VOV4.Sêdang - Maluâ nếo pơxiâm po mơjiâng, la túa pêi pro dêi khu hngêi pơkeăng cheăm ki pơlât ukố umê a kong pơlê Dak Lak la xuân hiăng châ hlo tơƀrê tung tơdroăng khăm pơlât kuăn pơlê drêng tung pơlê pơla dế ai mơngế tâ tú pơreăng COVID-19, malối a mâu tíu ki dế mơdât kuăn pơlê prôk lăm, vâ hbrâ mơdât pơreăng. Nam Trang, Ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng mê. Pó vâi krâ-nhŏng o kô tơmâng.

Hlo hiăng pôu prĭng tung ko, châ rơlâi rơlo, pôa Y Dhôk Êban, ối a thôn 7, ƀuôn Dhă Prông, cheăm Čư̆ Êbur, pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak thâ thế dêi kuăn kơnốu chơ djâ troh a hngêi tơchôam pơlê, cho tíu ki ai khu ƀok thái pơkeăng cheăm troh khăm pơlât amê. Akố, klêi kơ’nâi khăm, ƀok thái pơkeăng hiăng châ ‘nâi pôa tâk huyết áp, tơkéa vâ tối cho kơtêi kơtâu têi, ai 170/90 xua mê hiăng rĕng xing xoăng pơkeăng ôu ƀă hnối hnê tối thế pôa tí tăng ngăn, ‘nâi ivá châ chăn  dêi tơná a hngêi. Pôa Y Dhôk Êban tối ăm ‘nâi, sap ing mâu hâi hdrối kố nah, pôa tâ dêi tung ko đi đo pôu prĭng, tung châ rơlâi rơlo, la xua tâi tâng kuăn pơlê ôh tá chiâng lo pá gong, kuăn pơlê athế klâ ối kơtăn hơngế dêi pó vâ hbrâ, tơplâ, mơdât ƀă pơreăng COVID-19 mê pôa khoh ôh tá châ lăm troh a hngêi pơkeăng vâ khăm pơlât. Tâng dêi kuăn kơnốu tối cheăm ai ăm thế khu ƀok thái pơkeăng, ai tá tơmeăm khăm pơlât troh a hngêi tơchôam dêi pơlê, mê pôa khoh thế dêi kuăn kơnốu chơ troh a hngêi tơchôam pơlê mê vâ khăm pơlât.

“Á hlo tơdroăng ki khu ƀok thái pơkeăng dêi cheăm Čư̆ Êbur chu troh a pơlê lăm khăm pơlât tiah kố ga tơ’lêi ăm vâi krâ-nhŏng o pin hên ‘nâng vâ pin rế hbrâ mơdât pơreăng há, á hâk mơnê ko nhŏng o akố hiăng kơhnâ khât lăm khăm pơlât ăm ngin a pơlê kố”.

Hngêi pơkeăng cheăm Čư̆ Êbur hiăng ăm thế Khu ƀok thái pơkeăng pơxiâm lo lăm pơlât lâp cheăm sap ing hâi lơ 15/9, tâi tâng ai 6 ngế kăn ƀô̆, ƀok thái pơkeăng. Hngêi pơkeăng cheăm hiăng mơ’no djâ dêi kế tơmeăm pơkeăng, kế khăm pơlât troh a hngêi tơchôam dêi thôn 7, cho ƀuôn Dhă Prông, khu ƀok thái pơkeăng akố pêi cheăng plâ hâi plâ măng, hnối rơtế pêi mâu hnoăng cheăng hbrâ, tơplâ, mơdât pơreăng COVID-19 a pơlê pơla, pơkuâ ngăn, tí tăng ‘nâi plĕng mâu ngế ki tro tâ pơreăng COVID-19 a hngêi; tôe xo têa môh vâ mơnhên ngăn pơreăng SARS CoV2; pâk pơkeăng vaccine COVID-19 ƀă hnối kum mâu pơkeăng, kế tơmeăm ki rak vế ivá, khăm hnối pơlât, tơdah xo, pơto djâ tơdrêng mơngế tamo châi rĕng troh a hngêi pơkeăng, malối a kơpong ki dế pơkâ thế mơdât prôk lăm, mo lo tung  cheăm xua ai kơdrâm mơngế tro tâ pơreăng COVID-19.

Ƀok thái pơkeăng Y Suôm Êñuôl, Kăn pơkuâ ngăn hngêi pơkeăng cheăm Čư̆ Êbur tối tiah kố:

“Ngin pêi ‘na tơdroăng kum vâi krâ-nhŏng o ki tro tamo châi tiah hmâ trâm hlo, tâng lơ ai vâi krâ-nhŏng o ki châi tamo hmân mê athế pơto troh a tơring, kong pơlê. Tơdroăng ki ‘măn mâu pơkeăng, kơmăi khăm pơlât a hngêi tơchoâm kuăn pơlê kố ga chía tơ’lêi, malối tung pơla dế ai pơreăng COVID-19 tâ tú, ga chiá tơ’lêi ăm mơngế ki châi tamo vâ khăm pơlât, mê kuăn pơlê xuân phiu ro há, hngêi tơchôâm kuăn pơlê a thôn 7 kố ga ối a tơdế, achê pơlê mê vâi krâ-nhŏng o tâ chiá hlâu vâ troh pơlât. Drêng ai mơngế tamo châi mê á xing xoăng pơkeăng ăm kuăn pơlê, thăm nếo, ngin ối  tôe xo têa môh, pâk ngăn mơheăm vâ tí tăng ‘nâi mơngế ki lo ing tíu ê vêh a pơlê”.

Kuăn pơlê thôn 7 cheăm Čư̆ Êbur khăm pơlât a khu ƀok thái pơkeăng ki pơlât ukố umê

A pơlê kong krâm Ƀuôn Hồ, tíu ki dế ai kơdrâm kuăn pơlê tâ tú pơreăng COVID-19 dêi kong pơlê Dak Lak, Hngêi pơkeăng ki lăm pơlât ukố umê hiăng veăng kum kân khât tung tơdroăng hbrâ, mơdât pơreăng ƀă tơdroăng rak vế ngăn ivá châ chăn kuăn pơlê. Hngêi pơkeăng xiâm dêi pơlê kong krâm tâi tâng ai 12 to hngêi pơkeăng cheăm bêng, mơjiâng 15 khu ƀok thái pơkeăng đi đo lăm troh a tơrêm pơlê cheăm vâ mơnhên ngăn ‘na ivá châ chăn kuăn pơlê, malối ƀă mơngế ki tâ tú, lơ ối achê ƀă mơngế tâ tú pơreăng COVID-19 vâ pơkâ thế vâi klâ ối krê xêh a hngêi dêi tơná, hnối tôe xo têa môh vâ hbrâ ăm tơdroăng ki pơlât mơngế tâ ing pơreăng COVID-19.

Tiô pôa Nguyễn Mạnh Hùng, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng, Kăn hnê ngăn Vi ƀan bêng Đoàn Kết - tíu ki hiăng hlo ai hên ngế tâ pơreăng COVID-19 dêi pơlê kong krâm Ƀuôn Hồ ‘na tơdroăng mơjiâng khu ngăn ‘na pơkeăng lăm pơlât ukô umê vâ kơ chiá tâ ‘na tơdroăng pơtroh mơngế tamo châ tơkŭm khăm pơlât a râ kơpêng, môi tiah a kong pơlê, veăng kum kuăn pơlê ki châi tamo châ khăm pơlât tơdrêng, ing mê, veăng kum ăm kuăn pơlê châ loi tơngah ƀă kơnôm khât.

“Khu ngăn ‘na pơkeăng lăm pơlât ukố umê ki hên cho mâu ƀok thái pơkeăng hiăng pơtê cheăng, mâu thái pơkeăng ki rơkê ki ối tung tơring, cheăm, kuăn pơlê ngin bu iâ mê ngin ai mơjiâng môi khu ki lăm pơlât ukố umê, la drêng lăm troh pơlât kuăn pơlê xuân trâm tơdroăng pá puât, xua pêi pro tiô tơdroăng pơkâ kơxô̆ 16 ton tâng ôh tá tơxâng ƀă mâu tơdroăng ki vâ khăm pơlât ăm kuăn pơlê, mê ngin hiăng tơmiât troh tơdroăng mơjiâng tơ’nôm pá môi khu nếo”.

Ti xê to a pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột ƀă pơlê kong krâm Ƀuôn Hồ, klêi kơ’nâi ai tơdroăng pơkâ thế dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh, Khu xiâm ngăn ‘na pơkeăng tơnêi têa, Khu ngăn ‘na pơkeăng kong pơlê Dak Lak hiăng pơkâ thế mâu tơring, pơlê kong krâm, pơlê kong kơdrâm tung kong pơlê thâ rĕng mơjiâng mâu khu ƀok thái pơkeăng lăm pơlât ukố umê a mâu cheăm, bêng, pơlê kân ki tơ’lêi ai kuăn pơlê tâ pơreăng vâ veăng kum khăm pơlât teăm tơdrêng, ôh tá ăm ai tơdroăng ki ai kuăn pơlê châi tamo la ôh tá châ khăm pơlât.

Ƀok thái pơkeăng Trần Thuận, Kăn pơkuâ ngăn tíu xiâm ngăn ‘na pơkeăng ƀă khăm pơlât tơring Krông Ƀuk, môi tơring ki hiăng hdró cho “tơ’lêi tâ pơreăng hên” dêi kong pơlê, tối ăm ‘nâi: Vâ mơjiâng mâu hngêi pơkeăng lăm pơlât ukố umê, Tíu xiâm ngăn pơkeăng hiăng tăng rah khu ƀok thái pơkeăng ing mâu hngêi pơkeăng cheăm, khu ki ngăn ‘na pơkeăng ing mâu hngêi trung ƀă kăn ƀô̆ khăm pơlât ki hiăng pơtê cheăng. Pakĭng mâu kế khăm, kơmăi pơlât, mâu pơkeăng ki hiăng ai hlâu, Tíu xiâm ngăn pơkeăng ối kum pơtroh ăm mâu kơƀin oxy hiâm vâ pơlât ăm mơngế ki tro tâ COVID-19 a hngêi pơkeăng drêng khu ngế ki tâ pơreăng F0 tâk hên.

“Dế nôkố ai rơxế dêi tơná, mê á hiăng hbrâ chơ mâu tơmeăm, môi tiah, kơxo ah pin kô lo ing pơlê kố, ăm thế mâu kăn ƀô̆, ƀok thái pơkeăng ƀă mâu pơkeăng, tơmeăm khăm pơlât lăm troh hlối a pơlê ki tá, mê ngin kô pêi pro tŭm têk mâu tơdroăng tiô kơ tơdroăng ki tơtro ƀă kơpong Tây Nguyên, vâ teăm rĕng châ khăm pơlât kuăn pơlê ki châi tamo. Tơdroăng ki kal má môi dế nôkố, pin athế kal tí tăng ‘nâi hlá tơbeăng, tí tăng hmâng rơ’jíu, um tơvi vâ teăm ‘nâi nhên tơdroăng ki ai kơpong pơreăng tâ tú kuăn pơlê, ƀă hnối khăm pơlât ăm mơngế ki châi tamo”.

Maluâ tơdroăng lăm pơlât ukố umê kố nếo châ mơjiâng pro xua vâ khăm pơlât teăm tơdrêng a mâu kơpong ki tâ tú pơreăng COVID-19 a kong pơlê Dak Lak, laga, mâu hngêi pơkeăng ki lăm ukố umê dế hiăng chiâng troăng hơlâ ki vâ veăng kum dêi pó, tơxâng, tơtro ƀă tơdroăng pói vâ dêi kuăn pơlê tung khăm pơlât châi tamo drêng dế pơla ai tơdroăng mơdât prôk lăm, mot lo dêi kuăn pơlê ing hngêi trăng kố troh hngêi trăng ki ê, pơlê kố troh a pơlê ki ê.

Nam Trang chêh

Nhat Lisa tơplôu ƀă tơbleăng