Mùa quả chín vẫy gọi

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Chiềng Chung và Mường Chanh trước đây, Mường Chanh hiện nay cách trung tâm tỉnh gần 20km. Nơi đây có địa hình đồi núi với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, khí hậu mát mẻ thích hợp cho các hoạt động du lịch khám phá.

Mùa này, những triền đồi Mường Chanh nhuộm vàng bởi vườn xoài trĩu quả. Từ cuối tháng 4 đến tháng 8 dương lịch hàng năm là lúc xoài cho thu hoạch. Giai đoạn chính vụ nở rộ nhất là từ tháng 5 đến tháng 7. Bóc lớp vỏ căng mọng, lớp thịt mềm tỏa mùi thơm đặc trưng. Vị ngọt thanh của xoài sẽ là dư vị làm bạn nhớ mãi.

Mường Chanh không chỉ có mùa xoài chín. Mắc coọc là thứ quả được bà con đồng bào Thái trồng lâu đời. Khi hái, bà con thường dùng sào dài để khều hoặc trèo trực tiếp lên cây tránh quả rơi dập nát.

Bạn nghĩ sao khi vào vườn, cùng bà con trải nghiệm hái quả, thưởng thức ngay tại chỗ. Bà con người Thái mến khách, nồng hậu, sẵn sàng chỉ cho bạn những bí kíp hái trái ngon.

Chị Lường Thị Pành, một người con của đồng bào Thái đất Mường Chanh chia sẻ: "Mùa quả mận sẽ bắt đầu từ tháng 4 cho đến gần hết tháng 5. Có hai loại là mận tam hoa và mận hậu. Mận tam hoa thì thời gian chín sẽ ngắn hơn. Sau khi mận tam hoa hết thì sẽ đến mùa mận hậu. Đối với du khách đến với Sơn La thì mận hậu có ở khắp nơi, rất đẹp và ngon".

Nhưng bạn nhớ là phải đi đúng mùa mới có được những bức ảnh check-in đẹp như tranh vẽ.

Mường Chanh có mùa quả chín trải dài trong năm. Đó là mùa hè thơm mùi mít, nhãn; mùa hè - thu nhôn nhốt chanh leo, sơn tra. Đến tháng 10, tháng 12 cam, bưởi chín mọng. Đến thời điểm nào trong năm bạn cũng có thể đi trảy quả.

"Ngoài ra ở Mường Chanh còn có những đồng ruộng, có cả thác và có cả điểm săn mây ở trên đỉnh Pá Húc của đường giữa Mường Chanh đi vào trong Phiêng Cằm rất là đẹp. Mùa lúa chín đất Mường Chanh có đặc sản nổi tiếng là gạo nếp Tan Nhe rất là thơm". - Chị Lường Thị Pành nói.

Đất Mường Chanh từ lâu đã nổi tiếng về giống nếp Tan Nhe hạt mẩy, tròn, to, trắng. Khi đồ xôi, hạt dẻo thơm đặc trưng. Ăn kèm với cá nướng pa pỉnh tộp, bạn sẽ cảm nhận được hương vị của núi rừng Tây Bắc gói trọn trong đó.

Ngoài những mùa quả chín, đến Mường Chanh bạn còn có cơ hội thả mình vào màu xanh ngút ngàn của những triền đồi café. Bén rễ ở đây hơn 30 năm, cây café được bà con trồng khắp trên nương và trong cả vườn nhà, trở thành cây kinh tế chủ lực.

Mùa xuân, Mường Chanh khoác lên mình sắc trắng tinh khôi của hoa café. Những chùm hoa lớn dọc cành cây thu hút ong, bướm tạo nên một khung cảnh nên thơ và bình yên cho đất trời Tây Bắc. Từ tháng 9 đến tháng 12, cả nương đồi Mường Chanh được phủ một màu đỏ rực của những trái café chín mọng. Chỉ ngắm thôi cũng đủ dịu tâm hồn.

Trải nghiệm nghề truyền thống, ẩm thực núi rừng

Mường Chanh còn là cái nôi của nghề gốm thủ công. Điều đặc biệt là bà con người Thái vẫn giữ được lửa nghề. Nếu một lúc nào đó bạn muốn tạm xa laptop, điện thoại, hãy tìm về với làng gốm Mường Chanh. Khi đôi tay được chạm vào đất sét, khi tâm trí được bay bổng với những dáng hình của gốm, đầu óc bạn sẽ được thư giãn, nghỉ ngơi.

Đến với Mường Chanh, đến với Sơn La, sẽ rất thiếu sót nếu bạn không thưởng thức ẩm thực núi rừng - nét bản sắc tạo nên văn hóa độc đáo của cộng đồng các dân tộc anh em sinh sống ở Tây Bắc.

Chỉ riêng với đồng bào Thái đã có cơ man những món ngon cho bạn khám phá. Thịt khô gác bếp, xôi ngũ sắc, cơm lam, gà nướng, nộm da trâu, ốc đá suối… Bạn đã bao giờ thử món ăn làm từ ruột cá suối tươi làm sạch, nấu cùng với gia vị Tây Bắc tạo nên vị đắng thanh, ngọt bùi hấp dẫn khó quên?!

Chị Hoàng Tố Quyên, người dân tộc Thái ở tỉnh Sơn La cho hay, đồng bào Thái thường gọi là pịa cá. "Tận dụng nội tạng của cá bao gồm là lòng này, gan này và cả mỡ cá nữa để cùng với cả trứng cá để đun lên với các loại gia vị như sả, gừng và các loại rau thơm thái nhỏ để chấm với xôi. Hoặc là ăn với các loại rau sống có sẵn ở trong vườn nhà như là rau diếp cá, các loại rau xà lách, các loại rau rừng nữa". 

Một món ăn dân dã khác của đồng bào Thái mà bạn nên thử khi đến Sơn La đó là canh bon. Đó là món canh được nấu từ cây bon ngọt, kết hợp với da trâu, da bò gác bếp cùng với những loại rau thơm, rau mọc vườn nhà như rau ngót, rau dền. Thưởng thức ngụm canh nóng, bạn sẽ cảm nhận được sự tinh tế của người Tây Bắc.

Sống với núi rừng, từ xa xưa, đồng bào Thái đã biết khai thác những nguyên liệu dân dã của rừng để phục vụ đời sống. Món nhộng ong trộn trám là một ví dụ. Trong truyền thống, đây là món ăn người Thái thường tiếp khách quý.

Đó là món ăn của mùa thu - mùa trám chín. Ong non được đồ chín, trám đen được ỏm mềm, trộn cùng với xôi nếp dẻo thêm một chút muối hoặc chẩm chéo. Khi thưởng thức thực khách sẽ cảm nhận được vị ngậy của ong, vị bùi của chám và dẻo thơm của nếp. Tất cả hòa quyện thành hương vị khó quên của núi rừng Tây Bắc.

"Món ăn này cũng thể hiện sự hài hòa giữa con người đối với thiên nhiên. Từ xa xưa bà con dân tộc Thái đã biết tận dụng những sản vật theo mùa. Không phung phí, cũng không cầu kỳ. Và với người Thái thì món này còn mang ý nghĩa của sự cầu mùa, bội thu, vạn vật sinh sôi. Là biểu tượng của sự biết ơn núi rừng đã nuôi dưỡng con người. Vì vậy mà người ta thường chỉ dùng để tiếp đãi khách quý thôi". - Chị Quyên cho hay.

Ngày nay, bà con đã thu hoạch bảo quản lạnh, nên món nhộng ong trộn trám có thể dùng trong bất cứ dịp nào trong năm.