Giữa sắc màu rực rỡ của chợ phiên, những gùi bánh thơm nức mùi nếp mới do phụ nữ dân tộc Giáy làm thủ công luôn thu hút rất đông du khách và người dân. Từ đôi bàn tay khéo léo được truyền nghề qua nhiều thế hệ, những chiếc bánh dân dã không chỉ mang lại sinh kế cho người dân San Thàng mà còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất Lai Châu.

Đến chợ phiên San Thàng đã nhiều lần, chị Chẻo Mí Lai, ở xã Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu luôn cảm thấy rất thích thú khi được nghe âm thanh tách tách của những chiếc kéo cắt bánh phở; tiếng mời gọi mua bánh dày, bánh bỏng, bánh khảo hay bánh bò, bánh ngô quen thuộc của các bà, các chị bán hàng. Đặc biệt là được thưởng thức bát phở nóng thơm lừng với vị thơm ngon của sợi phở tươi do chính tay người Giáy làm. Sau khi ghé thưởng thức xong bát phở ở cuối chợ, chị Lai sà vào sạp bánh bỏng, bánh bò vừa để thưởng thức  và mua về làm quà cho gia đình: "Em xuống đây em thấy các loại bánh ở chợ San Thàng rất là lạ. Nay em mua nhiều loại bánh màu tím này nhưng cũng không biết tên là gì nữa, em mua về ăn thử vì thấy thích quá- chị Lai chia sẻ.

Ngay từ sáng sớm, chợ phiên San Thàng đã rộn ràng tiếng người qua lại. Giữa những gian hàng nông sản quen thuộc, hương thơm của các loại bánh truyền thống do phụ nữ dân tộc Giáy làm thủ công lan tỏa khắp khu chợ. Những chiếc bánh mộc mạc được làm từ hạt gạo nếp quê nhà không chỉ níu chân du khách mà còn kể câu chuyện về một nghề truyền thống đang được người dân San Thàng gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Ở góc gần cuối chợ, chị Hoàng Thị Linh tất bật bán bánh ngô, bánh bò cho khách. Đôi bàn tay thoăn thoắt sắp xếp từng loại bánh ngay ngắn trên mẹt. Từ Lào Cai về San Thàng làm dâu hơn 20 năm cũng là từng ấy thời gian chị Linh gắn bó với nghề làm bánh truyền thống của gia đình.

Ngồi bên gian bánh truyền thống, bà Đèo Thị Nghiệp chia sẻ, gia đình bán bánh bỏng nhiều năm nay tại chợ San Thàng. Mỗi buổi chợ phiên cũng có thu nhập từ 400-500.000đ.

Để làm được một mẻ bánh bỏng, người thợ lành nghề phải qua nhiều công đoạn. Mỗi công đoạn đòi hỏi một sự khéo léo, am hiểu và kinh nghiệm đã được đúc kết qua nhiều năm. Gạo nếp phải là loại ngon, thường là nếp cái hoa vàng hạt tròn to được ngâm qua đêm cho nở đều. Sau khi ngâm xong, nếp được vớt ra để ráo nước rồi trộn đều với mỡ nước và đưa lên đồ. Khi hạt nếp chín mềm sẽ đem phơi, giã mỏng như cốm rồi tiếp tục phơi cho đến khi khô giòn. Từ gạo đã được phơi đem rang lên cho đến khi nổ phồng, đường trắng sẽ được đun cho tan chảy, tạo kết dính. Khi có độ dẻo thì đổ gạo đã rang vào đường trộn đều rồi đưa lên khuôn ép, cắt thành những chiếc bánh bỏng. Bà Nghiệp cho biết: "Một mẻ bánh bỏng làm cũng phải mất 2 ngày. Một mẻ tôi làm tầm 5-6kg gạo. Trước đây chúng tôi chỉ làm bánh bỏng gạo trắng, giờ thêm cả gạo nếp cẩm vì nhiều người thích ăn".

Đối với nhiều người, đến chợ San Thàng không chỉ để mua bán mà còn để thưởng thức hương vị truyền thống, cảm nhận nhịp sống bình dị của đồng bào vùng cao. Mỗi chiếc bánh là một câu chuyện về lao động, về tình yêu quê hương và ý thức gìn giữ nghề cổ truyền.

Giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, những người phụ nữ Giáy ở San Thàng vẫn miệt mài bên cối xay, bếp lửa, tiếp tục truyền nghề cho thế hệ sau. Và hương thơm của những chiếc bánh quê vẫn lan tỏa trong mỗi phiên chợ, trở thành dấu ấn đặc trưng của vùng đất Lai Châu, góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa địa phương và thu hút du khách đến với chợ phiên San Thàng./.