Cho khu tê mơdró, mơjiâng pro mâu tơmeăm kơphế, tiu [a\ mâu tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng tung kơpong Tây Nguyên, ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu tê rôe tơmeăm khoăng ngi kong têa ê 2/9 Dak Lak (Si-mek-xơ-cô) Simexco Dak Lak mê ‘nâi tơdroăng kal vâ dêi kơchơ tê mơdró, tung mê, Châu Âu cho kong têa ki pá má môi pơkâ thế kơtăng pơkâ tơmeăm, tơdjâk troh ‘na kih thuât, ti tăng xiâm kối, tơniăn krúa le\m tơmeăm khoăng, tíu mơjiâng pro. Rơtế [a\ tơdroăng tơbleăng kum mâu tơring, khu tê mơdró [a\ kuăn pơlê hơ’leh tơdroăng pêi ki hmâ, tơtro tâ tung tơdroăng kal vâ kơchơ tê mơdró, ko\ng ti hiăng tơru\m krá tơniăn [a\ hr^ng rơpo\ng kuăn pơlê, hnê mơhno, to\ng kum mơjiâng pro kơphế, tiu tơtro tiô pơkâ kơchơ tê mơdró [a\ rôe tơmeăm khoăng kum ăm kong têa ki tê tơmeăm, tung mê, ai mâu kong têa châu Âu.

Xua mê, Tơdroăng pơkâ tê mơdró tơ’lêi hlâu Việt Nam EU (EVFTA) xêt khât, mê mâu tơdroăng kih thuât, mâu pơkâ ing mâu kong têa EU hiăng ôh tá ai xếo tơdroăng ki lối pá [a\ khu tê mơdró. Pôa Nguyễn Tiến Dũng, Kăn pơkuâ tơdroăng tơkêa bro kơphế krá tơniăn, Ko\ng ti Simexco Dak Lak tối ăm ‘nâi:

‘’Khu tê mơdró hiăng tơmâng troh tơdroăng kố drêng mâu tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng dêi Việt Nam châ tê a mâu kong têa kố tơ’lêi hlâu tâ, châ kơjo hên tâ. Laga, [a\ mâu kong têa ki rôe mê pơkâ ki dâi le\m cho pá xua mê pơkâ kơvâ pêi chiâk deăng dêi Việt Nam xuân môi tiah Simexco hiăng thế mơjiâng môi kơpong pêi pêt vâ pro ti lâi tơtro tiô pơkâ thế. Ki rơhêng vâ tối cho kơxo# pơkeăng rak vế hdrê kơchâi plâi pôm dêi mâu kong têa châu Âu’’.

Pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh, [a\ mâu khu râ kăn xiâm lăm ngăn tíu ‘măn kơphế An Thái a Kơchơ mơđah tơbleăng kế tơmeăm khoăng kong têa Sinuâ – ASEAN roh má 13

Tơdroăng tơkêa bro EVFTA hiăng xêt khât sap ing hâi lơ 1/8/2020, tâi tâng tơmeăm tê ngi kong têa ê ki xiâm, môi tiah: kơphế, phái, têa kơdruâ, păn mơnăn mơnôa, plâi kâ, ká xi xo\ng Việt Nam châ xut tah hnoăng drêng tê mâu kong têa châu Âu. Laga, xua tơdjâk dêi pơrea\ng Covid 19, tơdroăng kal vâ dêi mâu kong têa hrá, pơto kế tơmeăm khoăng trâm hên pá puât, mâu tơdroăng tê mơdró pơla khu tê mơdró Dak Lak [a\ mâu kong têa EU tá hâi ai hơ’leh hên, laga tâi tâng mâu khu tê mơdró mơjiâng pro tê mơdró tung kong pơlê hiăng ‘nâi tơdroăng, [a\ hbrâ rơnáu mâu troăng vâ kô chiâng xúa mâu roh tơ’lêi hlâu hiăng ‘nâi tơdroăng, [a\ hbrâ mâu troăng vâ kô châ pơxúa mâu roh tơ’lêi hlâu ing EVFTA klêi kơ’nâi pơrea\ng Covid 19 tơkâ hluâ.

Pôa Phạm Văn Quang, Kăn pơkuâ Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó G20 Việt Nam, môi tung mâu tíu ki tê kơphế tơpoăng tối ăm ‘nâi:

‘’Drêng ai pơrea\ng xông tâ tú mê mâu khu tê mơdró châu Âu ôh tá rôe tơmeăm khoăng ing kong têa ê, kố cho môi tơdroăng ki pá ăm khu tê mơdró a Việt Nam xuân môi tiah mâu kong têa ki ê. Nôkố, khu tê mơdró ngin xuân pơtối rak troăng cho khu tê a kơpong châu Âu kố vâ vâi tê ăm mâu kong têa ki ê. Rơtế [a\ mê thăm pêi pro dâi le\m tiô pơkâ vâ châ tiô pơkâ EC dêi vâi, kố cho pơkâ ki pơklât. Kố xuân cho troăng vâ khu tê mơdró veăng tung kơchơ tê mơdró kố’’.

Kơmăi kơxuô tơmeăm dêi ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu tê rôe tơmeăm ngi kong têa ê lơ 2/9 Dak Lak (Simexco Dak Lak)

EU cho kơchơ tê mơdró kân [a\ châ tơ-[rê [a\ pơ’leăng mâ mơngế lối 500 rơtuh ngế, tâi tâng GDP lối 15 rơpâu rơtal dollars, châ dâng 22 GDP lâp plâi tơnêi. Châu Âu xuân cho khu tơru\m tê mơdró hmâ rôe mâu tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng dêi Việt Nam, môi tiah: kơphế, tiu, pơ’leăng tiu. Drêng tơkêa bro EVFTA châ k^ xuân cho drêng mâu kơvâ tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng kô châ tê mơdró [a\ hên kong têa [a\ kơxo# tơmối rôe rế hên, cho môi tung mâu tơdroăng ki tơ’lêi hlâu má môi [a\ kơvâ pêi chiâk deăng tung pơla tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng trâm pá ‘na tíu tê môi tiah nôkố.

Cho kong pơlê tơ’lêi hlâu tung mơjiâng pro kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng tê ngi kong têa ê môi tiah kơphế, tiu, kơxu, pơ’leăng plâi hôt, tơpoăng pôm, têa kơdruâ [a\ hía hé… mâu khu tê mơdró Dak Lak hiăng rơkê tung tơdroăng djâ mâu tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng tê ngi mâu kong têa ki pơrá phá dêi pó, tung mê EU cho môi tung mâu kong têa ki loi tơngah châ mâu khu tê mơdró tơtro\ng má môi. {a\ ki rơkê tơtro tê ngi kong têa ê kơphế kơ-ốu [a\ kơphế tơpoăng hên hơnăm, Ko\ng ti mơ’no liăn [a\ mơjiâng pro kơphế An Thái hiăng [a\ dế đi đo mơdêk ki dâi le\m dêi tơmeăm, hên túa kơphế, te\m tem tơdrong kơphế xuân môi tiah re\ng tơtro\ng pêi pro ti tăng xiâm kối kơphế ki dâi le\m vâ mơjiâng a kơchơ tê mơdró EU ki má lối cho drêng tơdroăng tơkêa bro EVFTA po.

Pôa Nguyễn Xuân Lợi, Kăn pơkuâ Ko\ng ti tơlo liăn mơ’no liăn cheăng [a\ mơjiâng kơphế An Thái tối ăm ‘nâi:

‘’Kố cho roh vâ tơ’lêi vâ khu tê mơdró mot tung kơchơ tê mơdró ki pá. Laga xuân trâm hên pá puât xua khu tê mơdró pin ‘nâi ple\ng hên laga tâng pơchông [a\ mâu khu tê mơdró kơphế tung lâp plâi tơnêi têa mê vâi ối rơdêi tâ pin hên. Xua mê pin dế tơplâ [a\ mâu kong têa ki kân. Tung mâu hơnăm kố nah khu tê mơdró thế đi đo hơ’leh nếo kơmăi kơmok, mơdêk pêi lo tơmeăm [a\ ki rơhêng vâ tối tơtro\ng ki dâi le\m tơtro tiô kal vâ mot tơru\m lâp plâi tơnêi’’.

Kô chiâng vâ tối, khu tê mơdró tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng Dak Lak dế ối tơdế môi kơpong ai tơmeăm hên [a\ kơchơ tê mơdró kân rơdâ. Laga, tơdroăng ki mot dêi khu tê mơdró tung mâu kong têa châu Âu - EU kô ôh tá tơ’lêi hlâu. Pak^ng tơdroăng mơ-eăm dêi khu tê mơdró kal tơdroăng ki tơru\m krá tơniăn ing kuăn pơlê pêi chiâk deăng, tơdroăng ki ku\m paro\ng ing mâu khu râ kăn pơkuâ, mâu kơ koan cheăng tung tơdroăng hnê mơhno, to\ng kum tơdroăng, mơhnhôk mơnhên xiâm kối, mơnhên mâu troăng mơjiâng pro ing mâu kơpong pêi pêt tơmeăm ing chiâk deăng tung kuăn pơlê mơjiâng xiâm kối vâ khu tê mơdró kêi đeăng hnoăng cheăng dêi tơná tung kơchơ tê mơdró.

Hương Lý chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng