Klêi plâ [lêi trâng Đak Tô – Tân Cảnh a hâi lơ 24/4/1972, kơpong tơnêi Đak Tô dêi kong pơlê Kon Tum chiâng tíu tơplâ ki xiâm, tíu ki tơkoh kal khât [ă Hạ Lào, peăng mâ hâi lo kong têa Kul [ă troăng ki chơ tơmeăm ing peăng mâ hâi lu Trường Sơn ngi peăng mâ hâi lo Trường Sơn. Đak Tô chiâng tíu ki xiâm, veăng ‘no hnoăng rơtế [ă kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa tăng mâu ki rơkê, ai ivá, kế tơmeăm, trếo pơtôu dêi mâu lêng pin vâ lăm tơplâ peăng hdroh troh tơdroăng plâ [lêi trâng mơ’nui a 3 hơnăm kơ’nâi.

Pơtối rak vế tơdroăng ki khên tơnôu, le\m tro dêi kăch măng, mâu hơnăm apoăng klêi tơnêi têa châ tơleăng le\m, Đak Tô cho tơring ki xiâm dêi kong pơlê Gia Lai-Kon Tum tơ-[rê [ă mâu tơdroăng pêi pro, môi tiah: Po pông tơnêi klâng rế kân rơdâ, pêt báu klâng, mơjiâng khu pêi cheăng tơru\m, pơkâ pêi pro tơdroăng cheăng 100 [ă hía hé.  {ă la lâi Đảng [o#, khu kăn, mâu lêng [ă kuăn pơlê tơring Đak Tô xuân pơtối rak vế hiâm tuăn ki tơru\m ivá, môi tuăn mơjiâng tơring rế xông tơtêk. Hâk tơngăm hlo hiăng tơ-[rê dêi kơpong tơnêi on Đak Tô khên tơnô, pôa Trịnh Quang Vinh, 73 hơnăm, ối a kho#i 7, pơlê kân Đak Tô ăm ‘nâi:

‘’Ngiâ méa Đak Tô hiăng hơ’lêh. Tơmeăm khoăng tíu pêi cheăng châ mơjiâng pro le\m krúa. Troăng prôk hiăng tôh bê tong [ă kơxu môi tiah a kơpho# há. Tơdroăng rêh ối kế tơmeăm khoăng hiăng hơ’lêh. Rêm hơnăm pêi cheăng hmâ hlo hơnăm kơ’nâi châ xo hên tâ hơnăm hdrối. Mâu rơpo\ng hngêi hiăng ai hmê kâ phâi, tơniăn tung rêh ối’’.

 Mâu ngế ki lâi hiăng lăm troh a peăng kơnho\ng, mot a peăng hdroh tơnêi têa prôk tiô troăng kân pơxá inâi Hồ Chí Minh, rêm hdrôh tơkâ hluâ Tân Cảnh kơtăn kố lối 45 hơnăm cho tíu xiâm E42, xiâm tíu tơplâ dêi Đak Tô- Tân Cảnh ki Mih- Ngu\i pơxá inâi ‘’Tíu ki rơdêi’’ a peăng kơnho\ng Tây Nguyên, drêng mê nah, cho tíu ki tơplâ rơ-iô nôkố hiăng hlo ngiât to loăng kơxu, kơphế [ă mâu prá alâi, loăng plâi? Cheăm Tân Cảnh dêi Đak Tô hâi kố cho tíu ki xiâm tung pơjiâng thôn pơlê nếo.

Mơ’nui hơnăm 2015, Đảng [o#, khu râ kăn [ă lối 5 rơpâu ngế kuăn pơlê dêi 12 hdroâng kuăn ngo tung cheăm hiăng pêi pro tơ-[rê ‘na mơjiâng thôn pơlê nếo lối 5 hơnăm tâng vâ pơchông [ă tơdroăng tối hdrối. Tâng riên rêm ngế kuăn pơlê akố pêi cheăng châ xo lối 26 rơtuh liăn tung môi hơnăm, kơxo# rơpo\ng kơtiê chu ối pá 6,3%. Sôk ro tâ nếo cho ‘nâi kơdôu mơ-eăm pêi cheăng xuân môi tiah hnoăng cheăng [ă ki mơnhông mơdêk dêi kơpong tơnêi tơplâ lo mơheăm chhá, têa kơxô kơxâm ivá pêi cheăng dêi mâu kuăn pơlê tung tơrêm rơpo\ng kăn [o# [ă rêm ngế kuăn pơlê akố.

Đi đo tô tuăn [ă tơdroăng tăng tíu ki pêi pro tơ-[rê ăm Tân Cảnh pơtối mơnhông mơdêk krá ton xo\n, pôa A Chiến, kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Tân Cảnh ăm ‘nâi:

‘’Cheăm dế mơ-eăm mơhnhôk vâi krâ nho\ng o mơjiâng khu pêi cheăng tơru\m, tôh pêi cheăng tơru\m klêi mê tơku\m klâng chêk vâ pêi cheăng châ xo hên liăn tung môi [ăng tơnêi. Thế pêi pro đi đo mê cho hyôh kong prâi. Hyôh kong prâi dêi thôn pơlê klêi mê tơdroăng tung pêi chiâk deăng [ă tê mơdró’’

Thôn pơlê dêi tơring Đak Tô ing hlá cờ mơjiâng thôn pơlê nếo dế hơ’lêh tơ[rê rêm hâi dêi 2 to cheăm: Tân Cảnh, Diên Bình châ mơnhên tối thôn pơlê nếo. A kơpong pơlê kân, tơdroăng mơjiâng pro troăng kơpho# le\m, krâ pul on tơhrik drô troăng, toh bê tong a mâu troăng prôk, hơlâ troăng ku\n tung kơpho# tung pơlê hiăng hlo pêi pro tơ-[rê. Pơlê kân Đak Tô mơ-eăm kho\m châ mơnhên tối kơpho# túa má 4 troh a hơnăm 2020 ah. Hơnăm nah, rêm ngế tung pơlê kân pêi cheăng kâ vâ chê 40 rơtuh liăn môi ngế. Kơxo# rơpo\ng kơtiê chu ối pá 3,7%. Mâu tíu pêi cheăng châ ‘no liăng mơjiâng pro tơdrêng, ôh tá pơtê po rơdâ [ă pêi tơ-[rê châ pơxúa. Pôa Nguyễn Xinh, Kăn hnê ngăn Đảng tơring Đak Tô ăm ‘nâi, tơdrêng [ă mâu tơdroăng ki hiăng châ pêi tơ-[rê, tơring hlo nhên mâu tơdroăng ki pơloăng mơnúa dế pơkâ tung mâu hơnăm mơnhông mơdêk nếo [ă hiăng ai pơkâ tơdroăng pêi pro ki tơtro vâ kâi tơkâ hluâ:

‘’{ă tơring Đak Tô pak^ng mâu cheăm kơtiê xơpá châ tơnêi têa to\ng kum, ki u ối ê ngin pơkâ thế mơhnhôk kuăn pơlê mơ-eăm [ă ivá tơná vâ mơnhông tơ-[rê, malối tung pêi chiâk deăng. Tơring xuân hiăng tối ki xiâm dêi tơring ối pá, cho kal ai troăng hơlâ kơbông krếo mâu khu mơdró, pro tơ’lêi hlâu vâ kơbông krếo khu ‘no liăn cheăng. Tơmeăm khoăng nôkố xuân pơtối pêi lo [ă pro tơniăn ‘na hyôh kong prâi’’.

Vêh troh a Đak Tô 45 hơnăm klêi tơnêi têa châ tơleăng le\m, xuân pơ’lăng troh leh tơbâ 42 hơnăm hâi châ tơleăng le\m peăng hdroh tơnêi têa, lâp tơnêi têa tơru\m chiâng môi, pá xôp um meăn plâ [lêi trâng Đak Tô - Tân Cảnh ngăn tơngi ‘ngêi hlo plêng ngiât a khế 4 ton nah, hlo to hlá cờ reăng rơtế [ă mâu rơkong tó hơniâp ro, hlo nhên ki pơxúa dêi tơdroăng hơniâp le\m, tơniăn rơtế [ă tơdroăng mơ-eăm pêi pro mâu tơdroăng cheăng ki nếo tung mơjiâng [ă mơnhông mơdêk.

Gương tơplôu [ă tơbleăng