puz nox trâu thâuv têis cik sơưr nzor thiêz thâuv zuôr tsâux ntux; tsik puz nox thâuv muôx yar ntux cuz sor; muôz phêiz uô ntâu pluôs nox zâu cov tsik uô tuôr xuôv chor zav nox.

Zav nox trâu tsiêx cxu, kêiz ol hâur chêix ntux sor tsuv tsov cưv txos:

- Chor kêiz ol: Tsik puz nox ntâu têx zav tsơưr tros; puz nox nzir đạm (hmôngr grêix njêl, tâuv pâur). Muôz puz nox nzir vitamin thiêz tsơưr khoangr: vitamin C, B-complex, điện giải Na-K-Cl chiê paz muôx nzir đas jos tir tar yar ntux cuz sor.

- Chor tsiêx cxu lox: Tsuv puz nox nzir têx zav jâuz njuôz, blôngx ntông, poz cưk, têx zav txix kôngz nuv… cxaz nzir đêx. Chor tsiêx zâu, lâul, tsik muôx jos lok sik nhiv kuôr ntês kê tsuv chiê nhoz ntơưv têx qơư lax nziês thiêz tu zus cov jông đuô.

Nox tsơưs têx zav nox uô luz chêr sor: Têx zav nox hmôngr, zav nox vâuv tsơưr lươngv kik, têx zav nox kruôr tuôx pưv.

Đêx hâuk: Bax txâuk đêx hur cov txâuk trâu chor tsiêx cxu hêuk, hlôngr đêx ntâu jiês hâur hnuz.

- Cxaz nzir điện giải, vitamin C thiêz tsơưr khoangr cov txâuk trâu đas jos

Vệ xênhz zav nox-đêx hâuk:

- Tsik chiê chor zav nox sênhv đhâu hmo, tiv zix zos zav nox ntuz, zôngx ziv tuôx pưv.

- Nzuôr têx qơư trâu chor zav nox, đêx hâuk tsik so chiê phax tar caz moz.

Tu zus tsơưs: Tsik cơư zus chôngz tsiêx cxu uô cê, cov chor tsiêx cxu jông muk lok, paz cov qơư zus tsik sor.

Sêiz car chor tsiêx tu zus hâur chêix yar ntux cuz sor

- Lok đas jos: Sêiz shuôk jông chor tsiêx cxu l nox hâuk, muk lok, uô pa; puz pov tâu nzor têx kror phiv liv li tsik xar nox, uô pa sêi, hlêr blêis, lok kâuz ndâus… chiê muôx tsưr ziv xưv lik ndar six hơưv.

- Kho đuô six hơưv tu zus: Đros chor tsiêx cxu tso tu zus, tsuv tso muk nox thâuv têis cik sơưr nzor thiêz zar zuôr tsâuk ntux, tsik tso chor tsiêx cxu thâuv 10 six sơưr nzor txos 4 six zuôr tsâuk ntux.

- Cêv kuôk cov sêi: Zos pov chor tsiêx cxu muôx moz lok sik xav tiêk trâus kâus yar, tsuv muôz ndêiv chor tsiêx cxuv txơưr, chox muk nhoz ntơưv têx qơưk lax, muôz trâu hâuk chor đêx paz muôx jông đas jos thiêz hêik trâu canr bôv thú y pâuz.

Hâux lưv sir zôngv cxix cxuô chor tsưr ziv kỹ thuật, sêiz car, chuôz cxaz tsoz phưz, tu zus chor tsiêx cxu, kêiz ol zuôr paz txo grêk tsơưs yar ntux cuz sor uô ruôr hiêv txos, por vêv jông đas jos trâu chor tsiêx tu zus, truôx tuk tsơưr lươngv, ngaz tuk jông hâux lưv tu zus chor tsiêx cxu./.

Tòng Anh BT-Lik Thox cxêik nhênhv