Tung roh kong mêi apoăng rơnó pơxiâm lo khế 3 [a\ tơdế khế 5 hiăng pro lu\p hên ‘na kế tơmeăm khoăng a kơpong pơlê kong kơdrâm Kon Tum, kong pơlê Kon Tum. A mâu cheăm: Đăk Năng, Ngọc Bay, Đoàn Kết…kong mêi príu hlối khía jâ kơdo hrot kơtong, pro tơkêa kuâ dâng 200 toăng hngêi kuăn pơlê; tơhnâp môi toăng hngêi khôp dế mơjiâng, 2 kuât [a\ rơvê hên kuâ kơbong hriâm.

Khía jâ kơdo xuân pro chât loăng kơxu tro tơđôu, tro lu\p ‘na cheăng kâ dêi kuăn pơlê cho hên h^n. Ngoh A Do Le, ối a pơlê Rơ Wak, cheăm Đăk Năng xuân tá hâi kâi hiât ki xâu préa xua kong mêi khía jâ kơdo plong mot a kơxê hâi lơ 16/5 hiăng pro tơđôu lối 1 ha kơxu dế kúa xo chhá:

‘’Kong mêi príu [a\ hlối mêi. Kơ’nâi mê cho khía pê têi ôh tá ‘nâi khía pê peăng lâi. Hngêi pế pơchên hmê kơchâi klêi mế kế tơmeăm kơ’le\ng u tâi u tá. Loăng tơđôu kơtong, a hlo ó ‘nâng mê á ôh tá khên lôu péa. Tro lu\p hên ‘nâng [a\ rơpo\ng khéa ‘nâng kơmăng ôh tá chiâng koi. tung rơpo\ng tô tuăn ôh tá pêi lo kế tơmeăm, nôkố ôh tá ‘nâi kơnôm ing lâi xếo. Kơnôm ing loăng kơxu, mê nôkố kơxu hiăng tơđôu kơtong môi tiah kố’’.

Khía jâ kơdo apoăng rơnó pro loăng kơxu a Đăk Năng, pơlê kong kơdrâm Kon Tum tro tơđôu

Maluâ khu kăn pơkuâ mâu khu râ dêi kong pơlê Kon Tum hiăng hbrâ tung tơdroăng mơjiâng troăng hbrâ ví kong prâi pro, hlê ple\ng pêi pro kơtăng 4 tơdroăng tơdrêng. Laga xua kong kế ngo ngối, rơnâk, ai tíu ôh tá tơniăn, tơ’lêi tro têa lân lu, rơlêa, tơnêi tơhnah tơhnâp xua mê kô ôh tá kâi ví tơdroăng ki tro lu\p tung rơnó mêi têa kân lân lu hơnăm kố.

Đăk Glei cho tơring kơtiê, pêi lo liăn ngân plâ hơnăm bu châ dâng 21 rơtal liăn, laga kong prâi hiăng pro lu\p lối tơdế. Mot a rơnó mêi têa kân lân lu hơnăm kố, ối ai hên kế tro lu\p dêi hơnăm hdrối tá hâi ‘mâi rơnêu. Xua mê, rơhê tơhnah tơhnâp, chôm drô troăng kô tơ’lêi ai a mâu troăng tơring lăm mâu cheăm: Đăk Nhoong, Đăk Blô; troăng kong pơlê lăm mâu cheăm: Đăk Choong, Mường Hoong, Ngọc Linh [a\ hía hé.

Môi tíu tơhnah tơhnâp a troăng kân 676 tơring Kon Plông tung rơnó kong mêi têa kân lân lu

Pôa Trịnh Xuân Lộc, Pho\ hnê ngăn Vi [an tơring Đăk Glei, tối ăm ‘nâi:

‘’Ki pá puât mê cho tơnêi rơnâk, ôh tá châ prôk pôu dêi pó. Mâu troăng kân tơ’lêi tơdjâk xua kong mêi kân, ton, pro tơhnâp troăng kân. Má péa nếo, têa kân lân lu a mâu kơpong kuăn pơlê rêh ối. Má pái, tơdjâk troh prá alâi. ‘Na pá puât mê xua pin châ cheăm to\ng kum ôh tá ai hên, malối ‘na tơdroăng to\ng xo mâu ngế trâm xía vâ tá hâi pêi krâu khât’’.

Rơtế a mâu troăng kân kong pơlê, a 3 tơring: Đăk Glei, Tu Mrông [a\ Kon Plông kô tơ’lêi chôm drêng kong mêi kân. Tung kong pơlê Kon Tum, mâu troăng kân lăm mâu kong pơlê, môi tiah: troăng kân Hồ Chí Minh, troăng kân 40B, troăng kân 24, troăng kân Trường Sơn Đông tơdjêp Kon Tum [a\ peăng tơdế tơnêi têa [a\ mâu kong pơlê Tây Nguyên xuân tơ’lêi tro tơklâ xua tơnêi tơhnah tơhnâp [a\ têa lân lu tung rơnó mêi. Pak^ng mê, tơdroăng vâ rak tơniăn mâu rơchôa long têa hngêi kơmăi on tơhrik; 175 rơchôa, long têa, ai 71 long têa, 97 rơchôa, 7 tíu kơmăi mơjiâng on tơhrik xuân cho tơdroăng ki pá vâ châ pêi pro.

Pôa Nguyễn Hữu Nghĩa, Kăn pơkuâ [ơrô kih thuât mơjiâng pro rơchôa têa kong pơlê Kon Tum, tối ăm ‘nâi:

‘’Mâu long, rơchôa têa nôkố ai a lâp lu 9 tơring, pơlê kong kơdrâm dêi kong pơlê. Xua mê mâu long rơchôa têa ki hơngế [a\ a ngo ngối, rơnâk xua mê pá puât tung tơdroăng prôk lăm séa ngăn. Má péa nếo, mâu rơchôa, long têa hiăng mơjiâng ton nah troh nôkố tá hâi châ rơnêu xua mê hiăng tơ’nhê hên.

Ki ê nếo peăng kơnho\ng têa dêi mâu rơchôa long têa, nhâ ki pro pơxúa tung têa hiăng kơdroh hên, xua mê, drêng ai mêi, trâp [a\ prêi [a\ loăng hiu a rơchôa long têa, pro pá puât tung tơdroăng mơ’no têa plế’’.

Ki nhên ăm hlo mâu hơnăm achê kố, kơpong Tây Nguyên tối tơdjuôm, kong pơlê Kon Tum tối phá xêh đi đo tơdjâk dêi kong mêi hngê xuân môi tiah mâu khía mơhot. Tơdrêng amê [a\ tơnêi rơnâk, péa pâ pơlê ôh tá châ prôk lăm pôu a pơlê dêi rơpó, hngêi trăng troăng klông tung kơpong ki tơ’lêi ai têa kân lân lu, rơlêa, tơnêi tơhnah tơhnâp xua mê hơnăm kố, maluâ nếo mot a rơnó kong mêi têa lân lu, laga kuăn pơlê [a\ khu kăn pơkuâ hiăng tô tuăn xua tơdroăng kong prâi pro./.

Khoa Điềm chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng