Trong không gian trưng bày hiện vật và trình diễn nghề truyền thống của người Chăm tại tháp Pô Sah Inư (phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng) dịp Lễ hội Katê năm 2026, đôi bàn tay của người đàn ông tuổi ngoài 60 thoăn thoắt nhào đất, nắn chỉnh từng đường nét, biến khối đất thô thành sản phẩm có hình hài khiến nhiều du khách thích thú. Đó là ông Lâm Hùng Sổi ở làng gốm Bình Đức, xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng (khu vực Bắc Bình, Bình Thuận cũ) – người đã gắn bó với đất, với màu của lửa và mùi của khói đã 32 năm.

Qua những thao tác tưởng chừng giản đơn, nhưng phía sau một sản phẩm gốm là cả quá trình tích lũy kinh nghiệm và sự kiên nhẫn của người làm gốm.

Ông Lâm Hùng Sổi cho biết, hiện nay, ông đã giao cơ sở làm gốm của gia đình cho con gái tiếp quản, vì vậy ông có nhiều thời gian để đi truyền dạy, quảng bá nghề, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm: “Bản thân tôi cũng như những người làm gốm rất là vui, bởi vì có hoạt động như thế này mới truyền đạt lại cho các thế hệ, từ đó cùng nhau gìn giữ nghề làm gốm Bình Đức”.

Ông Lâm Hùng Sổi rất nhiệt tình tham gia các hoạt động biểu diễn, giới thiệu nghề tại nhiều địa phương trong và ngoài tỉnh. Từ những buổi giao lưu văn hóa đến các chương trình trải nghiệm phục vụ học sinh, du khách, ông đều mong muốn đưa nghề gốm Bình Đức đến gần hơn với công chúng.

Bà Lâm Thị Thu Điệp, giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng cho biết, thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhà trường đưa bản sắc văn hóa các dân tộc vào môn học ngoại khóa và đã mời ông Lâm Hùng Sổi trình diễn kỹ thuật làm gốm của người Chăm: "Xã Bắc Bình là địa phương đông người Chăm sinh sống, có nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Chăm. Nhiều nghệ nhân làm gốm, dệt thổ cẩm và truyền dạy các loại nhạc cụ dân tộc nên việc hỗ trợ nhà trường trong các tiết học ngoại khoá rất thuận lợi. Các anh chị hỗ trợ mọi lúc mọi nơi, khi nhà trường cần truyền tải giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc”.

Nghề gốm Bình Đức có từ lâu đời, được các gia đình người Chăm nơi đây duy trì qua nhiều thế hệ. Các nghệ nhân Bình Đức lâu nay làm gốm với kỹ thuật và quy trình thủ công truyền thống. 

Theo ông Lâm Hùng Sổi, tuy lợi nhuận nghề gốm mang lại không nhiều, nhưng cũng đủ nuôi sống gia đình. Đây là nghề truyền thống của ông bà xưa để lại, nên ông và bà con cố giữ. 

Trước đây làng gốm Bình Đức có hơn 100 hộ làm gốm, nay chỉ còn gần 20 hộ còn gắn bó với nghề. Một số hộ chuyển sang làm gốm mỹ nghệ, còn lại là sản xuất gốm gia dụng, như: trã, nồi, hỏa lò, khuôn lò bánh xèo, lu đựng gạo… Tuy nhiên, hiện nay do nguyên liệu đất sét, củi đốt ngày càng khan hiếm, giá cao, nên các hộ làm gốm cũng không còn mặn mà với nghề như trước. “Nghề gốm của làng Bình Đức nói chung khó khăn về nguyên liệu đất sét. Nguyên liệu đất sét bữa nay đi lấy rất khó khăn. Kiến nghị lên để làm sao có được khu đất, từ đó mới giữ được nghề và truyền cho thế hệ trẻ sau này, gìn giữ làng nghề của mình ngày một phát triển hơn”, ông Sổi cho biết.

Nghệ nhân Ưu tú Lâm Tấn Bình, ở xã Phan Hiệp, tỉnh Lâm Đồng bày tỏ tâm tư về nghề gốm ở Bình Đức: "Đối với làng nghề thủ công truyền thống gốm Bình Đức thì năm 2012 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra Quyết định công nhận làng nghề thủ công truyền thống cấp Quốc gia. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay thì bà con nghệ nhân của làng nghề này rất là tâm tư, trăn trở. Cái tâm tư, nguyện vọng của bà con nghệ nhân làng gốm Bình Đức cũng đặt vấn đề, kiến nghị cho quy hoạch khu nguyên vật liệu để làm gốm thì bà con người ta mới an tâm, mới cố gắng vận động nhau để giữ gìn làng nghề truyền thống của ông cha để lại từ xưa”.

Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bà La Môn năm 2026 trên tháp Pô Sah Inư đã khép lại, nhưng hình ảnh người đàn ông Chăm đứng biểu diễn nghề làm gốm truyền thống cùng câu chuyện trăn trở giữ nghề của ông đã tạo ấn tượng đẹp trong lòng đồng bào Chăm và du khách trong nước, quốc tế./.