"Ơ Yang! Cầu xin các Yang núi, Yang nước, Yang đất, Yang sông suối chứng giám. Xin cho cha mẹ được mạnh khỏe, sống lâu, bình yên. Xin xua đi điều không may, cho con cháu làm ăn thuận lợi, cuộc sống vui tươi, hạnh phúc..." Giữa không gian ấm cúng của ngôi nhà sàn, bên ché rượu cần, tiếng khấn của thầy cúng vang lên trầm bổng, trở thành nhịp cầu nối giữa con người với thần linh, giữa hiện tại với cội nguồn. Đó là những khoảnh khắc linh thiêng trong lễ báo hiếu do bà Nay H'Ruyn (Amí Hiên) và ông Ksor Hú (Ama Hiên) tổ chức cho người mẹ già Ksor H'Lang tại buôn M'lah, xã Phú Túc, tỉnh Gia Lai.

Ông Ama Hiên tâm sự rằng, đối với người Jarai, giá trị của lễ báo hiếu không nằm ở mâm cao cỗ đầy hay sự phô trương vật chất, mà cốt ở tấm lòng thành kính. Tùy điều kiện kinh tế, lễ vật có thể chỉ là một con gà, con heo nhỏ cùng vài ché rượu cần, nhưng ý nghĩa thiêng liêng về lòng biết ơn đấng sinh thành thì luôn vẹn nguyên.

Sau lời khấn cầu của thầy cúng, các nghi thức chính thức bắt đầu. Người con kính cẩn mời mẹ uống ngụm rượu cần đầu tiên, trao tặng chiếc áo thổ cẩm tự tay dệt, đôi bông tai hay chiếc vòng đồng nhỏ để gửi gắm lòng hiếu kính. Bà Amí Hiên xúc động chia sẻ: "Hôm nay chúng tôi làm lễ để ghi nhớ công ơn mẹ đã sinh thành, nuôi dưỡng chúng tôi khôn lớn. Những món quà nhỏ này là kỷ niệm, mong mẹ luôn mạnh khỏe, an vui cùng con cháu."

Lễ báo hiếu không chỉ mang lại niềm xúc động cho gia đình, mà còn là dịp để cộng đồng buôn làng cùng nhau nhắc nhở về đạo lý làm người. Chứng kiến buổi lễ, ông Nay Ar - người có uy tín tại buôn M'lah, xã Phú Túc, tỉnh Gia Lai chia sẻ, đây chính là bài học thực tế sâu sắc về lòng biết ơn được lưu truyền qua các thế hệ. Cha mẹ đã nuôi dưỡng con cái qua những năm tháng gian khó bên bếp lửa bằng từng hạt gạo, miếng ăn; khi con cái trưởng thành và lập gia đình riêng, việc tổ chức lễ cầu sức khỏe cho cha mẹ là một truyền thống vô cùng tốt đẹp.

Không chỉ tại các buôn làng xa xôi, nét đẹp này vẫn đang sống sinh động ngay giữa lòng đô thị. Tại làng Plei Chuet, phường An Phú, tỉnh Gia Lai, lễ báo hiếu của ông Ksor Joan và bà Kpă Hmir cũng diễn ra trong không khí vô cùng ấm áp. Trong sắc màu rực rỡ của những bộ thổ cẩm truyền thống và âm thanh thánh thót của dàn chiêng, vợ chồng chị Kpă H’Sukơ (con gái út) đã kính cẩn trao tặng cha mẹ chiếc còng đồng, chăn ấm và đùi heo thui tượng trưng, thể hiện sự chăm chút cho cuộc sống tuổi già của đấng sinh thành.

Đón nhận tấm lòng của các con, bà Kpă Hmir không giấu được giọt nước mắt hạnh phúc. Bà nhớ lại những ngày tháng nghèo khó, nuôi con bằng tất cả sự chắt chiu và cảm thấy mãn nguyện khi thấy con cái hôm nay đã trưởng thành, biết hướng về cội nguồn. Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, tiếng chiêng ngân vang dưới mái nhà sàn và những cái nắm tay ấm áp trong lễ báo hiếu của người Jarai vẫn như một sợi dây bền chặt nối liền quá khứ với hiện tại, khẳng định sức sống mãnh liệt của một nét đẹp nhân văn sâu sắc./.