Mới qua vài buổi học, câu hát Pả Dung của Dường Thị Thu Uyên (10 tuổi, nhà ở thôn Khe Tiền, xã Hoành Mô, tỉnh Quảng Ninh) đã dần tròn vành rõ chữ. Mỗi buổi có lớp, em háo hức đi bộ từ nhà trước đó nửa tiếng, đều đặn không bỏ buổi nào.

Hoành Mô là xã vùng cao biên giới, nơi phần lớn dân số là đồng bào người Dao Thanh Phán. Mùa hè này, xã đã phối hợp với Ban Chỉ đạo hoạt động hè mở lớp thêu truyền thống và hát Pả Dung dành cho thanh thiếu nhi, thu hút hơn 40 em theo học. Ở lớp thêu, các em bắt đầu từ những mũi kim cơ bản, học cách tạo hoa văn và quan trọng hơn cả là hiểu được ý nghĩa ẩn sau từng họa tiết tỉ mỉ trên bộ trang phục của bà, của mẹ. Cùng lúc đó, tại lớp hát, hơn 20 em say sưa luyện các làn điệu Pả Dung - điệu dân ca thiết tha thường vang lên trong ngày hội, ngày vui hay khi bà con muốn ngỏ lời tâm tình.

Nghệ nhân Lý Thị Hạnh, người trực tiếp đứng lớp dạy hát tâm sự rằng, mỗi câu Pả Dung dạy được cho một đứa trẻ giống như một sợi chỉ nữa được nối vào tấm vải mà tổ tiên đã dệt dở. Chị không chỉ tạo môi trường để các em rèn luyện kỹ năng mà còn ấp ủ ước mong đưa làn điệu của dân tộc bay xa. "Khi thuộc làn điệu Pả Dung, các cháu sẽ tự tin đứng trước đám đông để biểu diễn. Sau này, các cháu có thể đi hát phục vụ du khách khi họ có nhu cầu tìm hiểu về bản sắc văn hóa của người Dao", nghệ nhân Lý Thị Hạnh chia sẻ.

Ngay dưới chân dãy Yên Tử cũng có một lớp học đặc biệt với rộn rã tiếng cười. Đó là buổi sinh hoạt hè tại khu Khe Sú, phường Yên Tử - nơi có cộng đồng người Dao Thanh Y sinh sống đông đúc nhất. Tối Chủ nhật, Nhà trưng bày văn hóa dân tộc Dao ở khu lại sáng đèn. Đoàn thanh niên tổ chức sinh hoạt chuyên đề, đón các em nhỏ tới tham dự trong những bộ trang phục dân tộc rực rỡ. Buổi sinh hoạt bắt đầu từ những vật dụng quen thuộc nhưng mang đậm ý nghĩa tâm linh. Các anh chị đoàn viên giải thích cặn kẽ chiếc mũ đính khuy bạc dùng để trừ tà, hay chiếc đai lưng dệt thủ công với hoa văn chim muông mang thông điệp gì. Các em còn được đố vui về nghi lễ, học các bước dạm ngõ, nghe kể về lễ Cấp sắc và chơi nhiều trò chơi bổ ích bằng tiếng dân tộc mình.

Trương Hồng Diệp, học sinh lớp 9, cho biết buổi sinh hoạt đã giúp em nhận ra vẻ đẹp độc đáo của bộ quần áo mình đang mặc. Đặc biệt, lớp học tại Khe Sú còn thu hút cả những bạn trẻ người Kinh như Bùi Duy Phúc (học sinh lớp 11). Dù không phải người Dao, Phúc vẫn đều đặn có mặt để học hỏi, tiếp thu những nét văn hóa đặc sắc từ các bạn đồng trang lứa.

Sự hào hứng của con trẻ cũng mang lại niềm vui cho các bậc phụ huynh. Chị Phạm Thị Thúy Linh (một phụ huynh ở khu Khe Sú) chia sẻ, các bạn nhỏ luôn mong chờ đến ngày sinh hoạt để gặp gỡ bạn bè và hiểu sâu hơn về phong tục, từ đó tự tin giới thiệu bản sắc quê hương tới bạn bè muôn phương. Anh Đặng Văn Khởi, Phó Bí thư Đoàn phường Yên Tử cho biết, Đoàn phường đã có kế hoạch khuyến khích các chi đoàn tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về văn hóa, giúp các em hiểu rõ cội nguồn và phát huy những giá trị nổi bật của Yên Tử.

Mùa hè này, những lớp học giản dị như thế đang thắp lên tình yêu bản sắc văn hóa trong trái tim mỗi thiếu nhi vùng mỏ, bắt đầu từ từng mũi kim, sợi chỉ và câu hát quen thuộc mà các bà, các mẹ đã từng trao truyền./.