Được thiên nhiên ưu ái ban tặng, những cây chè Shan Tuyết cổ thụ vùng cao phía Bắc tỉnh Thái Nguyên từ lâu đã lưu giữ hương vị đặc trưng của núi rừng. Những búp chè phủ lớp lông tơ trắng, cho nước vàng óng, vị đậm đà và ngọt hậu. Tuy nhiên, trong nhiều năm, đặc sản quý này vẫn chưa được nhiều người biết đến do thiếu thương hiệu và đầu ra ổn định.

Mang trong mình khát vọng nâng cao giá trị cây chè quê hương, năm 2019, ông Vũ Tri Phương, một người xuất thân từ nông dân và từng có thời gian công tác trong cơ quan nhà nước, đã quyết định lên Hà Giang, vùng đất nổi tiếng với chè Shan Tuyết cổ thụ để học hỏi kinh nghiệm. Sau nhiều tháng tìm tòi, nghiên cứu và thử nghiệm, ông xây dựng được quy trình chế biến riêng. Từ đó, ông bắt đầu liên kết với một số hộ trồng chè ở địa phương, xây dựng xưởng sản xuất với mong muốn đưa sản phẩm chè sạch vùng cao đến với thị trường rộng lớn hơn.

Những ngày đầu khởi nghiệp, ông Phương gặp không ít khó khăn khi thiếu vốn, thiếu máy móc, thị trường tiêu thụ hạn chế, trong khi nhiều người dân còn e ngại tham gia liên kết sản xuất. Tuy nhiên, tin vào giá trị của cây chè Shan Tuyết, ông vẫn kiên trì hoàn thiện quy trình sản xuất, mạnh dạn thành lập doanh nghiệp và từng bước xây dựng thương hiệu cho đặc sản quê hương. 

Khi sản phẩm dần được thị trường đón nhận, đầu năm 2020, ông triển khai Dự án liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ chè Shan Tuyết tại hai xã Phương Viên và Bằng Phúc (nay là xã Chợ Đồn và Đồng Phúc).

Theo ông Vũ Tri Phương, để xây dựng vùng nguyên liệu sạch, ổn định và phát triển bền vững, doanh nghiệp đã liên kết với hơn 30 hộ dân phát triển gần 40 ha chè, đồng thời hướng dẫn người dân áp dụng quy trình chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP: "Chúng tôi cùng với bà con nông dân được liên kết ra những sản phẩm chè góp phần cao giá trị kinh tế. Chè cũng có những mẫu mã đẹp hơn ngày xưa, được khách hàng đánh giá là đẹp bắt mắt, chất lượng đảm bảo. Cũng có những khách hàng đã mua những sản phẩm chè để mang đi tặng người thân, bạn bè trong và ngoài tỉnh."

Trong năm đầu thực hiện dự án, cơ sở của ông Phương đã hỗ trợ giống chè, phân bón hữu cơ, vật tư sản xuất, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật cho 17 hộ dân tham gia liên kết. Không chỉ hướng dẫn quy trình chăm sóc chè theo tiêu chuẩn, ông còn cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm cho bà con. Chè sau khi thu hái được thu mua tận nơi, đưa về xưởng chế biến, giúp người dân yên tâm sản xuất.

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường, ông Phương quyết định đầu tư cơ sở hạ tầng, mua sắm thêm máy móc hiện đại như máy vò, máy sấy, máy sao điện nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Để có được những sản phẩm chè đạt chất lượng cao, ông đặc biệt chú trọng đến khâu chế biến. Công nhân làm việc tại xưởng được tập huấn về vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện nghiêm ngặt quy trình sản xuất từ khâu thu hái, sao sấy đến đóng gói.

Chị Trương Thị Đôi, một công nhân tại xưởng cho biết: "Trong quá trình sản xuất, xưởng chúng tôi cũng được thông qua các lớp tập huấn về an toàn vệ sinh thực phẩm. Đi tập huấn về thì chúng tôi cũng làm theo hướng dẫn, ví dụ như đeo bảo hộ lao động, khẩu trang, quần áo bảo hộ...đầy đủ."

Với những nỗ lực không ngừng, năm 2020, sản phẩm trà Shan Tuyết Ngọc Thắng của cơ sở ông Phương được công nhận OCOP 3 sao. Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục tìm đến các vùng chè nổi tiếng để học hỏi kinh nghiệm, nghiên cứu công nghệ chế biến mới và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm.

 Sự đầu tư bài bản cùng tinh thần cầu thị đã mang lại kết quả tích cực. Năm 2022, sản phẩm Bạch trà tiên Shan Tuyết Ngọc Thắng được công nhận OCOP 4 sao. Theo ông Phương, đây là bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao giá trị chè Shan Tuyết và mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm vùng cao. Chị Nông Thị Phương Đông, một khách hàng nhận xét: "Sản phẩm chè shan tuyết Ngọc Thắng ngon và không có thuốc bảo vệ thực vật, an toàn khi sử dụng, nó có vị ngọt hậu sau khi uống nên là được thị trường rất chấp nhận."

Không chỉ có mặt tại các cửa hàng nông sản sạch trong tỉnh Thái Nguyên, hiện nay sản phẩm chè Shan Tuyết do những người dân vùng cao sản xuất còn vươn tới nhiều thị trường lớn như Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Đồng Nai và một số tỉnh miền Nam với sản lượng tiêu thụ trên 5 tấn chè khô mỗi năm. Qua đó giúp giải quyết việc làm cho hàng trăm hộ dân liên kết với mức thu nhập khá.

Từ những đồi chè Shan Tuyết trên vùng cao Chợ Đồn, Đồng Phúc đến các thị trường lớn trong cả nước là một hành trình không ít khó khăn, thách thức. Trên hành trình ấy, ông Vũ Tri Phương đã để lại dấu ấn sâu đậm bằng sự tâm huyết và bền bỉ trong việc kết nối người dân, xây dựng vùng nguyên liệu sạch, đầu tư ứng dụng công nghệ hiện đại và từng bước nâng tầm thương hiệu chè địa phương. Những đóng góp của ông Vũ Tri Phương không chỉ mở rộng đầu ra cho sản phẩm mà còn góp phần khẳng định giá trị của chè Shan Tuyết trên thị trường./.