VOV4.Sêdang - Gia Lai nôkố cho môi tung mâu kong pơlê ki ai kơxo# vâi hdrêng tro kr^n hên má môi tung lâp tơnêi têa pin, [ă ăm hlo ki tro kr^n mê kâng ôh tá hngăm (kâng pơla tung hơnăm) [ă tro kr^n châ chăn ôh tá păng kân xo\n, kâng pơla tung hơnăm. Tơdroăng ki mâu nôu  pâ ôh tá ‘nâi ple\ng, ôh tá tơmâng ngăn troh tơdroăng ki rak ngăn, păn che#m ăm vâ ivá châ chăn vâi hdrêng, cho môi tung mâu tơdroăng ki xiâm chiâng pro ai tơdroăng kố, malối a kơpong hơngế hơngo, kơpong hdroâng kuăn ngo.

            A hên pơlê tung kong pơlê Gia Lai, vâi hdrêng hrế kr^n hên h^n, ki má lối vâi hdrêng 5 hơnăm. Hên nôu pâ xua tơdroăng rêh ối pá puât, tơvâ tơvân pêi chiâk deăng, xua mê ôh tá tơmâng rak ngăn hên dêi kuăn ‘ne\ng. Ki hên vâi hdrêng a mâu pơlê, ôh tá châ kâ tu\m trếo piê kơhiêm, mê châ chiâng hré kr^n. Pôa R]om Win, hdroâng kuăn ngo Jarai, ối a pơlê Plei Hmrong Ngo\, cheăm Ia Ka, tơring }ư Pah, kong pơlê Gia Lai, tối ‘na tơdroăng mê a pơlê dêi tơná: Kuăn pơlê tung pơlê, mơngế Jarai nôkố, tâng vâ tối, ‘na tơdroăng ki tơmâng rak ngăn kuăn muăn, mê ối hên rơpo\ng tung pơlê ôh tá vâ tơmâng troh ivá châ chăn dêi mâu kuăn muăn. Tung pơlê ai troh 40 – 50% rơpo\ng môi tiah mê, vâi lôi vâi hdrêng prôk lăm hêi xêh hmâng vâ, ôh tá rak ngăn tơdroăng rêh ối [a\ ivá châ chăn vâi kuăn muăn.

            Pak^ng kơklêa kơtiê, tơdroăng rơneh kuăn kơdrâm hên [a\ tơdroăng hlê ple\ng dêi nôu pâ a mâu kơpong hơhngế hơhngo, kơpong hdroâng kuăn ngo, ‘na tơdroăng ăm kâ trếo piê kơhiêm ăm vâi hdrêng tá hâi tu\m, tá hâi tơtro. Ing mê, chiâng ai tơdroăng hré kr^n a vâi hdrêng a mâu kơpong kong ngo. Thái pơkeăng Lưu Thị Tâm, thái pơkeăng hnê ‘na ôu tu\m trếo piê kơhiêm tơring }ư Pah, kong pơlê Gia Lai, tối ăm ‘nâi: Xua ki phá tơ-ê dêi tơring }ư Pah cho kơpong kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo hên troh 53%, ôh tá hlê ple\ng ‘na ôu kâ trếo piê kơhiêm. Ki ê nếo, ôh tá châ hriêm hên, ki hên to pêi chiâk deăng, ôh tá ai bê kế kâ ai tu\m trếo piê kơhiêm. Kuăn pơlê ối tiu dêi khôi túa vêa vong hên, xua mê tơdroăng rak ngăn ivá ăm vâi hdrêng tá hâi tơtro. Má péa nếo, kong prâi ôh tá krúa le\m, xua mê vâi hdrêng tung klêa ai hên oâ ngâng. Ki rơhêng vâ tối, drêng pêi lo báu phái, plâi kâ, tá hâi ‘nâi pro kế tơmeăm kâ ki hiăng tơ’lêi ai mê, vâ kâ rêm hâi.

            Mơhé tơdroăng mơdât hré kr^n a kong pơlê Gia Lai hiăng châ tơ-[rê hên. Laga tơdroăng hrế kr^n a kong pơlê kố cho hên khât, kal châ tơmâng tơleăng tơdroăng kố. Tiô kơxo# tơbleăng nếo ai chê kố dêi hngêi pơkeăng pơlât ăm ôu trếo piê kơhiêm tơnêi têa, kong pơlê Gia Lai cho môi tung mâu kong pơlê ai kơxo# vâi hdrêng hré kr^n hên lâp tơnêi têa. Ki nhên khât, kơxo# vâi hdrêng pá kơdâm 5 hơnăm hré kr^n, châ hiâ tâ tâng pơchông [a\ hơnăm, hơnăm 2014 a kong pơlê kố cho 25%; [a\ kơxo# vâi hdrêng pá kơdâm 5 hơnăm hré kr^n ‘nhông ôh tá păng xo\n tâng pơchông [a\ hơnăm cho 35,4%. Tơdrêng amê, mâu tơring lâp tơnêi têa, bu 14,5% [a\ 25%. Vâ pêi pro tơdroăng mơdât vâi hdrêng hré kr^n tơnêi têa ăm vâi hdrêng kong pơlê Gia Lai, kal khât tơdroăng veăng kum dêi khu cheăng kal kí a kong pơlê. {ok thái pơkeăng Lê Thị Thanh Hương, kăn pho\ pơkuâ Tíu xiâm rak ngăn ivá châ chăn [a\ rak ngăn mâu ngế nôu mơ-êa kuăn ngá kong pơlê Gia Lai, tối: Tiô pơkâ dêi tơnêi têa ‘na trếo kơhiêm xuân pơkâ hên, vâ kơdroh hré kr^n a vâi hdrêng pá kơdâm 5 hơnăm. Kố cho hnoăng cheăng tơchuôm dêi pơlê pơla [a\ dêi rêm ngế kuăn pơlê, ôh tá xê to kơvâ ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât. Xua mê, vâ tơleăng tơdroăng hré kr^n a vâi hdrêng pá kơdâm 5 hơnăm, mê mâu kơvâ cheăng kal pêi cheăng kơtăng vâ tơleăng tơdroăng kố.

            Hré kr^n kô tơdjâk troh xông kân [a\ tuăn ngoâ rơkê dêi vâi hdrêng, pro kơdroh tuăn ngoâ rơkê, tơdroăng hlê ple\ng la ngiâ. Tơdrêng amê, hré kr^n xuân cho pơrea\ng [a\ tâng tâ pơrea\ng kố, vâi hdrêng kô ton vâ prêi le\m, thăm nếo rế râ ó. Ki rơhêng vâ tối, vâi hdrêng pá kơdâm 5 hơnăm cho hơnăm xông kân ki kal [a\ châ to hngăm, ‘nhông xo\n, tuăn ngoâ vâ hlê ple\nng hên. Xua mê, tơdroăng nôu pâ kal hlê ple\ng ‘na tơdroăng ăm kuăn ‘ne\ng ôu kâ tu\m trếo piê kơhiêm cho tơdroăng ki kal má môi a kong pơlê Gia Lai, ki má lối a kơpong hơhngế hơhngo, kơpong hdroâng kuăn ngo, tíu kuăn pơlê ôh tá hlê ple\ng hên, tơdroăng cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla ối trâm hên pá puât.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng